Po obu stronach muru

Inicjatywę zebrania i opublikowania artykułów, recenzji, opowiadań i reportaży pióra Wandy Pełczyńskiej, które ukazały się na łamach „Wiadomości" w latach 1946-1971, w formie wydawnictwa źródłowego uznać należy za wyjątkowo trafioną i potrzebną. Uważam prezentowaną książkę za znakomity swego rodzaju pomnik dla twórczości autorki. Podział pracy na pięć odrębnych części jest moim zdaniem jak najbardziej uzasadniony i wynikający z charakteru pisarstwa Wandy Pełczyńskiej. Taka formuła daje możliwość wyraźnego zwrócenia uwagi czytelników na najważniejsze obszary zainteresowania autorki. Z recenzji prof. dr. hab. Janusza Zuziaka Opracowanie tekstów publicystycznych Wandy Pełczyńskiej stanowi istotny wkład do polskiej historiografii. W książce znajdujemy liczne wątki, które wzbogacają naszą wiedzę o okresie po 1945 roku, a w przypadku części materiałów także o latach wcześniejszych (szczególnie czasach II wojny światowej). Monografia ma charakter oryginalny, należy ją zaliczyć do grupy bardziej cennych publikacji prezentujących polską publicystykę. Docenić też trzeba pracochłonność podjętego wyzwania naukowego. Z recenzji prof. dr. hab. Marka Przeniosło Po obu stronach muru - tak Wanda Pełczyńska zatytułowała artykuł, który ukazał się w 1967 roku w londyńskich „Wiadomościach" w związku z wydaniem książki Ten jest z ojczyzny mojej. Zbiór wspomnień dokumentujący pomoc dla Żydów niesioną przez Polaków w czasie II wojny światowej oceniła bardzo wysoko. Pisała o tym, że życie po obu stronach muru było skrajnie niebezpieczne, że strach, śmierć, zagrożenie aresztowaniami, prześladowania, tortury, osaczenie przez gestapo tworzyły realia okupacyjnej codzienności. Od 1939 roku Pełczyńska żyła po drugiej stronie muru, ale nigdy nie traciła kontaktu z tymi, którzy znaleźli się za murem. Zarówno w czasie okupacji, jak i na emigracji była odcięta od kraju murem żelaznej kurtyny. Jej emigracyjna publicystyka przepojona jest refleksją nad życiem po obu stronach muru w różnych okresach dwudziestowiecznej polskiej historii. Ukazanie losów oraz twórczości Wandy Pełczyńskiej po II wojnie światowej stanowi istotny wkład do badań nad polską myślą emigracyjną. Ze Wstępu