Jak zgodnie z ustawą przygotować i przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego? Jak prawidłowo sporządzić ofertę, by nie zostać wykluczonym? Jakie dokumenty są wymagane i jakie błędy najczęściej popełniają zamawiający i wykonawcy?
Ta książka to praktyczny przewodnik po całej procedurze udzielania zamówień publicznych – od określenia przedmiotu i wartości zamówienia, przez wybór trybu, badanie ofert i kwalifikację wykonawców, aż po podpisanie umowy, kontrolę i środki ochrony prawnej.
W książce omówiono m.in.:
obowiązki formalne zamawiających,
tryby udzielania zamówień,
kryteria oceny ofert,
zawieranie i zmiany umowy,
środki ochrony prawnej i kontrolę udzielania zamówień,
odpowiedzialność za naruszenia przepisów PZP.
Dla osób przygotowujących zamówienia publiczne wskazano:
jasne wskazówki, jak opracować dokumentację,
zasady odpowiedzialności i najczęstsze błędy w działaniu komisji,
organizację pracy zamawiającego, formy protokołów, komunikację z wykonawcami,
specyfikę działania jednostek sektora finansów publicznych i kontrolę postępowań.
Dla wykonawców składających oferty omówiono m.in:
jakie środki dowodowe złożyć i jak je uzupełnić,
jak ocenić, czy warunki udziału są spełnione,
co zrobić w przypadku odrzucenia oferty lub rażąco niskiej ceny,
jak prawidłowo przygotować ofertę i wziąć udział w aukcji elektronicznej,
jak skorzystać z odwołania lub złożyć skargę na czynności zamawiającego.
Książka przeznaczona jest dla pracowników administracji publicznej zajmujących się zamówieniami publicznymi, na każdym etapie realizacji zamówienia publicznego, a także adwokatów, radców prawnych, przedsiębiorców i przedstawicieli nauki.
Wykaz skrótów | str. 19 Wstęp | str. 21
Rozdział I System zamówień publicznych | str. 25
Źródła prawa | str. 25
Zamówienie publiczne – pojęcie i rodzaje | str. 28
System zamówień publicznych | str. 37
Podmioty systemu zamówień publicznych | str. 40 4.1. Pojęcie zamawiającego | str. 40 4.2. Zamawiający publiczni | str. 41 4.3. Zamawiający sektorowi | str. 44 4.4. Zamawiający subsydiowani | str. 47 4.5. Podmioty wspierające | str. 47 4.6. Wykonawcy | str. 48 4.7. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych | str. 49 4.8. Krajowa Izba Odwoławcza | str. 52 4.9. Rada Zamówień Publicznych | str. 54 4.10. Urząd Zamówień Publicznych | str. 54 4.11. Minister właściwy do spraw gospodarki | str. 55 4.12. Podmioty uprawnione do kontrolowania zamówień publicznych | str. 55 4.13. Komitet do spraw Kontroli w Zamówieniach Publicznych | str. 56
Cele i funkcje systemu zamówień publicznych | str. 57
Zasady udzielania zamówień publicznych | str. 72 6.1. Istota zasad udzielania zamówień publicznych | str. 72 6.2. Zasada uczciwej konkurencji | str. 73 6.3. Zasada równego traktowania wykonawców | str. 78 6.4. Zasada przejrzystości | str. 81 6.5. Zasada proporcjonalności | str. 82 6.6. Zasada efektywności zamówień | str. 83 6.7. Zasada udzielania zamówienia wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy | str. 85 6.8. Zasada bezstronności i obiektywizmu | str. 88 6.9. Zasada jawności postępowania | str. 89 6.10. Zasada pisemności postępowania | str. 90 6.11. Zasada języka polskiego | str. 91
Pojęcie i charakter prawny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego | str. 92
