Oparzenia. Podstawy Tom 1

1. Historia leczenia oparzeń 1 1.1 Historia leczenia oparzeń – Agnieszka SUROWIECKA 1 1.2 Historia Polskiego Towarzystwa Leczenia Oparzeń – Elżbieta KRAJEWSKA-MŁYŃSKA, Andrzej KRAJEWSKI 7 1.3 Historia i działalność Wschodniego Centrum Leczenia Oparzeń i Chirurgii Rekonstrukcyjnej w Łęcznej – Tomasz KOR ZENIOWSKI, Joanna PISZCZEK 9 1.4 Zachodniopomorskie Centrum Leczenia Oparzeń i Chirurgii Plastycznej. Szpital Specjalistyczny „Medicam” w Gryficach – rys historyczny – Andrzej KRAJEWSKI 12 1.5 Historia leczenia oparzeń i chirurgii plastycznej w Krakowie – Anna CHRAPUSTA 16 1.6 Historia Centrum Leczenia Oparzeń im. dr. Stanisława Sakiela w Siemianowicach Śląskich – Wojciech ŁABUŚ, Piotr WRÓBLEWSKI, Justyna GLIK, Przemysław STRZELEC, Wojciech SMĘTEK, Michał WERNER, Karolina MIKUŚ-ZAGÓRSKA, Mariusz NOWAK 20 1.7 Historia Oddziału Leczenia Oparzeń w Poznaniu – Jakub NOWAKOWSKI 28 1.8 Historia Oddziału Chirurgii Plastycznej i Oparzeń w Nowej Soli – Ryszard SPŁAWSKI 32 1.9 Oddział Kliniczny Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Leczenia Oparzeń Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego. Historia i teraźniejszość – Piotr FLORCZUK-DĄBEK, Sylwia KOŁPACZYŃSKA, Wojciech WITKOWSKI, Wojciech JASEK 34 1.10 Nauka leczenia oparzeń za pomocą metod i technik symulacji medycznej – Jan KORULCZYK, Kamil TORRES, Kamil KUSZPLAK 37 Piśmiennictwo 43 2. Skóra jako bariera ochronna – Agnieszka SUROWIECKA, Grzegorz WILHELM, Jerzy STRUŻYNA 45 2.1 Skóra jako bariera ochronna 45 2.2 Reakcja skóry na oparzenie 46 2.3 Działanie ciepła na tkanki – termodynamika oparzeń 58 2.4 Właściwości termoregulacyjne skóry 66 2.5 Chłodzenie rany oparzeniowej 68 Piśmiennictwo 70 3. Oparzenia – pojęcia podstawowe – Agnieszka SUROWIECKA, Jerzy STRUŻYNA 77 3.1 Pojęcia podstawowe 77 3.2 Głębokość oparzenia 80 3.3 Rozległość oparzenia 87 3.4 Martwica skóry 91 3.5 Oparzenie chemiczne 93 3.6 Oparzenie elektryczne 96 3.7 Pioruny 100 Piśmiennictwo 102 4. Zmiany narządowe – Aleksandra BARBACHOWSKA, Jerzy STRUŻYNA 107 4.1 Układ krążenia 107 4.2 Układ pokarmowy 109 4.3 Wątroba i metabolizm 110 4.4 Zaburzenia krzepnięcia 113 4.5 Układ nerwowy 113 4.6 Układ oddechowy 114 4.7 Układ odpornościowy 116 Piśmiennictwo 118 5. Koagulopatia w chorobie oparzeniowej – Grzegorz WILHELM 123 5.1 Wprowadzenie 123 5.2 Zaburzenia krzepnięcia w chorobie oparzeniowej – rys historyczny 124 5.3 Krzepnięcie – podstawowe zagadnienia 126 5.4 Koagulopatia w oparzeniach 135 5.5 Układ krzepnięcia a reakcja zapalna 146 5.6 Podsumowanie 147 Piśmiennictwo 149 6. Zakażenia u pacjentów z ranami oparzeniowymi leczonych w oddziale intensywnej terapii – Marzenna BARTOSZEWICZ, Patrycja LEŚNIK 157 6.1 Wstęp 157 6.2 Etiologia zakażeń u oparzonych 158 6.3 Patogeny wywołujące infekcje 159 6.4 Patofizjologia 165 6.5 Infekcje związane z oparzeniami 166 6.6 Zakażenie ran oparzeniowych 167 6.7 Diagnostyka 168 6.8 Leczenie 169 6.9 Substancje dostępne, ale niezalecane do stosowania na rany oparzeniowe 172 6.10 Substancje przeciwwskazane do stosowania na rany oparzeniowe 173 6.11 Antybiotyki w miejscowym leczeniu ran oparzeniowych 174 6.12 Dekolonizacja nosicielstwa szczepów Staphylococcus aureus opornych na metycylinę oraz wrażliwych na metycylinę u pacjentów z ranami oparzeniowymi 175 6.13 Szczepienia ochronne przeciw Pseudomonas aeruginosa 175 Piśmiennictwo 175 7. Oparzenia u dzieci – Anna CHRAPUSTA 181 7.1 Wstęp 181 7.2 Odmienności anatomiczno-fizjologiczne u dzieci 183 7.3 Histologia skóry z uwzględnieniem specyfiki wieku dziecięcego 185 7.4 Epidemiologia i przyczyny oparzeń u dzieci 188 7.5 Pierwsza pomoc na miejscu wypadku 189 7.6 Ocena ciężkości oparzenia u dziecka 191 7.7 Wskazania do hospitalizacji dziecka oparzonego 197 7.8 Czynności po przyjęciu