W książce omówiono zasady oceny stanu zdrowia noworodka przedwcześnie urodzonego, odrębności opieki nad nim i rolę w niej położnej. W publikacji poruszone są m. in. następujące zagadnienia: wcześniactwo jako problem medyczny, osobisty i społeczny, ocena stopnia dojrzałości noworodka urodzonego przedwcześnie, opieka nad noworodkiem urodzonym przedwcześnie na oddziale intensywnej opieki neonatologicznej, opieka nad wcześniakiem z wybranymi problemami klinicznymi. Publikacja jest przeznaczona dla położnych oraz studentek na kierunku położnictwo na uczelniach medycznych.

Przedmowa 9 Rozdział 1. Wcześniactwo jako problem medyczny, rodzinny i społeczny 17 Jan Oleszczuk, Henryka Sawulicka-Oleszczuk, Czynniki ryzyka porodu przedwczesnego 17 Profilaktyka wcześniactwa 19 Rozdział 2. Organizacja opieki nad noworodkiem wymagającym intensywnego nadzoru 26 Anna B. Pilewska-Kozak, Agnieszka Skurzak, Agnieszka Bałanda-Bałdyga, Grażyna J. Iwanowicz-Palus, Beata Pięta, Hanna Werc, Małgorzat Piskorz-Szymandera, Organizacja oddziału intensywnej terapii neonatologicznej 26 Wyposażenie oddziału intensywnej opieki neonatologicznej 27 Zadania położnej w profilaktyce zakażeń na oddziale intensywnej terapii neonatologicznej 33 Anna B. Pilewska-Kozak, Agnieszka Skurzak, Agnieszka Bałanda-Bałdyga, Grażyna J. Iwanowicz-Palus, Agnieszka M. Bień, Szerzenie się zakażeń i działania profilaktyczne 33 Zakażenia u noworodków przedwcześnie urodzonych 38 Rozdział 3. Noworodek urodzony przedwcześnie – odrębności anatomiczne i fizjologiczne 44 Marzena Kostuch, Termoregulacja 44 Gospodarka wodno-elektrolitowa i równowaga kwasowo-zasadowa 45 Skóra 46 Układ odpornościowy 47 Układ krążenia 48 Układ oddechowy 51 Układ wewnątrzwydzielniczy 52 Układ nerwowy 53 Układ pokarmowy 55 Krew i układ krwiotwórczy 56 Nerki i układ moczowy 58 Narząd wzroku 58 Rozdział 4. Zasady postępowania z noworodkiem urodzonym przedwcześnie podczas porodu i bezpośrednio po urodzeniu 61 Agnieszka M. Bień, Agnieszka Bałanda-Bałdyga, Agnieszka Skurzak, Postępowanie na sali porodowej przed porodem 62 Postępowanie bezpośrednio po porodzie 62 Transport wcześniaka 65 Rozdział 5. Ocena stopnia dojrzałości i stanu noworodka urodzonego przedwcześnie, Marzena Kostuch 70 Rozdział 6. Opieka nad wcześniakiem przebywającym na oddziale intensywnej opieki neonatologicznej 81 Anna B. Pilewska-Kozak, Agnieszka Bałanda-Bałdyga, Agnieszka M. Bień, Hanna Werc, Beata Pięta, Małgorzata Piskorz-Szymandera, Kinga Syty, Dorota Pilch, Przyjęcie noworodka na oddział wcześniaków 81 Dokumentacja medyczna 82 Obserwacja i pielęgnowanie wcześniaka w kolejnych dobach życia, Agnieszka M. Bień, Anna B. Pilewska-Kozak, Agnieszka Bałanda-Bałdyga 83 Pielęgnowanie skóry noworodka niedojrzałego 84 Szczepienia ochronne noworodka urodzonego przedwcześnie 88 Badania przesiewowe wykonywane u wcześniaka 89 Przygotowanie noworodka do opuszczenia inkubatora 89 Udział matki lub rodziców w opiece nad noworodkiem urodzonym przedwcześnie – wykorzystanie tzw. metody kangura, Kinga Syty 90 Przygotowanie matki lub rodziców do opieki nad dzieckiem w domu, Kinga Syty 92 Zastosowanie metody Basale Stimulation® w opiece nad noworodkiem urodzonym przedwcześnie, Dorota Pilch 96 Basale Stimulation® w pielęgniarstwie 97 Rozdział 7. Pielęgnowanie noworodka wymagającego wspomagania oddechu z zastosowaniem metody Infant Flow, Agnieszka Bałanda-Bałdyga 106 Podłączenie noworodka