Kulturowe uwarunkowania postaw kobiet i mężczyzn w różnym wieku wobec swego wyglądu i zdrowia

W książce ukazano wpływ czynników kulturowych na postawy ludzi wobec własnego zdrowia i wyglądu. Koncepcja hierarchicznego uporządkowania relacji między płcią kulturową a kulturowo definiowanym wiekiem oraz ich oddziaływania na siebie pozwoliła na wprowadzenie i zastosowanie w badaniach nowej kategorii socjologicznej, tj. upłciowionego wieku (gendered age). Dało to możliwość pogłębionej analizy przekonań, ocen i zachowań kobiet oraz mężczyzn w różnym wieku w odniesieniu do własnego wyglądu i zdrowia. W części empirycznej zaprezentowano definicje kobiecości i męskości funkcjonujące u ludzi będących w różnych fazach życia. Scharakteryzowano także stan świadomości badanych na temat wpływu kulturowych koncepcji płci, wieku i upłciowionego wieku na ich postrzeganie swego wyglądu i zdrowia. Wykorzystano ponadto koncepcję zakładającą definiowanie wyglądu i zdrowia jako indywidualnych zasobów kapitału ludzkiego zyskujących współcześnie na znaczeniu. Publikacja poszerza ogólną wiedzę o genderowych uwarunkowaniach zjawisk społecznych. Mieści się w obszarze takich dziedzin, jak gender studies, socjologia płci, socjologia ciała i zdrowia. Jest adresowana nie tylko do naukowców - socjologów, antropologów, kulturoznawców, psychologów czy lekarzy, lecz także do osób zainteresowanych podjętą problematyką.

Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie teoretyczno-metodologiczne 13 1.1 Badanie postaw wobec zdrowia i wyglądu z perspektywy kulturowych definicji płci i wieku oraz upłciowionego wieku. Koncepcje i ustalenia teoretyczne (Ewa Malinowska) 13 1.1.1 Kulturowe modele społeczeństwa, proces genderyzacji 13 1.1.2 Patriarchalne modele płci 14 1.1.3 Gender a zdrowie 18 1.1.4 Koncepcja upłciowionego wieku (gendered age) 18 1.1.5 Przyjęte ustalenia dotyczące badania postaw 21 1.2 Cel, problematyka i założenia metodologiczne badań (Ewa Malinowska, Krystyna Dzwonkowska-Godula, Emilia Garncarek, Julita Czernecka, Joanna Brzezińska) 22 Rozdział 2. Genderyzacja (upłciowienie) wieku jako zjawisko empiryczne 27 2.1. Wyobrażenia o kobietach i mężczyznach młodych, w średnim wieku i starych (Joanna Brzezińska, Krystyna Dzwonkowska-Godula) 27 2.2. Społeczne oczekiwania dotyczące zachowań wobec wyglądu w świadomości kobiet i mężczyzn w różnym wieku (Julita Czernecka) 55 2.3. Społeczne oczekiwania dotyczące zachowań wobec zdrowia w świadomości kobiet i mężczyzn w różnym wieku (Emilia Garncarek) 76 Rozdział 3. Postawy kobiet i mężczyzn w różnym wieku wobec swego wyglądu 93 3.1 Komponent poznawczy 93 3.1.1 Sposób opisywania własnego wyglądu a płeć i wiek (Julita Czernecka) 93 3.1.2 Czynniki wpływające na wygląd według kobiet i mężczyzn w różnym wieku (Julita Czernecka) 108 3.1.3 Powody dbania o wygląd wskazywane przez kobiety i mężczyzn w różnym wieku (Ewa Malinowska) 128 3.2 Komponent afektywny 137 3.2.1 Ocena własnego wyglądu a płeć i wiek (Joanna Brzezińska) 137 3.3 Komponent behawioralny 155 3.3.1 Płeć kulturowa i upłciowiony wiek a działania korzystnie wpływające na wygląd (Ewa Malinowska) 155 3.3.1.1 Dbanie o swój wygląd przez kobiety i mężczyzn a wiek 156 3.3.1.2 Dbanie o swój wygląd przez kobiety w różnym wieku 168 3.3.1.3 Dbanie o swój wygląd przez mężczyzn w różnym wieku 180 3.3.2 Płeć kulturowa i upłciowiony wiek a działania niekorzystnie wpływające na wygląd (Joanna Brzezińska) 191 Rozdział 4. Kulturowa geneza postawy wobec własnego wyglądu w świadomości kobiet i mężczyzn w różnym wieku (Ewa Malinowska) 209 4.1 Geneza postawy wobec swego wyglądu w świadomości kobiet w różnym wieku 210 4.2 Geneza postawy wobec swego wyglądu w świadomości mężczyzn w różnym wieku 220 Rozdział 5. Postawy kobiet i mężczyzn w różnym wieku wobec swego zdrowia 231 5.1 Komponent poznawczy 231 5.1.1 Pojmowanie zdrowia przez kobiety i mężczyzn w różnym wieku (Krystyna Dzwonkowska-Godula) 231 5.1.2 Czynniki wpływające na stan zdrowia według kobiet i mężczyzn w różnym wieku (Krystyna Dzwonkowska-Godula) 245 5.1.3 Powody dbania o zdrowie wskazywane przez kobiety i mężczyzn w różnym wieku (Emilia Garncarek) 262 5.2 Komponent afektywny 277 5.2.1 Ocena własnego zdrowia a płeć i wiek (Krystyna Dzwonkowska-Godula) 277 5.3 Komponent behawioralny 291 5.3.1 Zachowania prozdrowotne a płeć i wiek (Emilia Garncarek) 291 5.3.2 Zachowania antyzdrowotne a płeć i wiek (Emilia Garncarek) 315 Rozdział 6. Kulturowa geneza postawy wobec własnego zdrowia w świadomości kobiet i mężczyzn w różnym wieku (Krystyna Dzwonkowska-Godula) 339 6.1 Geneza postaw wobec własnego zdrowia w świadomości kobiet w różnym wieku 340 6.2 Geneza postaw wobec własnego zdrowia w świadomości mężczyzn w różnym wieku 352 Zakończenie 375 Bibliografia 381