Fizjoterapia w opiece paliatywnej

Odpowiednia fizjoterapia w opiece paliatywnej może znacząco poprawić jakość życia pacjentów, redukując niektóre objawy oraz wspierając ich fizyczne i psychiczne funkcjonowanie w trudnym okresie choroby. Obecne wydanie, tak jak poprzednie, zawiera wskazówki dotyczące planowania, realizacji i oceny terapii, doboru metod i technik fizjoterapeutycznych, edukacji pacjentów, ich rodzin i osób najbliższych. W nowej edycji uwzględniono: aktualny stan rozwoju i organizacji specjalistycznej opieki paliatywnej, wszechstronne spojrzenie na sytuację kliniczną chorego objętego opieką paliatywną, nowe możliwości oraz specyfikę udzielanego przez fizjoterapeutę wsparcia, opis procesu umierania jako ostatniego okresu życia chorego, nowoczesne, strukturalne ujęcie kluczowych etapów fizjoterapii (diagnoza, planowanie, wdrażanie) oraz najnowsze zalecenia z zakresu interwencji fizjoterapeutycznych jako elementu wspomagającego niefarmakologiczne leczenie wybranych objawów. W publikacji Czytelnik znajdzie także studia przypadków. Nowe wydanie Fizjoterapii w opiece paliatywnej jest doskonałym źródłem wiedzy oraz wiadomości praktycznych dla fizjoterapeutów i fizjoterapeutek pracujących z pacjentami objętymi opieką paliatywną. Książka będzie również nieoceniona dla studentów kierunków medycznych, lekarzy, pielęgniarek oraz innych osób zaangażowanych w opiekę paliatywną.

1. Sytuacja chorego w zaawansowanym stadium choroby nowotworowej 1 1.1. Definicja, filozofia i organizacja opieki paliatywnej – Małgorzata Krajnik 1 1.1.1. Wprowadzenie 1 1.1.2. Definicja opieki paliatywnej 2 1.1.3. Filozofia i zasady opieki paliatywnej 6 1.1.4. Modele specjalistycznej opieki paliatywnej 8 1.2. Wpływ wielochorobowości i leczenia onkologicznego na stan sprawności chorego objętego opieką paliatywną – Magdalena Jarosz, Agnieszka Arendt 11 1.2.1. Wpływ wielochorobowości na stan sprawności chorego 11 1.2.2. Wpływ leczenia onkologicznego na stan sprawności chorego 17 1.2.3. Umieranie jako ostatni okres życia 33 1.3. Psychologiczne aspekty pracy z chorym objętym opieką paliatywną – Magdalena Horodeńska, Maria Rogiewicz, Anna Ratajska 36 1.3.1. Wprowadzenie 36 1.3.2. Emocje 38 1.3.3. Strategie radzenia sobie 42 1.3.4. Specyfika udzielanego pacjentom wsparcia 44 1.3.5. Zasady komunikacji 46 2. Fizjoterapia chorych w opiece paliatywnej – Agnieszka Wójcik, Anna Pyszora, Iwona Maciejewska 53 2.1. Wprowadzenie 53 2.2. Model pracy fizjoterapeuty w opiece paliatywnej 54 2.3. Diagnoza problemów 56 2.4. Prognoza, ustalanie celów 62 2.5. Planowanie fizjoterapii 64 2.7. Działania fizjoterapeutyczne 66 2.7.1. Metody mechaniczne 68 2.7.2. Metody neurofizjologiczne 73 2.7.3. Edukacja opiekunów 74 2.7.4. Medycyna alternatywna i komplementarna 74 2.8. Kontrola 75 3. Fizjoterapia pacjentów w zaawansowanym stadium choroby nowotworowej – wybrane objawy 77 3.1. Ból – Małgorzata Krajnik, Anna Pyszora 77 3.1.1. Czym jest ból 77 3.1.2. Przyczyny bólu u chorego z nowotworem 78 3.1.3. Epidemiologia, czyli dlaczego ból w chorobie nowotworowej nadal jest częstym objawem 79 3.1.4. Diagnostyka i ocena bólu 83 3.1.5. Leczenie bólu u chorego z nowotworem 85 3.1.6. Rola fizjoterapii w leczeniu bólu u chorego z nowotworem 90 3.2. Duszność – Małgorzata Krajnik, Anna Pyszora, Agnieszka Wójcik 95 3.2.1. Czym jest duszność 95 3.2.2. Przyczyny duszności u chorego na nowotwór 96 3.2.3. Historia naturalna duszności w zaawansowanej chorobie nowotworowej 98 3.2.4. Ocena intensywności duszności 99 3.2.5. Zasady postępowania w duszności w zaawansowanej chorobie nowotworowej 99 3.2.6. Niefarmakologiczne metody leczenia duszności 101 3.2.7. Farmakologiczne metody leczenia duszności 108 3.3. Zmęczenie – Anna Pyszora, Agnieszka Wójcik, Iwona Maciejewska 109 3.3.1. Czym jest zmęczenie związane z