Klauzule generalne i zwroty niedookreślone w prawie podatkowym i administracyjnym

W opracowaniu zaprezentowano charakter klauzul generalnych i zwrotów niedookreślonych (nieostrych) w prawie podatkowym i administracyjnym jako typowych środków techniki prawodawczej oraz przedstawiono sposób postępowania interpretatora w odniesieniu do przepisów prawnych, w których te środki zostały użyte. Książka zawiera również analizę najnowszych orzeczeń sądów administracyjnych w zakresie postępowania interpretacyjnego dotyczącego klauzul generalnych oraz zwrotów niedookreślonych. W publikacji omówiono m.in.: zagadnienie tworzenia i stosowania elastycznego prawa podatkowego, zakres klauzuli generalnej i zwrotu niedookreślonego w prawie podatkowym, klauzule generalne i zwroty niedookreślone w instytucjach ,,wspomagających'' wykonanie zobowiązania podatkowego. Adresaci: Książka przeznaczona jest dla prawników praktyków, zwłaszcza sędziów sądów administracyjnych, a także aplikantów i studentów prawa.

Wykaz skrótów | str. 9 Wstęp | str. 11 Część I Aspekt teoretycznoprawny Rozdział I Klauzule generalne i zwroty niedookreślone - wybrane zagadnienia teoretyczne | str. 15 1. Klauzule generalne i zwroty niedookreślone jako elementy przepisów prawnych | str. 15 1.1. Zwroty niedookreślone i nieostre | str. 16 1.2. Zwroty szacunkowe a ocenne | str. 22 1.3. Klauzule generalne | str. 26 1.4. Interpretacja zwrotów niedookreślonych (nieostrych) | str. 32 1.5. Interpretacja klauzul generalnych | str. 38 Podsumowanie części I | str. 41 Część II Prawo podatkowe - aspekt orzeczniczy Rozdział II Zwolnienie płatnika z obowiązku pobrania podatku (art. 22 § 2 o.p.), ograniczanie poboru zaliczek na podatek (art. 22 § 2a o.p.) | str. 45 1. "Ważny interes podatnika" lub "niewspółmierna wysokość" - zakres znaczeniowy | str. 45 2. Uznaniowy charakter decyzji | str. 49 Rozdział III Oszacowanie podstawy opodatkowania (art. 23 o.p.) | str. 52 1. "Oszacowanie podstawy opodatkowania" - cechy charakterystyczne | str. 52 2. Księgi podatkowe prowadzone "nierzetelnie lub w sposób wadliwy" (art. 193 § 5 o.p.) - zakres znaczeniowy | str. 58 3. Funkcja ochronna instytucji "oszacowania podstawy opodatkowania" | str. 63 4. Zasada swobodnej oceny dowodów | str. 63 Rozdział IV "Uzasadniona obawa" - jako przesłanka zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych (art. 33 § 1 o.p.) | str. 65 1. Zakres znaczeniowy - sposób rozumienia "uzasadnionej obawy" | str. 65 2. Okoliczności wskazujące (lub nie) na stan "uzasadnionej obawy" | str. 71 3. Funkcja ochronna instytucji zabezpieczenia zobowiązań podatkowych | str. 74 4. "Uzasadniona obawa" - aspekt dowodowy | str. 76 Rozdział V Odraczanie terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego (art. 48 § 1 i 2 o.p.) | str. 79 1. "Ważny interes podatnika" - jako przesłanka odraczania terminów | str. 79 2. Okoliczności wskazujące (lub nie) na "ważny interes podatnika" | str. 82 3. "Interes publiczny" jako przesłanka odraczania terminów | str. 84 3.1. Okoliczności wskazujące (lub nie) na "interes publiczny" | str. 85 4. "Uznanie" jako przesłanka działania organu podatkowego | str. 86 Rozdział VI "Ważny interes podatnika" - jako przesłanka ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych (art. 67a § 1 o.p.) | str. 89 1. Zakres znaczeniowy - sposób rozumienia ważnego interesu podatnika | str. 89 2. Okoliczności wskazujące (lub nie) na przesłankę "ważnego interesu podatnika" | str. 