do zestawu Infant Flow 106 Opieka nad noworodkiem leczonym metodą Infant Flow 107 Zapewnienie odpowiedniej temperatury otoczenia 108 Monitorowanie czynności życiowych 108 Toaleta dróg oddechowych 109 Pielęgnacja ciała noworodka 109 Karmienie wcześniaka podłączonego do aparatu Infant Flow 110 Zapobieganie uszkodzeniom otworów nosowych 111 Ochrona przed zakażeniem 112 Postępowanie z dzieckiem niespokojnym 112 Kształtowanie więzi uczuciowej między rodzicami a noworodkiem podłączonym do aparatu Infant Flow 113 Rozdział 8. Odżywianie noworodka przedwcześnie urodzonego, Anna B. Pilewska-Kozak, Agnieszka Bałanda-Bałdyga, Agnieszka Skurzak, Agnieszka M. Bień, Bogumiła Kiełbratowska 117 Zapotrzebowanie energetyczne i płynowe noworodka przedwcześnie urodzonego, Anna B. Pilewska-Kozak, Agnieszka Bałanda-Bałdyga, Agnieszka Skurzak, Agnieszka M. Bień 117 Odżywianie pozajelitowe (parenteralne), Anna B. Pilewska-Kozak, Agnieszka Skurzak, Agnieszka Bałanda-Bałdyga, Bogumiła Kiełbratowska 121 Powikłania odżywiania pozajelitowego 123 Minimalne żywienie jelitowe, Anna B. Pilewska-Kozak, Agnieszka Bałanda-Bałdyga, Agnieszka Skurzak 124 Odżywianie dożołądkowe (enteralne), Anna B. Pilewska-Kozak, Agnieszka Bałanda-Bałdyga, Bogumiła Kiełbratowska, Agnieszka M. Bień 127 Odżywianie sztuczne 137 Rozdział 9. Opieka nad wcześniakiem z wybranymi problemami klinicznymi, Agnieszka Bałanda-Bałdyga, Agnieszka Skurzak, Grażyna J. Iwanowicz-Palus, Agnieszka M. Bień, Bogumiła Kiełbratowska 141 Niedotlenienie i niedokrwienie 141 Krwawienia okołokomorowe i dokomorowe 143 Zespół zaburzeń oddychania 145 Objawy kliniczne niewydolności odechowej 145 Przetrwały przewód tętniczy 147 Dysplazja oskrzelowo-płucna 148 Martwicze zapalenie jelit 150 Hiperbilirubinemia 153 Zaburzenia gospodarki węglowodanowej (hipoglikemia i hiperglikemia) 156 Hipoglikemia 156 Hiperglikemia 158 Zaburzenia gospodarki wapniowej (hipokalcemia i hiperkalcemia) 159 Hipokalcemia 159 Hiperkalcemia 160 Drgawki 161 Rozdział 10. Monitorowanie czynności życiowych u noworodka urodzonego przedwcześnie, Agnieszka Bałanda-Bałdyga, Anna B. Pilewska-Kozak, Hanna Werc, Beata Pięta, Małgorzata Piskorz-Szymandera 164 Kontrola ciepłoty ciała 164 Temperatura ciała 164 Kontrola ciśnienia tętniczego, czynności serca, oddechów, saturacji 166 Ciśnienie tętnicze krwi 166 Czynność serca 168 Czynność oddechowa 168 Saturacja SpO2 169 Kontrola diurezy 170 Monitorowanie badań laboratoryjnych 170 Morfologia i układ krzepnięcia 171 Glikemia 171 Elektrolity 172 Równowaga kwasowo-zasadowa 172 Monitorowanie stężenia bilirubiny 173 Rozdział 11. Minimalizacja pielęgnacji i terapii noworodka urodzonego przedwcześnie, Marek Szczepański, Monika Kamianowska, Jolanta Janowicz, Marzena Grabowska 176 Środowisko oddziału intensywnej opieki neonatologicznej 177 Światło na oddziale intensywnej opieki neonatologicznej 177 Hałas na oddziale intensywnej opieki neonatologicznej 180 Dotyk w opiece nad dzieckiem na oddziale intensywnej opieki neonatologicznej 184 Rozdział 12. Resuscytacja noworodka przedwcześnie urodzonego, Marzena Kostuch, Agnieszka Bałanda-Bałdyga 187 Aspekty kliniczne resuscytacji noworodka przedwcześnie urodzonego, Marzena Kostuch, Agnieszka Bałanda-Bałdyga 187 Kontrola temperatury 188 Wstępna ocena 188 Aktywność oddechowa 189 Częstość pracy serca 189 Kolor skóry 189 Napięcie mięśniowe 189 Sposób postępowania w resuscytacji 190 Drożność dróg