Udzielenie zamówienia jako czynność z zakresu gospodarki finansowej jednostki sektora finansów publicznych | str. 98
Rozdział II Organizacja udzielania zamówień u zamawiającego | str. 103
Podmioty przygotowujące i prowadzące postępowanie | str. 103
Pomocnicze działania zakupowe | str. 104
Centralizacja zamówień | str. 105
Odpowiedzialność za wykonanie obowiązków ustanowionych w Prawie zamówień publicznych | str. 114
Osoby odpowiedzialne | str. 115
Zakres odpowiedzialności | str. 116
Specyfika komisji przetargowej | str. 117
Zadania komisji przetargowej | str. 119
Organizacja pracy komisji przetargowej | str. 120
Biegli | str. 121
Bezstronność i obiektywizm | str. 121
Szczególne instrumenty i procedury w zakresie zamówień klasycznych | str. 124
Rozdział III Przedmiot zamówienia | str. 127
Istota przedmiotu zamówienia | str. 127
Uzasadnione potrzeby zamawiającego a opis przedmiotu zamówienia | str. 130
Zakaz podziału zamówienia | str. 137
Zamówienie udzielane w częściach a oferty częściowe | str. 138
Ogólne zasady opisu przedmiotu zamówienia | str. 140
Sposoby opisywania przedmiotu zamówienia | str. 145
Szczególne przypadki opisu przedmiotu zamówienia | str. 147
Rozdział IV Wartość zamówienia | str. 151
Ustalenie wartości zamówienia | str. 151
Szczególne zasady ustalania wartości zamówienia | str. 155 2.1. Wartość zamówienia udzielanego w częściach | str. 155 2.2. Wartość zamówienia na roboty budowlane | str. 156 2.3. Wartość zamówienia na usługi lub dostawy powtarzające się lub podlegające wznowieniu | str. 157
Wartość zamówienia a plan finansowy jednostki sektora finansów publicznych | str. 158
Rozdział V Obowiązki formalne zamawiającego | str. 161
Analiza potrzeb zamawiającego | str. 161
Zaangażowanie wykonawcy przed wszczęciem postępowania | str. 162
Uprzywilejowana pozycja zaangażowanych wcześniej wykonawców | str. 164
Komunikacja pomiędzy zamawiającym a wykonawcami | str. 165 4.1. Komunikacja w postępowaniu o udzielenie zamówienia i w konkursie | str. 165 4.2. Komunikacja elektroniczna | str. 166 4.3. Wyjątki od obowiązku komunikacji elektronicznej | str. 169
Dokumentowanie postępowania | str. 171 5.1. Obowiązek sporządzenia protokołu | str. 171 5.2. Treść protokołu | str. 171 5.3. Przechowywanie protokołu | str. 175 5.4. Udostępnianie protokołu | str. 176
Rozdział VI Tryby udzielania zamówień | str. 179
Postępowanie o udzielenie zamówienia a tryb udzielenia zamówienia | str. 179
Zasady wyboru trybu | str. 180
Tryb jako sformalizowana procedura | str. 183
Tryby udzielania zamówień klasycznych | str. 184 4.1. Katalog trybów | str. 184 4.2. Specyfikacja warunków zamówienia a opis potrzeb i wymagań | str. 185 4.3. Udostępnianie SWZ i OPiW | str. 187 4.4. Wyjaśnienia SWZ i OPiW | str. 190 4.5. Zmiany treści SWZ i OPiW | str. 193 4.6. Terminy składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu | str. 196 4.7. Przetarg nieograniczony | str. 199 4.7.1. Definicja | str. 199 4.7.2. Procedura | str. 199 4.7.3. Procedura odwrócona | str. 200 4.7.4. Treść SWZ | str. 202 4.8. Przetarg ograniczony | str. 205 4.8.1. Definicja | str. 205 4.8.2. Procedura | str. 205 4.8.3. Treść SWZ oraz zaproszenia do składania ofert | str. 208 4.9. Negocjacje z ogłoszeniem | str. 212 4.9.1. Definicja | str. 212 4.9.2. Przesłanki | str. 213 4.9.3. Procedura | str. 215 4.9.4. Treść OPiW, SWZ oraz zaproszeń do składania ofert | str. 225