chorobą nowotworową 109 3.3.2. Przyczyny 110 3.3.3. Ocena intensywności 111 3.3.4. Zasady postępowania 111 3.3.5. Niefarmakologiczne metody leczenia 113 3.3.6. Fizjoterapia 114 3.3.7. Farmakologiczne metody leczenia 115 3.4. Obrzęk limfatyczny – Katarzyna Ochałek, Anna Pyszora, Agnieszka Wójcik 115 3.4.1. Czym jest obrzęk limfatyczny 115 3.4.2. Przyczyny obrzęku limfatycznego w chorobie nowotworowej 116 3.4.3. Rozpoznanie obrzęku limfatycznego i stopnie zaawansowania klinicznego 117 3.4.4. Zasady postępowania w obrzęku limfatycznym 118 3.4.5. Postępowanie profilaktyczne i edukacja 119 3.4.6. Postępowanie w rozwiniętym obrzęku limfatycznym 121 3.4.7. Kompleksowa fizjoterapia przeciwobrzękowa 121 3.4.8. Kompresjoterapia 121 3.4.9. Inne formy kompresjoterapii o niskim stopniu rozciągliwości 129 3.4.10. Kinezyterapia i aktywność fizyczna w kompresji 130 3.4.11. Przerywana kompresja pneumatyczna 132 3.4.12. Manualny drenaż limfatyczny 133 3.4.13. Kinesiotaping 134 3.4.14. Pielęgnacja skóry 136 3.5. Zaparcie – Agnieszka Wójcik, Tomasz Dzierżanowski, Marta Wadelik 138 3.5.1. Czym jest zaparcie stolca 138 3.5.2. Przyczyny zaparcia w chorobie nowotworowej 138 3.5.3. Ocena intensywności zaparcia 141 3.5.4. Przeciwdziałanie czynnikom behawioralnym zaparcia 141 3.5.5. Fizjoterapia 142 3.6. Dysfagia – Agnieszka Hamerlińska, Agnieszka Wójcik, Anna Pyszora 151 3.6.1. Czym jest dysfagia 151 3.6.2. Przyczyny dysfagii w chorobie nowotworowej 153 3.6.3. Ocena dysfagii 155 3.6.4. Fizjoterapia 157 3.6.5. Edukacja 166 3.7. Objawy neurologiczne – Jakub Marciński, Agnieszka Wójcik, Iwona Maciejewska 168 3.7.1. Jakie objawy neurologiczne towarzyszą chorym objętym opieką paliatywną? 168 3.7.2. Ocena funkcjonalna 169 3.7.3. Fizjoterapia 170 4. Fizjoterapia pacjentów leczonych objawowo – aspekty praktyczne 177 4.1. Pacjent z uszkodzeniem w obrębie narządu ruchu – Iwona Maciejewska, Emilia Sałyga, Anna Pyszora 177 4.1.1. Wprowadzenie 177 4.1.2. Badanie 178 4.1.3. Prognoza 178 4.1.4. Ordynacja 179 4.1.5. Kontrola 181 4.1.6. Podsumowanie 181 4.2. Pacjent z obrzękiem limfatycznym kończyn dolnych i limfotokiem – Anna Pyszora, Iwona Maciejewska 182 4.2.1. Wprowadzenie 182 4.2.2. Badanie 182 4.2.3. Prognoza 183 4.2.4. Ordynacja 183 4.2.5. Kontrola 184 4.2.6. Podsumowanie 184 4.3. Pacjent z bólem mięśniowo-powięziowym i zmęczeniem – Agnieszka Wójcik, Anna Pyszora, Iwona Maciejewska 184 4.3.1. Wprowadzenie 184 4.3.2. Badanie 185 4.3.3. Prognoza 186 4.3.4. Ordynacja 186 4.3.5. Kontrola 187 4.3.6. Podsumowanie 187 4.4. Pacjent z objawami neurologicznymi – Iwona Maciejewska, Agnieszka Wójcik 188 4.4.1. Wprowadzenie 188 4.4.2. Badanie 188 4.4.3. Prognoza 189 4.4.4. Ordynacja 189 4.4.5. Kontrola 190 4.4.6. Podsumowanie 190 5. Fizjoterapia pacjentów w zaawansowanym stadium chorób nienowotworowych 193 5.1. Leczenie i fizjoterapia pacjentów z zaawansowaną niewydolnością krążenia 193 5.1.1. Wybrane zagadnienia dotyczące leczenia objawowego chorych z zaawansowaną niewydolnością krążenia – Piotr Sobański 193 5.1.2. Fizjoterapia chorych z zaawansowaną niewydolnością serca – Edyta Smolis-Bąk 200 5.2. Leczenie i fizjoterapia pacjentów z zaawansowaną przewlekłą obturacyjną chorobą płuc 204 5.2.1. Leczenie chorych z zaawansowaną przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – Ewa Jassem 204 5.2.2. Fizjoterapia chorych z zaawansowaną przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – Agnieszka Lewko 207 5.3. Leczenie i fizjoterapia pacjentów ze stwardnieniem zanikowym bocznym – Anna Pyszora, Katarzyna Butna, Anna Adamczyk 212 5.3.1. Wybrane zagadnienia leczenia objawowego chorych na stwardnienie zanikowe boczne – Anna Pyszora, Anna Adamczyk 212 5.3.2. Fizjoterapia chorych na stwardnienie zanikowe boczne – Anna Pyszora, Katarzyna Butna 214 Piśmiennictwo 227 Skorowidz 237