Ochrona prywatności jako prawo podatnika

W obliczu dynamicznych przemian społecznych i technologicznych problematyka ochrony prywatności nabiera szczególnego znaczenia. W dobie powszechnego zbierania, gromadzenia i przetwarzania danych konieczna staje się ponowna refleksja nad zakresem oraz skutecznością ochrony prawa do prywatności — również w kontekście podatników. Głównym celem publikacji jest kompleksowe przedstawienie sytuacji prawnej podatnika w zakresie ochrony jego prywatności. Wprawdzie prawo do prywatności jest podstawowym, gwarantowanym wieloma aktami prawnymi prawem człowieka, ale zarówno prawo podatkowe proceduralne, jak i materialne opiera się na idei gromadzenia i przetwarzania danych o podatnikach. Dokonywanie transakcji w sprawach codziennych lub okazjonalnych, zawieranie umów, działalność zarobkowa, aktywność rekreacyjna i hobbystyczna, a nawet filantropijna, stan rodzinny, dziedziczenie to tylko przykładowe obszary życia podatników, które są przedmiotem zainteresowania organów podatkowych. W publikacji omówiono m.in. warunki ingerencji w prywatność podatnika, określono możliwy zakres tych ingerencji, wskazano również narzędzia ochrony prywatności podatnika.

Spis treści „Prawo podatnika do prywatności” Zawartość Nr strony Wykaz skrótów 9     Wstęp 11     Rozdział 1. Prawo do prywatności – zakres pojęciowy i odniesienia 27 1.1. Wprowadzenie 27 1.2. Pojęcie prywatności w ujęciu teoretycznym 29 1.2.1. Pojęcie prywatności w ujęciu psychologicznym 32 1.2.2. Pojęcie prywatności w ujęciu socjologicznym 38 1.2.3. Pojęcie prywatności w ujęciu antropologicznym 41 1.2.4. Pojęcie prywatności w ujęciu ekonomicznym 42 1.2.5. Pojęcie prywatności w ujęciu prawniczym 44 1.3. Treść prawa do prywatności w ujęciu normatywnym 64 1.3.1. Prawo do prywatności w międzynarodowym i ponadnarodowym porządku prawnym 64 1.3.2. Prawo do prywatności w Konstytucji RP 86 1.4. Podsumowanie 95     Rozdział 2. Konieczność ochrony prywatności podatnika 105 2.1. Wprowadzenie 105 2.2. Aksjologiczne powody ochrony prywatności podatnika 107 2.3. Podatnik jako podmiot obowiązków 122 2.4. Podatnik jako podmiot praw 129 2.5. O relacji pomiędzy obowiązkami i prawami podatnika 140 2.6. Podsumowanie 146     Rozdział 3. Prawo podatnika do prywatności. Próba konceptualizacji 149 3.1. Wprowadzenie 149 3.2. Ramy koncepcyjne pojęcia prywatności podatnika 150 3.2.1. Wymiar fizyczny prywatności podatnika 155 3.2.2. Wymiar relacyjny prywatności podatnika 156 3.2.3. Wymiar informacyjny prywatności podatnika 158 3.3. Prawo do prywatności w systemie norm podatkowych 161 3.4. Prawo podatnika do prywatności – zakres podmiotowy 165 3.5. Podsumowanie 178     Rozdział 4. Warunki dopuszczalnej ingerencji w prywatność podatnika 181 4.1. Wprowadzenie 181 4.2. Okoliczności ingerencji w prywatność podatnika: dualizm interesów w prawie podatkowym i konsekwencje tego stanu 183 4.3. Granice dopuszczalnej ingerencji w prywatność podatnika. Ustalenia normatywno-orzecznicze 194 4.3.1. Legalność ingerencji 202 4.3.2. Celowość ingerencji 205 4.3.3. Nienaruszalność istoty prawa do prywatności 210 4.3.4. Proporcjonalność 213 4.4. Podsumowanie 235     Rozdział 5. Przejawy ingerencji w prywatność podatnika w świetle wybranych regulacji prawnych 241 5.1. Wprowadzenie 241 5.2. Ingerencja w wymiar informacyjny prywatności podatnika 244 5.3. Ingerencja w wymiar fizyczny prywatności podatnika 277 5.4. Ingerencja w wymiar relacyjny prywatności podatnika 284 5.5. Podsumowanie 299     Rozdział 6. Narzędzia ochrony prywatności podatnika w świetle wybranych regulacji prawnych 303 6.1. Wprowadzenie 303 6.2. Narzędzia ochrony prywatności podatnika o charakterze bezpośrednim (I stopnia) 305 6.3. Narzędzia ochrony prywatności podatnika o charakterze pośrednim (II stopnia) 326 6.4. Podsumowanie 349     Wnioski końcowe 353     Wykaz wykorzystanej literatury 367     Wykaz wykorzystanych aktów prawnych 397     Wykaz wykorzystanego orzecznictwa 401     Wykaz wykorzystanych dokumentów (varia) 409