92 3. "Interes publiczny" jako przesłanka ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych | str. 97 3.1. Zakres znaczeniowy - sposób rozumienia "interesu publicznego" | str. 97 3.2. Okoliczności wskazujące (lub nie) na przesłankę "interesu publicznego" | str. 98 4. "Uznanie" - jako przesłanka podejmowania decyzji dotyczących ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych | str. 100 Rozdział VII Wykładnia oświadczeń woli (art. 199a o.p.) | str. 103 1. "Obejście ustawy podatkowej" - zakres znaczeniowy | str. 103 2. Przesłanki wskazujące (lub nie) na "obejście ustawy podatkowej" | str. 108 3. Wątpliwości co do "istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa" - sposoby rozumienia art. 199a § 3 o.p | str. 112 Rozdział VIII Zmiana lub uchylenie decyzji, na mocy której strona nie nabyła prawa/nabyła prawo (art. 253 i 253a o.p.) | str. 116 1. "Ważny interes podatnika" - jako przesłanka zmiany lub uchylenia decyzji | str. 116 2. Okoliczności wskazujące (lub nie) na "ważny interes podatnika" | str. 118 3. "Interes publiczny" jako przesłanka zmiany lub uchylenia decyzji | str. 122 4. Okoliczności wskazujące (lub nie) na "interes publiczny" | str. 123 5. Uznanie administracyjne | str. 126 Podsumowanie części II | str. 127 Część III Prawo administracyjne - aspekt orzeczniczy Rozdział IX Pojęcie interesu publicznego (społecznego) i interesu strony jako przykłady stosowania klauzul generalnych w prawie publicznym | str. 135 1. Zakres znaczeniowy - sposób rozumienia "interesu społecznego" (w kontekście innych pojęć niedookreślonych stosowanych przez sądy administracyjne) | str. 135 2. Zasada uwzględniania "interesu społecznego" i "słusznego interesu strony" w k.p.a. - kolizja wartości prawnie chronionych | str. 142 3. Pojęcie interesu prawnego jako przykład stosowania klauzul generalnych | str. 146 Rozdział X Zwroty niedookreślone a ocena istnienia przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 149 1. Zakres luzu decyzyjnego przy ocenie istnienia przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 149 2. Okoliczności wskazujące (lub nie) na konieczność "ochrony zdrowia lub życia ludzkiego" | str. 152 3. Okoliczności wskazujące (lub nie) na konieczność "zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami" | str. 154 4. Okoliczności wskazujące (lub nie) na istnienie "innego interesu społecznego" oraz wyjątkowo ważnego interesu strony | str. 155 Rozdział XI Zmiana lub uchylenie decyzji, na mocy której strona nie nabyła prawa (art. 154 k.p.a.) albo nabyła prawo (art. 155 k.p.a.) | str. 162 1. Charakter prawny instytucji zmiany lub uchylenia decyzji (na mocy której strona nie nabyła prawa albo nabyła prawo) | str. 162 2. "Słuszny interes strony" i "interes społeczny" - jako przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji | str. 165 3. Stosowanie postępowań nadzwyczajnych przewidzianych w art. 154 i 155 k.p.a. do decyzji opartych na uznaniu administracyjnym | str. 174 Rozdział XII Zwroty szacunkowe w egzekucji administracyjnej na przykładzie zasady stosowania środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.) | str. 177 1. Charakter prawny zwrotów zawartych w art. 7 § 2 u.p.e.a | str. 177 2. Uznaniowy charakter wyboru środka egzekucyjnego | str. 181 3. Wątpliwości co do stopnia "uciążliwości" poszczególnych środków egzekucyjnych - sposoby rozumienia art. 7 § 2 u.p.e.a | str. 185 Podsumowanie części III | str. 191 Bibliografia | str. 209