Współczesna terapia zajęciowa. Od teorii do praktyki

1. Historia terapii zajęciowej – Anna Misiorek 1 1.1. Wprowadzenie 1 1.2. Terapia zajęciowa na świecie 1 1.2.1. Leczenie moralne – Ruch Moral Treatment (MT) 2 1.2.2. Ruch artystyczny sztuki i rzemiosła – Arts and Crafts Movement 3 1.2.3. Pionierzy terapii zajęciowej, Narodowe Towarzystwo Promocji Terapii Zajęciowej – National Society for the Promotion of Occupational Therapy (NSPOT) 5 1.2.4. Rozwój terapii zajęciowej podczas I wojny światowej, pomocnicy rekonstrukcji – Roconstruction Aides 8 1.2.5. Czasy powojenne 10 1.2.6. II wojna światowa 11 1.2.7. Powrót do korzeni – rozwój współczesnej terapii zajęciowej 12 1.3. Terapia zajęciowa w Polsce 13 1.3.1. Początki terapii zajęciowej w Polsce 13 1.3.2. Pionierzy polskiej rehabilitacji i terapii zajęciowej 15 1.3.3. Aktualna sytuacja polskiej terapii zajęciowej 18 1.4. Podsumowanie 21 Pytania i polecenia sprawdzające 21 Piśmiennictwo 21 2. Współczesne pojęcia, definicje i koncepcje w terapii zajęciowej – Anna Misiorek 23 2.1. Wprowadzenie 23 2.2. Podstawowe idee, pojęcia i definicje używane w terapii zajęciowej 24 2.2.1. Zajęcie jest podstawową ludzką potrzebą, zajęcia nadają życiu sens 24 2.2.2. Umożliwianie (enablement) 25 2.2.3. Wykonywanie zajęć i zaangażowanie w zajęcia (occupational performance, occupational engagement) 26 2.2.4. Zastosowanie koncepcji wykonywania zajęć i zaangażowania w zajęcia w praktyce 28 2.2.5. Uczestniczenie w zajęciach (occupational participation) oraz deprywacja zajęciowa (occupational deprivation) 29 2.2.6. Teoria przepływu (Flow theory) 30 2.2.7. Równowaga zajęciowa i brak równowagi zajęciowej (occupational balance, occupational imbalance) 30 2.2.8. Alienacja zajęciowa (occupational alienation) 31 2.2.9. Sprawiedliwość zajęciowa (occupational justice) 32 2.2.10. Czynniki ryzyka związane z zajęciowością ludzką (occupational risk factors) 33 2.2.11. Podsumowanie 33 Pytania i polecenia sprawdzające 33 Piśmiennictwo 34 3. Robienie, bycie, stawanie się i przynależenie – istota zajęciowości ludzkiej a ochrona i promocja zdrowia – zestawienie wybranych prac – Anna Misiorek 37 3.1. Wprowadzenie 37 3.2. Robienie, bycie, stawanie się – istotą zajęciowości ludzkiej 38 3.2.1. Robienie, zajmowanie się – doing 38 3.2.2. Bycie – being 38 3.2.3. Stawanie się – becoming 39 3.2.4. Przynależenie – belonging 40 3.2.5. Praktyka terapii zajęciowej i promocja zdrowia w świetle koncepcji Ann Wilcock 41 3.2.6. Rola terapii zajęciowej w promocji zdrowia 42 3.3. Wzajemne relacje pomiędzy poszczególnymi elementami teorii Ann Wilcock w badaniach naukowych 45 3.3.1. Robienie i bycie 45 3.3.2. Robienie i stawanie się 46 3.3.3. Robienie i przynależenie 47 3.3.4. Bycie i stawanie się 47 3.3.5. Bycie i przynależenie 48 3.3.6. Stawanie się i przynależenie 48 3.4. Podsumowanie 48 Pytania i polecenia sprawdzające 49 Piśmiennictwo 49 4. Umiejętności terapeuty zajęciowego – Edyta Janus 53 4.1. Wprowadzenie 53 4.2. Nawiązanie relacji terapeutycznej i współpraca z pacjentem 53 4.3. Zdobywanie informacji niezbędnych do prowadzenia terapii zajęciowej. 