Dialog konkurencyjny | str. 234 5.1. Definicja | str. 234 5.2. Przesłanki | str. 234 5.3. Procedura | str. 235 5.3.1. Specyfika dialogu konkurencyjnego | str. 235 5.3.2. Procedura pełna | str. 235 5.3.3. Procedura bez ogłoszenia | str. 236 5.3.4. Nagrody | str. 238 5.3.5. Kryteria oceny ofert | str. 238 5.3.6. Ulepszanie ofert | str. 239 5.3.7. Ograniczenie liczby wykonawców w postępowaniu | str. 240 5.3.8. Dialog | str. 241 5.4. Treść OPiW, SWZ oraz zaproszeń kierowanych do wykonawców | str. 241
Partnerstwo innowacyjne | str. 250 6.1. Definicja | str. 250 6.2. Przesłanki | str. 251 6.3. Procedura | str. 253 6.3.1. Etapy partnerstwa innowacyjnego | str. 253 6.3.2. Podobieństwo do negocjacji z ogłoszeniem | str. 255 6.3.3. Partnerstwo z kilkoma partnerami | str. 256 6.3.4. Obligatoryjne warunki udziału w postępowaniu | str. 257 6.3.5. Obligatoryjne kryteria jakościowe | str. 258 6.3.6. Obligatoryjne treści umowy | str. 258 6.3.7. Struktura i cele partnerstwa innowacyjnego | str. 259 6.4. Treść OPiW oraz zaproszeń do składania ofert | str. 260 6.4.1. OPiW | str. 260 6.4.2. Zaproszenie do składania ofert wstępnych | str. 264 6.4.3. OPiW po negocjacjach | str. 265 6.4.4. Zaproszenie do składania ofert | str. 268
Negocjacje bez ogłoszenia | str. 269 7.1. Definicja | str. 269 7.2. Przesłanki | str. 269 7.2.1. Nieskuteczne postępowanie | str. 269 7.2.2. Nagroda w konkursie | str. 271 7.2.3. Rzeczy wytwarzane wyłącznie w celach badawczych, doświadczalnych, naukowych lub rozwojowych | str. 272 7.2.4. Pilna potrzeba udzielenia zamówienia | str. 273 7.2.5. Procedura | str. 274 7.2.6. Ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy | str. 274 7.2.7. Wykonawcy zaproszeni do negocjacji | str. 275 7.2.8. Negocjacje | str. 276 7.2.9. Treść zaproszenia do negocjacji, zaproszenia do składania ofert oraz SWZ | str. 276
Zamówienie z wolnej ręki | str. 279 8.1. Definicja | str. 279 8.2. Przesłanki | str. 279 8.2.1. Monopol z przyczyn technicznych | str. 279 8.2.2. Monopol wynikający z praw wyłącznych | str. 281 8.2.3. Działalność twórcza i artystyczna | str. 282 8.2.4. Rzeczy wytwarzane wyłącznie w celach badawczych, doświadczalnych, naukowych lub rozwojowych | str. 283 8.2.5. Nagroda w konkursie | str. 284 8.2.6. Natychmiastowe wykonanie zamówienia | str. 284 8.2.7. Nieskuteczne postępowanie | str. 287 8.2.8. Powtórzenie podobnych usług lub robót budowlanych | str. 287 8.2.9. Dodatkowe dostawy | str. 289 8.2.10. Szczególnie korzystne warunki | str. 291 8.2.11. Giełda towarowa | str. 291 8.2.12. Zamówienia in-house | str. 292 8.2.13. Współpraca międzyinstytucjonalna | str. 300 8.2.14. Procedura | str. 301 8.2.15. Szczególne obowiązki w zamówieniach in-house | str. 303 8.2.16. Ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy | str. 304 8.2.17. Wykonawca zaproszony do negocjacji | str. 304 8.2.18. Negocjacje | str. 305
Tryb podstawowy | str. 306 9.1. Specyfika trybu podstawowego | str. 306 9.2. Procedura w wariancie 1 | str. 307 9.3. Procedura w wariancie 2 | str. 308 9.4. Procedura w wariancie 3 | str. 311 9.5. Wykonawcy w postępowaniu prowadzonym w trybie podstawowym | str. 313 9.6. Negocjacje w trybie podstawowym | str. 314 9.7. SWZ, OPiW, zaproszenia | str. 315 9.7.1. Wariant 1 i 2 | str. 315 9.7.2. Wariant 3 | str. 318