oddechowych 192 Wsparcie oddechowe 192 Wentylacja zastępcza noworodków przedwcześnie urodzonych 193 Wsparcie układu krążenia 193 Farmakoterapia w resuscytacji 194 Przerwanie resuscytacji 195 Niepodejmowanie resuscytacji (wg ERC) 196 Postępowanie po resuscytacji 196 Kwalifikacje i uprawnienia położnej lub pielęgniarki ratunkowej, Marzena Kostuch, Agnieszka Bałanda-Bałdyga 197 Przygotowanie stanowiska do resuscytacji 199 Rozdział 13. Farmakoterapia na oddziale intensywnej opieki neonatologicznej, Marzena Kostuch, Agnieszka Skurzak 201 Leczenie farmakologiczne wcześniaka, Marzena Kostuch 201 Wchłanianie leków 201 Dystrybucja leków 202 Metabolizm leków 204 Wydalanie leków 204 Zadania położnej podczas farmakoterapii, Marzena Kostuch, Agnieszka Skurzak 214 Rozdział 14. Percepcja bólu u wcześniaka i jego monitorowanie, Agnieszka Bałanda-Bałdyga 217 Źródła bólu u dzieci 218 Niefarmakologiczne metody łagodzenia bólu u wcześniaków 220 Odległe następstwa przewlekłej stymulacji bólowej 221 Rozdział 15. Prognozowanie rozwoju noworodka przedwcześnie urodzonego, Marek Szczepański, Monika Kamianowska, Marzena Grabowska 223 Hlipoksja u wcześniaka 225 Wczesne uszkodzenie mózgu u wcześniaka 228 Krwawienia śródczaszkowe 228 Leukomalacja okołokomorowa 229 Następstwa rozwojowe wczesnego uszkodzenia mózgu 229 Wczesna stymulacja rozwoju psychoruchowego dzieci urodzonych przedwcześnie 231 Rozdział 16. Wczesna rozwojowa stymulacja wcześniaka, Dorota Pilch 236 Sposoby porozumiewania się z wcześniakiem 238 Komunikacja wizualna 238 Komunikacja dotykowa 238 Komunikacja wibracyjna 238 Komunikacja węchowa 238 Komunikacja smakowa 238 Komunikacja termiczna 238 Komunikacja dotykowa i somatyczna 239 Minimal Handling 239 Tworzenie więzi dziecko–rodzice i dziecko–matka 239 Rozdział 17. Fototerapia, aromaterapia i muzykoterapia w opiece nad noworodkiem urodzonym przedwcześnie, Dorota Pilch 242 Fototerapia na oddziale intensywnej opieki neonatologicznej 242 Aromatoterapia na oddziale intensywnej opieki neonatologicznej 243 Muzykoterapia 245 Rozdział 18. Problemy etyczne i prawne w opiece nad noworodkiem urodzonym przedwcześnie, Beata Dobrowolska 249 Etyka świętości życia 250 Etyka jakości życia 252 Jakość życia vs. świętość życia w praktyce neonatologicznej 253 Możliwości odgórnych regulacji w sprawie podejmowania intensywnej terapii noworodków 255 Terapia noworodka oraz znaczenie wsparcia udzielanego rodzicom 256 Rozdział 19. Noworodek matki zakażonej HIV oraz uzależnionej, Wojciech Szczepański, Marek Szczepański 260 Opieka nad noworodkiem matki zakażonej HIV 260 Noworodek matki zakażonej HIV 261 Epidemiologia HIV 261 Postępowanie z ciężarną zakażoną HIV 262 Postępowanie z noworodkiem 263 Testy w kierunku zakażenia HIV u noworodka i niemowlęcia 263 Terapia antyretrowirusowa u noworodka 264 Karmienie piersią 265 Zakażenia i choroby często współwystępujące z HIV 265 Noworodek matki pijącej alkohol w ciąży 265 Spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych 266 Podejrzenie FAS u noworodka i niemowlęcia 268 Karmienie piersią 268 Noworodek matki palącej papierosy 269 Skutki palenia tytoniu w czasie ciąży 269 Noworodek matki palącej (czynnie i biernie) 270 Palenie a karmienie piersią 270 Noworodek matki zażywającej narkotyki 271 Zażywanie narkotyków w czasie ciąży 272 Problemy okresu noworodkowego, noworodkowy syndrom abstynencyjny (NAS) 272 Karmienie piersią a zażywanie narkotyków