Polityka zachodnia cesarzy Marcjana (450-457) i Leona I (457-474)

Lata trzeciej ćwierci V w. są jednym z najciekawszych okresów w historii Europy. To czasy przełomowe, w których ostatecznie wygasła dynastia teodozjańska, rządząca cesarstwem rzymskim przez ponad siedemdziesiąt lat, zaś napór barbarzyńców i wojny domowe doprowadziły do upadku jego zachodniej części. Na ten kluczowy okres w historii całego Mediterraneum przypadają rządy dwóch cesarzy wschodniorzymskich: Marcjana (450–457) i Leona I (457–474). Właśnie ich polityce zachodniej poświęcona została prezentowana książka. Autor poddaje w niej analizie działania dyplomatyczne i militarne, jakie podejmowali wyżej wymienieni władcy, wobec cesarstwa zachodniorzymskiego, państwa Wandalów w Afryce, imperium Hunów oraz plemienia Gotów panońskich. Łukasz Pigoński na kartach swojej książki przedstawia nie tylko politykę cesarzy Marcjana i Leona I, ale również aktywność innych wybitnych postaci, takich jak Aspar, Bazyliskos czy choćby Rycymer. „Oceniana publikacja jest interesującą i cenną ofertą dla wszystkich zainteresowanych historią późnego antyku. Solidna analiza źródeł, których baza jest dobrze dobrana, a analiza zgodna z zasadami sztuki, gwarantuje wysoki poziom merytoryczny pracy. Zastosowane metody, sposób wnioskowania i przedstawiania rezultatów badań są prawidłowe i powodują, że opublikowana praca będzie nowym i oryginalnym wkładem Autora przede wszystkim w historiografię polską, ale także i europejską (...). Praca ta może stanowić też zachętę i punkt wyjścia do dalszych szczegółowych badań nad poruszaną tematyką”. prof. dr hab. Marek Wilczyński Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie

Wstęp 1 Rozdział I. Podstawa źródłowa do badań nad polityką zachodnią Marcjana i Leona I 5 Rozdział II. Zarys funkcjonowania późnorzymskiej polityki zewnętrznej 21 Cesarz i jego otoczenie 22 Władza centralna a problemy pogranicza 24 Dyplomacja 28 Armia rzymska 34 Foederati i bucellarii 37 Flota 39 Siły barbarzyńców 41 Hunowie 42 Wandalowie 46 Rozdział III. Między izolacją a stabilizacją. Polityka zachodnia Marcjana 51 Polityka zachodnia Teodozjusza II 52 Zagrożenie ze strony Hunów 57 Bilans rządów Teodozjusza 66 Objęcie tronu przez Marcjana 67 Kariera Marcjana 68 Aspar i jego kariera 70 Marcjan jako kandydat do tronu 72 Marcjan wobec zagrożenia ze strony Hunów (450–451) 78 Wyprawa Attyli na Italię (452 r.) 83 Polityka zachodnia Marcjana w latach 453–457 99 Marcjan a Marcellin z Dalmacji 108 Bilans rządów Marcjana 111 Rozdział IV. Próba przywrócenia jedności imperium. Polityka zachodnia cesarza Leona I 113 Objęcie władzy przez Leona 113 Leon i Majorian 116 Rządy Majoriana 118 Relacje cesarstwa z Ostrogotami 122 Ambicje dynastyczne Leona 127 Odwilż w relacjach rzymsko-wandalskich 129 Konflikt Leona z Asparem 132 Konflikt Gotów ze Skirami. Bałkany w latach sześćdziesiątych 134 Relacje z Hunami za panowania Leona 142 Interwencja Leona na Zachodzie 149 Wyprawa przeciw Wandalom (468 r.) 152 Bazyliskos i przyczyny klęski przy Cap Bon 157 Następstwa klęski 163 Ostatnie lata panowania Leona (471–474) 167 Bilans rządów Leona 173 Zakończenie 177 Wykaz skrótów 183 Bibliografia 185 Źródła 185 Opracowania 189 Summary 201 Indeksy 205 Indeks nazw osobowych 205 Indeks nazw etnicznych i geograficznych 212 Abstrakt 215 Abstract 216