Pozostałe tryby dla zamówień klasycznych o wartości mniejszej niż progi unijne | str. 326 10.1. Zastosowanie przepisów właściwych dla zamówień klasycznych o wartości równej lub przekraczającej progi unijne | str. 326 10.2. Partnerstwo innowacyjne | str. 326 10.3. Negocjacje bez ogłoszenia | str. 327 10.4. Zamówienie z wolnej ręki | str. 328
Rozdział VII Badanie i ocena ofert | str. 331
Pojęcie oferty | str. 331
Forma oferty | str. 332
Oferty wariantowe | str. 333
Termin składania ofert | str. 334
Termin związania ofertą | str. 334
Wadium | str. 337 6.1. Istota wadium | str. 337 6.2. Kwota wadium | str. 338 6.3. Ciągłość zabezpieczenia wadialnego | str. 339 6.4. Forma wadium | str. 340 6.5. Zwrot wadium | str. 341 6.6. Zatrzymanie wadium | str. 343
Otwarcie ofert | str. 345
Kwota przeznaczona na sfinansowanie zamówienia | str. 346
Istota badania i oceny ofert | str. 349
Wyjaśnienia | str. 350
Poprawianie omyłek w ofertach | str. 351 11.1. Obowiązek zamawiającego | str. 351 11.2. Omyłki oczywiste | str. 352 11.3. Inne omyłki | str. 354
Problem ceny rażąco niskiej | str. 357
Obowiązek podatkowy zamawiającego | str. 365
Odrzucenie ofert | str. 367 14.1. Obowiązek zamawiającego | str. 367 14.2. Przesłanki odrzucenia ofert | str. 367 14.2.1. Upływ terminu składania ofert | str. 367 14.2.2. Przesłanki o charakterze podmiotowym | str. 368 14.2.3. Niezgodność z przepisami ustawy | str. 369 14.2.4. Nieważność na podstawie innych przepisów | str. 370 14.2.5. Niezgodność treści oferty z warunkami zamówienia | str. 370 14.2.6. Przyczyny techniczne | str. 372 14.2.7. Czyn nieuczciwej konkurencji | str. 373 14.2.8. Rażąco niska cena | str. 374 14.2.9. Brak zaproszenia | str. 374 14.2.10. Błędy w obliczeniu ceny | str. 375 14.2.11. Brak zgody na poprawienie omyłki | str. 376 14.2.12. Brak zgody na przedłużenie terminu związania ofertą | str. 377 14.2.13. Brak zgody na wybór oferty po upływie terminu związania ofertą | str. 377 14.2.14. Brak wadium | str. 378 14.2.15. Niezłożenie oferty wariantowej | str. 378 14.2.16. Względy bezpieczeństwa publicznego | str. 379 14.2.17. Niepożądane urządzenia informatyczne | str. 380 14.2.18. Zaniechanie wizji lokalnej | str. 380
Rozdział VIII Kwalifikacja podmiotowa wykonawców | str. 383
Istota kwalifikacji podmiotowej | str. 383
Wykluczenie wykonawcy | str. 385 2.1. Charakter wykluczenia | str. 385 2.2. Obligatoryjne przesłanki wykluczenia | str. 386 2.3. Fakultatywne przesłanki wykluczenia | str. 388 2.4. Okres wykluczenia | str. 390 2.5. Samooczyszczenie | str. 391
Warunki udziału w postępowaniu | str. 394 3.1. Charakter warunków udziału w postępowaniu | str. 394 3.2. Zdolność do występowania w obrocie gospodarczym | str. 395 3.3. Uprawnienia do prowadzenia określonej działalności | str. 396 3.4. Sytuacja ekonomiczna lub finansowa | str. 396 3.5. Zdolność techniczna lub zawodowa | str. 399 3.6. Ustalanie warunków udziału w postępowaniu | str. 400 3.7. Korzystanie z potencjału podmiotów trzecich | str. 402
Rozdział IX Środki dowodowe składane przez wykonawców | str. 405
