Sprawozdanie finansowe – perspektywa międzynarodowego standardu prezentacji

Monografia dotyczy problematyki sprawozdania finansowego – istoty, zakresu i ewolucji jego formuły – z perspektywy teorii i praktyki rachunkowości. Rozważania w niej zawarte koncentrują się na międzynarodowym standardzie prezentacji informacji w sprawozdaniu finansowym, który oznacza z jednej strony – standard merytoryczny (regulujący zakres i treść sprawozdania), z drugiej – standard elektroniczny (regulujący cyfrową postać sprawozdania). W pierwszym przypadku mowa o formule sprawozdania finansowego ustanowionej przez międzynarodowy system regulacji sprawozdawczości finansowej, czyli Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF/MSR). W drugim przypadku mowa o technicznej stronie prezentacji sprawozdania finansowego, czyli o XBRL i Jednolitym Europejskim Formacie Raportowania (ESEF). Kluczową zmianą obowiązującej aktualnie formuły sprawozdawczej jest nowy standard – MSSF 18 „Prezentacja i ujawnienia w sprawozdaniach finansowych”, który wprowadza – odmienne od obecnie obowiązujących – zasady agregacji informacji, mające na celu poprawę przejrzystości oraz zwiększenie użyteczności sprawozdań finansowych z perspektywy użytkowników zewnętrznych, a w szczególności inwestorów. MSSF 18 wymaga, aby spółki klasyfikowały wszystkie pozycje przychodów i kosztów do jednej z pięciu kategorii: operacyjnej, inwestycyjnej, finansowej, podatku dochodowego i działalności zaniechanej. W monografii podkreślono przełomowy charakter zmian wprowadzonych przez MSSF 18 w zakresie prezentacji i ujawniania informacji finansowych w rachunku zysków i strat, wskazując jednocześnie, iż kolejnym etapem modernizacji formuły sprawozdania finansowego będą jego pozostałe elementy – rachunek przepływów pieniężnych i bilans.

Wstęp 7 Rozdział 1. Sprawozdanie finansowe w świetle teorii i międzynarodowych regulacji rachunkowości 11 1.1. Istota i elementy sprawozdania finansowego 11 1.2. Ewolucja sprawozdania finansowego 15 1.3. Sprawozdanie finansowe jako przedmiot regulacji międzynarodowych 27 Rozdział 2. Sprawozdanie finansowe zgodne z MSR/MSSF – stan obecny 35 2.1. Ogólna definicja i zakres sprawozdania finansowego 35 2.2. Bilans oraz rachunek zysków i strat – podstawowe elementy sprawozdania finansowego 38 2.3. Pozostałe elementy sprawozdania finansowego 45 Rozdział 3. Sprawozdanie finansowe w formacie ESEF – międzynarodowym elektronicznym standardzie raportowania 53 3.1. Istota elektronicznego standardu raportowania ESEF 53 3.2. XBRL jako globalny standard cyfryzacji sprawozdania finansowego – historia i rozwój 59 3.3. Przegląd badań dotyczących zastosowania XBRL we wdrażaniu Jednolitego Europejskiego Formatu Raportowania (ESEF) w Polsce 61 3.4. Wdrażanie ESEF w spółkach notowanych na GPW – ocena i rekomendacje zmian 64 Rozdział 4. Prezentacja sprawozdania finansowego – wspólny projekt IASB / FASB 69 4.1. Przesłanki nowej formuły sprawozdawczej 69 4.2. Struktura informacyjna sprawozdania finansowego 73 4.3. Prezentacja informacji w bilansie – kluczowym składniku sprawozdania finansowego 78 4.4. Zakończenie wspólnego projektu IASB / FASB – publikacja roboczej wersji nowego standardu 83 Rozdział 5. Sprawozdanie finansowe zgodne z MSSF 18 – nowa formuła prezentacji i ujawniania informacji 89 5.1. Przesłanki wprowadzenia MSSF 18 89 5.2. Cel i podstawowe założenia MSSF 18 94 5.3. Klasyfikacja przychodów i kosztów 97 5.4. Ujawnienia dotyczące wskaźników dokonań 112 Rozdział 6. Sprawozdanie finansowe zgodne z MSSF 18 – praktyczne problemy wdrażania nowej formuły 119 6.1. MSSF 18 z perspektywy założeń wspólnego projektu IASB / FASB 119 6.2. Prezentacja rachunku zysków i strat zgodnie z MSSF 18 i MSR 1 – analiza porównawcza 122 6.3. Wdrożenie MSSF 18 do praktyki – analiza opinii spółek giełdowych i audytorów 129 Zakończenie 135 Bibliografia 139 Spis rysunków 147 Spis tabel 149 Załącznik 1. Struktura informacyjna poszczególnych elementów sprawozdania finansowego zgodnego z MSR/MSSF w praktyce spółek notowanych na GPW 151 Załącznik 2. Szczególne przypadki klasyfikacji przychodów i kosztów określone w MSSF 18 163