Rola geografii w edukacji szkolnej

W ostatnich latach szkolnictwo w krajach europejskich przechodzi bardzo intensywną ewolucję. Zmiany obejmują organizację oświaty, ale sięgają także głębiej – do koncepcji, założeń i celów procesu kształcenia. W tym kontekście istotny okazuje się problem pozycji, jaką zajmuje, ale przede wszystkim roli, jaką odgrywa szkolna geografia. Pozytywny wkład tego przedmiotu w kształcenie młodego człowieka jest bezsprzeczny. Niestety, obserwuje się coraz częstsze przypadki kontestowania statusu geografii jako obowiązkowego, niezależnego i wartościowego przedmiotu nauczania. Niniejsza książka stanowi wielowymiarowe studium porównawcze pozycji i zadań stawianych szkolnej geografii w Polsce, Anglii, we Francji i w Niemczech. Pojawienie się opracowań osadzonych w szerszym, międzynarodowym kontekście z pewnością przyczyni się do wymiany doświadczeń i skorzystania z istniejących wzorców dobrej praktyki edukacyjnej, co przyniesie pozytywne skutki przede wszystkim w przypadku młodych ludzi opuszczających mury szkolne.

Wprowadzenie 8 1. Przegląd literatury i założenia metodologiczne badań 10 1.1. Badania porównawcze o zasięgu międzynarodowym w dydaktyce geografii 10 1.2. Poglądy na temat roli geografii w kształceniu 16 1.3. Cele podjętych badań 24 1.4. Materiały źródłowe i metody badawcze 27 2. Pozycja przedmiotu szkolnego geografia w Polsce, Anglii, Francji i Niemczech 38 3. Koncepcje kształcenia geograficznego w badanych krajach 49 3.1. Ogólna charakterystyka założeń programowych geografii 49 3.2. Wkład geografii w kształcenie określony explicite w podstawach programowych 54 3.3. Zakładane cele kształcenia geograficznego 59 4. Rola geografii wyrażona poprzez treści podręczników 75 4.1. Dobór i układ treści 75 4.2. Zasięg omawianych obszarów 91 4.3. Kontekstualizacja wybranych krajów i regionów 98 4.4. Umiejętności kształcone za pomocą podręcznika 112 4.5. Kształcenie przekonań i postaw 122 5. Wnioski końcowe oraz implikacje praktyczne 139 Literatura 151 Załącznik 1 163