Socjologia wizualna w praktyce

Treści zawarte w książce dotyczą przede wszystkim codziennego świata jednostek poddawanych oddziaływaniu plakatu jako narzędzia propagandy. Plakat z uwagi na swoją formę i sposób dystrybucji dociera do prawie każdego. Możemy w nim ujrzeć matrycę różnorodnych form wizualnej propagandy i różnych form wizualnego oddziaływania (wpływania, manipulowania, inżynierii społecznej), również tych dalekich od propagandy wojennej (reklamy). Opisano wielość sposobów dociekania znaczeń i sensów poddawanych analizie plakatów. Generalnie w socjologii tematyka skupia się wokół badania teraźniejszości, a w socjologii wizualnej wokół aktualnych i współczesnych wizualizacji. Interpretacja plakatów wymaga dużej wiedzy historycznej, a także znajomości formalnej stylistyki komponowania obrazów w danym okresie historycznym i obszarze geograficznym. W wielu opisach autorzy starają się odsłonić wielowarstwowość obrazów; zdejmując warstwę po warstwie, docierają do podstawowych motywów i technik perswazyjnych plakatów wojennych. Prace te stanowią bardzo istotny przyczynek do rozwoju technik analitycznych w socjologii wizualnej, a także – szerzej – w socjologii jakościowej. Zainteresują one zarówno badaczy, jak i studentów takich kierunków, jak socjologia, historia, antropologia społeczna, ale też historyków sztuki, politologów czy psychologów społecznych. Może też zaciekawi większe grono czytelników.

Przedmowa (Krzysztof T. Konecki) 8 Wstęp: plakat jako narzędzie propagandy wojennej (Tomasz Ferenc, Waldemar Dymarczyk, Piotr Chomczyński) 12 Waldemar Dymarczyk, „Hej! Kto Polak na bagnety” kontra „Obronimy zdobycze Października”. Polskie i radzieckie plakaty wojenne – próba zrozumienia 20 Magdalena Melnyk, Obraz hiszpańskiej wojny domowej na plakatach 56 Piotr Chomczyński, „Wielka wojna ojczyźniana” na plakatach sowieckich 86 Kamilla Biskupska, Analiza dyskursywna amerykańskich plakatów rekrutacyjnych okresu II wojny światowej 125 Tomasz Ferenc, Bohater, wróg, zdrajca - amerykańskie i niemieckie plakaty z okresu II wojny światowej 152 Marta Forc, Motywy militarne w polskiej propagandzie komunistycznej w latach 1944-1956 183 Anna Matuchniak-Krasuska, Między groteską a realizmem. O estetycznej stylizacji plakatów. Plakat jako przedmiot analiz socjologii sztuki 209 Ewelina Wejbert-Wąsiewicz, Żona, matka, święta, żołnierka, ladacznica, „głupia gęś” - w poszukiwaniu kobiet na plakacie wojennym 235