Językowy model poznania

Idee powstałe na gruncie filozofii kontynentalnej oraz poglądy współczesnej kognitywistyki są tak odmienne, że niemożliwe wydaje się znalezienie dla nich jakiejkolwiek płaszczyzny komparatystycznej. Na płaszczyźnie filozofii języka te na pozór odległe tradycje intelektualne w wielu kwestiach przemawiają jednak zadziwiająco podobnym głosem. Jednogłośność ta staje się jeszcze bardziej fascynująca, kiedy uświadomimy sobie, że ukształtowała się na gruncie tradycji podążających różnymi drogami intelektualnymi i zaabsorbowanych odmienną problematyką filozoficzną. W obu nurtach jednak u kresu tej intelektualnej wędrówki pojawiło się ostatecznie przekonanie, że struktury poznawcze i forma języka są nieuchronnie sprzęgnięte ze sobą, a sam proces poznania przebiega na drodze wielopoziomowych interakcji między systemem językowym i kognitywnym. Pogląd ten zwięźle można określić mianem językowego modelu poznania. W książce przedstawiono analizę językowego modelu poznania zarówno na gruncie tradycji kontynentalnej, jak i językoznawstwa kognitywnego.

Wstęp 11 Rozdział I. Geneza języka – od nowożytności do współczesności 15 1. Humboldt 16 2. Nietzsche 25 3. Zookognitywistyka − model gier sygnalizacyjnych 38 3.1. Znaczenie w modelu gier sygnalizacyjnych 46 3.2. Mentalne rozszerzenie modelu gier sygnalizacyjnych 51 Rozdział II. Retoryczna koncepcja języka 57 1. Schiller, Gerber, Nietzsche – w drodze ku retorycznej teorii języka 58 2. Poststrukturalizm 78 3. Językoznawstwo kognitywne 93 Rozdział III. Problematyka metafory 105 1. Na drodze do strukturalizmu 106 2. Język między tradycją kontynentalną a kognitywistyczną 131 3. Problem struktury kategorii językowych 136 Rozdział IV. Rzecz jako językowy konstrukt 167 1. Czas i przestrzeń 168 2. Metonimiczna konstytucja przedmiotowości 192 3. Konstytutywna rola wyobraźni 207 Rozdział V. Podmiot jako językowy konstrukt 221 1. Semiotyczna problematyzacja świadomości 222 2. Podmiot jako gramatyczna hipostaza 226 3. Dekonstrukcja świadomości 233 4. Dekonstrukcja jedności – ku pluralnej ontologii sił 237 Zakończenie 243 Bibliografia 245 O Autorze 253