56 4.4. Ocena 60 4.5. Umożliwianie wykonywania zajęć 63 4.6. Praca w grupie/praca z grupą 64 4.7. Podsumowanie 68 Pytania i polecenia sprawdzające 69 Piśmiennictwo 69 5. Modele i klasyfikacje jako ramy odniesienia. Model KAWA – Miłosz Kuśnierz, Rafał Bugaj 71 5.1. Wprowadzenie 71 5.2. Czym są modele (i klasyfikacje) w TZ 74 5.3. Model KAWA 74 5.3.1. Proces terapeutyczny z użyciem modelu KAWA/modelu rzeki życia 77 5.3.2. Stosunek elementów symboliki modelu KAWA do wzajemnych relacji elementów ICF 79 5.3.3. Relacja jakości życia do elementów modelu rzeki życia 80 5.4. Podsumowanie 81 Pytania i polecenia sprawdzające 81 Piśmiennictwo 82 6. Wybrane modele stosowane w terapii zajęciowej – Miłosz Kuśnierz, Rafał Bugaj 83 6.1. Wprowadzenie 83 6.2. Model Person-Environment-Occupation (PEO) jako model transakcyjny, PEO fit 84 6.3. Canadian Model of Occupational Performance-Engagement (CMOP-E) 89 6.4. Model of Human Occupation (MOHO) – Model Zajęć Człowieka 93 6.4.1. Narzędzia modelu MOHO 94 6.5. Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF) 101 6.6. Podsumowanie 106 Pytania i polecenia sprawdzające 106 Piśmiennictwo 106 7. Praktyka skupiona na kliencie i jej kluczowe znaczenie w obszarze terapii zajęciowej – Rafał Bugaj, Miłosz Kuśnierz 109 7.1. Wprowadzenie 109 7.2. Klient czy pacjent? 110 7.3. Praktyka skupiona na kliencie (client-centred practice – CCP) w terapii zajęciowej 111 7.4. Praktyka skupiona na rodzinie (family-centred practice – FCP) 112 7.5. Podsumowanie 113 Pytania i polecenia sprawdzające 114 Piśmiennictwo 114 8. Proces terapeutyczny i jego konteksty oraz modele interwencji – Rafał Bugaj, Miłosz Kuśnierz 117 8.1. Wprowadzenie 117 8.2. The Canadian Practice Process Framework (CPPF) 118 8.2.1. Elementy CPPF 119 8.3. Podsumowanie 132 Pytania i polecenia sprawdzające 133 Piśmiennictwo 133 9. Interwencje w terapii zajęciowej – Miłosz Kuśnierz, Rafał Bugaj 127 9.1. Wprowadzenie 135 9.2. Podział interwencji 135 9.2.1. Interwencje, w których terapeuta zajęciowy zarządza, żeby umożliwić powstanie adaptacji 136 9.2.2. Interwencje, w których terapeuta zajęciowy uczy, żeby umożliwić uczenie się klienta 139 9.2.3. Interwencje, w których terapeuta zajęciowy wspiera klienta, żeby umożliwić zdrowienie 151 9.2.4. Interwencje, w których terapeuta zajęciowy promuje, żeby umożliwić zdrowie i dobrostan 153 9.3. Podsumowanie 155 Pytania i polecenia sprawdzające 156 Piśmiennictwo 156 10. Rozwój zawodowy terapeuty zajęciowego – Edyta Janus 165 10.1. Wprowadzenie 165 10.2. Rozwój zawodowy terapeuty zajęciowego – wybrane aspekty 166 10.3. Portfolio 168 10.4. Superwizja 170 10.5. Podsumowanie 173 Pytania i polecenia sprawdzające 173 Piśmiennictwo 173 11. Dbanie o własne zdrowie jako warunek konieczny do pełnegoi satysfakcjonującego wykonywania obowiązków zawodowych – Edyta Janus 175 11.1. Wprowadzenie 175 11.2. Rozumienie zdrowia 176 11.3. Dbanie o zdrowie fizyczne 177 11.4. Dbanie o zdrowie psychiczne – radzenie sobie ze stresem związanym z pracą 179 11.5. Podsumowanie 183 Pytania i polecenia sprawdzające 183 Piśmiennictwo 184 Skorowidz 187