dziecka do szpitala 197 7.9 Okresy choroby oparzeniowej 198 7.10 Leczenie zachowawcze u dzieci 202 7.11 Leczenie chirurgiczne u dzieci 203 7.12 Leczenie żywieniowe w ciężkich oparzeniach u dzieci 215 7.13 Blizny i przykurcze pooparzeniowe 217 Piśmiennictwo 222 8. Oparzenia elektryczne – Jerzy STRUŻYNA, Marcin SIEROCIŃSKI, Andrzej KRAJEWSKI 227 8.1 Wstęp 227 8.2 Krótki rys historyczny 228 8.3 Właściwości prądu 229 8.4 Wpływ energii elektrycznej na organizm 232 8.5 Podziały, klasyfikacje, nazewnictwo 238 8.6 Uszkodzenia ciała w obrażeniach prądowych 241 8.7 Postępowanie na miejscu urazu 245 8.8 Fasciotomia 252 8.9 Zaopatrzenie ubytków powłok 261 8.10 Amputacje 262 8.11 Urazy prądowe a zgony 265 Piśmiennictwo 269 9. Procedura przyjęcia do ośrodka oparzeniowego – Ryszard MĄDRY 273 9.1 Kolejność działań ratowniczych 273 9.2 Wywiad 275 9.3 Badanie wtórne 275 9.4 Postępowanie przedszpitalne 276 9.5 Uraz inhalacyjny 278 9.6 Oparzenia elektryczne 280 9.7 Oparzenia chemiczne 282 9.8 Oparzenia u ciężarnych 284 9.9 Oparzenia u dzieci 284 9.10 Transport poszkodowanego 285 9.11 Przyjęcie do ośrodka oparzeniowego 287 9.12 Pomoc szpitalna 288 Piśmiennictwo 295 10. Rola Lotniczego Pogotowia Ratunkowego (LPR) w procesie leczenia pacjentów z ciężkimi oparzeniami ciała – Konrad MATYJA, Robert GAŁĄZKOWSKI 299 10.1 Wstęp 299 10.2 Misje do miejsca zdarzenia 300 10.3 Badanie / ocena medyczna 300 10.4 Zabezpieczenie dostępu dożylnego Rozpoczęcie terapii 302 10.5 Zabezpieczenie drożności dróg oddechowych / analgosedacja 303 10.6 Postępowanie z raną oparzeniową 304 10.7 Ochrona cieplna 304 10.8 Najbliższy Szpitalny Oddział Ratunkowy czy Centrum Leczenia Oparzeń? 305 10.9 Lotniczy transport sanitarny 306 10.10 Parę słów na koniec 315 Piśmiennictwo 315 11. Masowe zdarzenia i katastrofy oparzeniowe – organizacja pomocy i segregacja – Agnieszka SUROWIECKA, Jerzy STRUŻYNA 317 11.1 Wstęp 317 11.2 Segregacja medyczna w oparzeniach 319 11.3 Wybrane skale prognostyczne w oparzeniach 321 11.4 Postępowanie na miejscu zdarzenia 326 11.5 Oparzenia wojenne 332 11.6 Oparzenia chemiczne 333 11.7 Oparzenia elektryczne 336 11.8 Urazy radiacyjne 337 11.9 Miejsce leczenia chirurgicznego w zdarzeniach masowych 339 11.10 Plan zabezpieczenia medycznego – Wschodnie Centrum Leczenia Oparzeń i Chirurgii Rekonstrukcyjnej 342 Piśmiennictwo 344 12. Opatrunki – Ryszard MĄDRY 351 12.1 Wstęp 351 12.2 Substytut naskórka 352 12.3 Rodzaje opatrunków 354 12.4 Dobór opatrunku 356 Piśmiennictwo 356 13. Rola banku tkanek w procesie leczenia rozległych i głębokich oparzeń – Wojciech ŁABUŚ, Agnieszka KLAMA-BARYŁA, Adam KUREK, Przemysław STRZELEC 359 13.1 Wstęp 359 13.2 Znaczenie wypreparowanych w banku tkanek allogenicznych przeszczepów skóry ludzkiej w leczeniu oparzeń 361 13.3 Znaczenie wypreparowanych w banku tkanek allogenicznych przeszczepów owodni ludzkiej w leczeniu oparzeń 364 13.4 Wyhodowane w warunkach in vitro komórki w leczeniu oparzeń 365 13.5 Wykorzystanie osocza bogatopłytkowego w leczeniu oparzeń 366 13.6 Podsumowanie 367 Piśmiennictwo 367 14. Alkohol w ciężkich oparzeniach. Problem społeczny czy medyczny? – Aldona STACHURA 373 14.1 Wstęp 374 14.2 Epidemiologia 374 14.3 Alkohol i oparzenie 375 14.4 Przyjęcia pacjenta oparzonego znajdującego się pod wpływem alkoholu 376 14.5 Patofizjologia zaburzeń 378 14.6 Badania dodatkowe 381 14.7 Towarzyszące obrażenia dodatkowe 381 14.8 Śmiertelność 383 14.9 Podsumowanie 384 Piśmiennictwo 385 15. Oparzenie jako doświadczenie traumy – Małgorzata SKÓRSKA 389 15.1 Wstęp 389 15.2 Trauma i zaburzenia pourazowe 390 15.3 Zjawisko potraumatycznego wzrostu 392 15.4 Metody leczenia 392 15.5 Szczególne sytuacje kliniczne dotyczące pacjentów oparzonych 394 15.6 Podsumowanie 398 Piśmiennictwo 398 Wybrane akronimy 403 Skorowidz 409