Istota przedmiotowych i podmiotowych środków dowodowych | str. 405
Podmiotowe środki dowodowe | str. 406 2.1. Oświadczenie wykonawcy | str. 406 2.2. Możliwość żądania podmiotowych środków dowodowych | str. 408 2.3. Złożenie podmiotowych środków dowodowych | str. 409 2.4. Uzupełnienie oświadczenia i podmiotowych środków dowodowych | str. 411 2.5. Wyjaśnienia oświadczenia i podmiotowych środków dowodowych | str. 412
Przedmiotowe środki dowodowe | str. 413 3.1. Możliwość żądania przedmiotowych środków dowodowych | str. 413 3.1.1. Katalog przedmiotowych środków dowodowych | str. 413 3.1.2. Etykiety | str. 413 3.1.3. Certyfikaty | str. 415 3.1.4. Inne przedmiotowe środki dowodowe | str. 416 3.2. Składanie przedmiotowych środków dowodowych | str. 418
Rozdział X Wybór najkorzystniejszej oferty | str. 419
Istota oferty najkorzystniejszej | str. 419
Kryteria oceny ofert | str. 420 2.1. Istota kryteriów oceny ofert | str. 420 2.2. Rodzaje kryteriów | str. 420 2.3. Związek z przedmiotem zamówienia | str. 424 2.4. Opis kryteriów | str. 424 2.5. Zakres swobody zamawiającego przy ustalaniu kryteriów oceny ofert | str. 425 2.6. Realność kryteriów oceny ofert | str. 427 2.7. Właściwości wykonawcy | str. 428 2.8. Ograniczenie zastosowania kryterium ceny | str. 429 2.9. Wagi kryteriów | str. 432
Aukcja elektroniczna | str. 433 3.1. Istota i przesłanki aukcji elektronicznej | str. 433 3.2. Sposób przeprowadzenia aukcji elektronicznej | str. 435
Dokonanie wyboru | str. 438
Obowiązek informacyjny | str. 441
Rozdział XI Zakończenie postępowania o udzielenie zamówienia | str. 443
Sposoby zakończenia postępowania | str. 443
Zakończenie postępowania zawarciem umowy | str. 444
Zakończenie postępowania unieważnieniem | str. 446 3.1. Charakter prawny unieważnienia postępowania | str. 446 3.2. Przesłanki unieważnienia postępowania – charakter i rodzaje | str. 446 3.3. Obligatoryjne przesłanki unieważnienia | str. 447 3.3.1. Brak oferty lub wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu | str. 447 3.3.2. Brak możliwości sfinansowania zamówienia | str. 448 3.3.3. Brak możliwości wyboru oferty najkorzystniejszej | str. 450 3.3.4. Istotna zmiana okoliczności | str. 450 3.3.5. Niemożliwa do usunięcia wada postępowania | str. 451 3.3.6. Niepodpisanie umowy z przyczyn obciążających wykonawcę | str. 452 3.3.7. Nieskuteczne negocjacje w trybie z wolnej ręki | str. 453 3.4. Fakultatywne przesłanki unieważnienia | str. 454 3.4.1. Niezasadność prowadzenia postępowania | str. 454 3.4.2. Nieprzyznanie środków publicznych | str. 455 3.4.3. Brak oczekiwanego poziomu konkurencyjności | str. 456
Rozdział XII Umowa w sprawie zamówienia publicznego | str. 459
Charakter i forma umowy | str. 459
Niedozwolone klauzule umowne | str. 463
Obowiązkowe postanowienia umowy | str. 464
Waloryzacja wynagrodzenia wykonawcy | str. 468
Opcja | str. 473
Szczególne regulacje dotyczące wynagrodzenia wykonawcy | str. 478
Zabezpieczenie należytego wykonania umowy | str. 481
Zmiana umowy | str. 484
Odstąpienie od umowy oraz jej unieważnienie | str. 489
Podwykonawstwo | str. 494
Rozdział XIII Środki ochrony prawnej | str. 503
