Historia Zrzeszenia Polskich Nauczycieli Geografii

W opracowaniu celowo wymieniono dużą liczbę osób, w tym takich, których aktywność w ramach ZPNG była niekiedy tylko incydentalna, objawiała się sprawowaniem jakiejś funkcji w lokalnym Kole ZPNG, wygłoszeniem referatu, poprowadzeniem lekcji pokazowej albo wycieczki, a nawet jedynie zabraniem głosu w dyskusji. Przez struktury ZPNG przewinęło się zapewne znacznie ponad tysiąc nauczycieli geografii, większość z nich nie zostawiła utrwalonego drukiem śladu swojej działalności, ale wszystkich tych, o których możemy się dowiedzieć z dokumentów, chcieliśmy przypomnieć. W ten sposób pragniemy oddać hołd polskim nauczycielom geografii, którzy w okresie odbudowy państwa po zaborach, podjęli trud edukacji geograficznej, podnoszenia jej poziomu i metodyki nauczania, szkolenia kadry nauczycielskiej i patriotycznego wychowania młodzieży, a gdy we wrześniu 1939 r. stanęli w obliczu najazdu wrogich sąsiadów, niejednokrotnie za swój trud zapłacili życiem.

Wprowadzenie 5 Kształtowanie się ruchu nauczycielskiego na ziemiach polskich w okresie zaborczym 12 – Zabór pruski (niemiecki) 12 – Zabór austriacki (Galicja i Śląsk Cieszyński) 13 – Zabór rosyjski (Królestwo Polskie i tzw. ziemie zabrane) 20 Historia powołania i rozwój organizacyjny Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych 27 – Proces wydzielania się Zrzeszenia Polskich Nauczycieli Geografii z TNSW i jego animatorzy 33 Historia powołania, struktura organizacyjna i wybór władz Zrzeszenia Polskich Nauczycieli Geografii 43 – I Ogólnopolski Zjazd Nauczycieli Geografii w Łodzi (4–5 czerwca 1922 r.) 44 Działalność Zrzeszenia Polskich Nauczycieli Geografii w latach 1922–1939 52 – Działalność ZPNG w latach 1922–1926 52 – II Ogólnopolski Zjazd Nauczycieli Geografii we Lwowie (2–3 maja 1926 r.) 65 – Działalność ZPNG w latach 1926–1928 74 – III Ogólnopolski Zjazd Nauczycieli Geografii we Lwowie (27–29 maja 1928 r.) 88 – Działalność ZPNG w latach 1928–1929 99 – IV Ogólnopolski Zjazd Nauczycieli Geografii w Poznaniu (19–21 maja 1929 r.) 102 – Działalność ZPNG w latach 1929–1931 114 – V Ogólnopolski Zjazd Nauczycieli Geografii w Gdyni (24–26 maja 1931 r.) 128 – Działalność ZPNG w latach 1931–1933 145 – VI Ogólnopolski Zjazd Nauczycieli Geografii w Warszawie (4–6 czerwca 1933 r.) 157 – Działalność ZPNG w latach 1933–1936 166 – VII Ogólnopolski Zjazd Nauczycieli Geografii w Katowicach (21–24 maja 1936 r.) 197 – Działalność ZPNG w latach 1936–1939 208 – VIII Ogólnopolski Zjazd Nauczycieli Geografii w Krakowie (28–30 maja 1939 r.) 223 Losy nauczycieli geografii w okresie drugiej wojny światowej (1939–1945) 230 Reaktywowanie ZPNG i zjednoczenie ruchu geograficznego w Polsce (1945–1946) 248 Zakończenie 258 Bibliografia 265 Załączniki 288