Społeczeństwo, edukacja, praca

Książka stanowi forum przemyśleń w kwestiach, które znajdowały się w polu zainteresowań Jana Szczepańskiego: struktury społecznej i roli intelektualistów, pracy, szkolnictwa wyższego i nauczania socjologii, metod badawczych, socjologii jako dyscypliny naukowej. Zmieniły się czasy i paradygmaty w socjologii, natomiast paradygmat strukturalny jest znowu aktualny. Dezindustrializacja jest procesem, który determinuje los jednostek i całych społeczności. Praca stała się niepewna i fragmentaryczna. Inteligencja i intelektualiści ustępują miejsca specjalistom od różnych marketingów i public relations. Krystalizuje się struktura społeczna charakterystyczna dla gospodarki rynkowej. Ilościowe badania socjologiczne wypierane są przez metody charakterystyczne dla badania rynku. Socjologia zwraca się ku badaniom jakościowym, w tym biograficznym, których opracowanie wspierane jest przez programy komputerowe. Wzrasta wrażliwość socjologów na problemy etyczne badań, a zainteresowania prof. Szczepańskiego w dalszym ciągu trwale wpływają na działalność naukową łódzkich socjologów. Natomiast w Unii Europejskiej, której członkiem jest Polska, ujednoliceniu i standaryzacji ulegają systemy kształcenia.

Wielisława Warzywoda-Kruszyńska – W 100 rocznicę urodzin Jana Szczepańskiego. O działalności Profesora Jana Szczepańskiego na rzecz utworzenia i utrzymania łódzkiego ośrodka socjologicznego i książce przygotowanej z tej okazji 8 Krystyna Lutyńska – Profesor Jan Szczepański w Łodzi i jego badania 16 Jolanta Kulpińska, Jan Szczepański – wizjoner i realista 24 Jagoda Mrzygłocka-Chojnacka – Stosunek pracy – w poszukiwaniu nowego ujęcia pojęcia pracy 26 Tomasz Kołodziej – Zmiany sytuacji zatrudnienia oraz miejsca zatrudnienia Polaków w świetle badań panelowych POLPAN 38 Izabela Ślęzak – Od procederu do pracy – oblicza prostytucji w ujęciach naukowych i społecznej percepcji 50 Tomasz Peciakowski – Polowanie na intelektualistów. Rola i miejsce elity inteligencji w życiu publicznym 73 Lech Kościelak – „Mitologizacja intelektualistów” w rozważaniach hagiograficznych. 90 Agnieszka Dziedziczak-Foltyn – Szkolnictwo wyższe wobec wyzwań przyszłości – nieprzedawniona myśl Jana Szczepańskiego 102 Lucyna Prorok – Europejski model kształcenia oraz polityka edukacyjna a polskie realia 126 Krystyna Dzwonkowska-Godula, Jakub Ryszard Stempień – Od relacji badacz – respondent do relacji psychoterapeuta – pacjent? Wybrane problemy etyczne wywiadów biograficznych 140 Jakub Niedbalski – Komputerowe wspomaganie analizy danych jakościowych w badaniach opartych na metodologii teorii ugruntowanej – przykład zastosowania NVivo oraz Atlas.ti 164 Elżbieta Michałowska – Kształcenie socjologów 182 Aldona Żurek – Czy socjologia może być modnym kierunkiem? 188 Krzysztof Konecki – Socjologia poza socjologią? Postdyscyplinarność z perspektywy socjologicznej. Dylematy socjologii w epoce późnej nowoczesności 194