Specyfika środków ochrony prawnej | str. 503 1.1. Pojęcie środków ochrony prawnej | str. 503 1.2. Podmioty uprawnione do skorzystania ze środków ochrony prawnej | str. 504 1.3. Materialnoprawne przesłanki dopuszczalności środka ochrony prawnej | str. 505
Odwołanie jako środek ochrony prawnej | str. 507 2.1. Zasady ogólne postępowania odwoławczego | str. 507 2.2. Przedmiot odwołania | str. 510 2.3. Wniesienie odwołania | str. 511 2.4. Termin na wniesienie odwołania | str. 513 2.5. Treść odwołania | str. 516 2.6. Konsekwencje braków formalnych odwołania | str. 518 2.7. Odpowiedź na odwołanie | str. 519 2.8. Przystąpienie do postępowania odwoławczego | str. 520 2.9. Rozpoznanie odwołania | str. 521 2.10. Przesłanki odrzucenia odwołania | str. 524 2.11. Organizacja posiedzeń i rozpraw | str. 526 2.12. Przebieg posiedzenia | str. 526 2.13. Przebieg rozprawy | str. 528 2.14. Dowody w postępowaniu odwoławczym | str. 531 2.15. Orzeczenia KIO | str. 534 2.16. Uwzględnienie lub oddalenie odwołania – wyrok KIO | str. 535 2.17. Postanowienia KIO | str. 537 2.18. Koszty postępowania odwoławczego | str. 539
Postępowanie skargowe | str. 540 3.1. Przedmiot skargi | str. 540 3.2. Podmioty uprawnione do wniesienia skargi | str. 541 3.3. Warunki formalne skargi | str. 542 3.4. Rozpoznanie skargi | str. 544 3.5. Skarga kasacyjna | str. 546
Rozdział XIV Pozasądowe rozwiązywanie sporów | str. 549
Istota pozasądowego rozwiązywania sporów w zamówieniach publicznych | str. 549
Przesłanki zastosowania pozasądowego rozwiązywania sporów | str. 551
Rola Sądu Polubownego przy Prokuratorii Generalnej RP | str. 553
Rozdział XV Kontrola zamówień publicznych | str. 555
Pojęcie kontroli udzielania zamówień publicznych | str. 555
Kontrola jako element systemu zamówień publicznych | str. 557
Organy kontroli według Prawa zamówień publicznych | str. 559
Zamówienia publiczne jako przedmiot kontroli | str. 560
Kryteria kontroli | str. 562
Współpraca organów kontroli | str. 563 6.1. Przesłanki współpracy organów kontroli | str. 563 6.2. Formy współpracy organów kontroli | str. 564
Instrumenty racjonalizacji kontroli zamówień publicznych | str. 568 7.1. Analiza prawdopodobieństwa naruszenia prawa | str. 569 7.2. Kwestionariusz kontroli | str. 570
Kontrola przeprowadzana przez Prezesa UZP | str. 571 8.1. Miejsce przeprowadzania kontroli | str. 571 8.2. Bezstronność kontroli | str. 572 8.3. Kontrola doraźna | str. 573 8.4. Kontrola uprzednia | str. 576 8.5. Zastrzeżenia od wyniku kontroli | str. 579 8.6. Czynności kontrolne | str. 580 8.7. Skutki stwierdzenia nieprawidłowości w kontrolowanym postępowaniu | str. 582
Rozdział XVI Odpowiedzialność za naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych | str. 583
Odpowiedzialność za nieprawidłowości w systemie zamówień publicznych | str. 583
Kary wymierzane przez Prezesa UZP | str. 585 2.1. Zakres podmiotowy | str. 585 2.2. Zakres przedmiotowy | str. 586 2.3. Wysokość i sposób nałożenia kary | str. 588
Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych | str. 589 3.1. Specyfika odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych | str. 589 3.2. Organy właściwe w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych | str. 591 3.3. Zakres podmiotowy | str. 593 3.4. Zakres przedmiotowy | str. 601 3.5. Kary za naruszenie dyscypliny finansów publicznych | str. 604
Bibliografia | str. 607