Skazani na współpracę? Różne wymiary polityki Unii Europejskiej wobec państw azjatyckich

Polityka Unii Europejskiej wobec Azji stanowi interesujący obszar analizy i refleksji na tle zmieniającej się rzeczywistości międzynarodowej. UE, od momentu swojego powstania, zyskała pozycję znaczącego gracza na arenie międzynarodowej. Azja, z kolei, od połowy lat 90. XX wieku, stała się jednym z kluczowych obszarów dla polityki zagranicznej UE. To partnerstwo przekształcało się i rozwijało w odpowiedzi na zmieniające się okoliczności i wyzwania, stając się nieodłączną częścią globalnej strategii Unii. Początkowo skupiając się na kwestiach gospodarczych, obecnie współpraca unijno-azjatycka obejmuje szerokie spektrum tematyczne od handlu, polityki i bezpieczeństwa, przez dążenie do zrównoważonego rozwoju, ochronę środowiska i klimatu, po wzmacnianie praw człowieka i społeczeństwa obywatelskiego. Polityka UE wobec Azji wywodzi się zarówno z praktycznego podejścia, skupiającego się na rozwijaniu wymiany handlowe, jak i z dążenia do promowania wartości, takich jak demokracja, prawa człowieka i zrównoważony rozwój. UE jako wspólnota, która zbudowana jest na fundamentach pokoju, demokracji i praworządności, stawia na promocję tych wartości na arenie międzynarodowej, co przekłada się na jej aktywną rolę w Azji. Celem niniejszej książki jest przybliżenie polskiemu czytelnikowi wybranych aspektów współpracy UE z Azją, w trzech wzajemnie powiązanych obszarach: polityce rozwojowej, współpracy w zakresie ochrony środowiska i zmian klimatycznych oraz działań UE na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w Azji. Tematy te łączy to, że są istotnymi elementami polityki unijnej wobec Azji, a przy tym były w niewielki tylko stopniu analizowane w polskiej literaturze przedmiotu. Stąd też książka pozwala zrozumieć kompleksowy obraz specyfiki i dynamiki relacji między UE z kontynentem azjatyckim. Publikacja powstała w ramach projektu Jean Monnet Module „Europe as an Actor in Asia”, finansowanego przez Komisję Europejską Projekt współfinansowany w ramach programu Unii Europejskiej Erasmus +

Wstęp 9 Część 1 13 Tomasz Kamiński, Unijna pomoc rozwojowa dla Azji 15 Unijna pomoc rozwojowa – podstawowe informacje 16 Unijna pomoc dla Azji 20 Wyzwania dla unijnej współpracy rozwojowej z Azją 24 Podsumowanie – wprowadzenie do studiów przypadku 27 Bibliografia 28 Aleksandra Iczetkin, Olga Gajda, Pomoc rozwojowa Unii Europejskiej dla Tadżykistanu 31 Znaczenie Tadżykistanu z punktu widzenia Unii Europejskiej 32 Pomoc rozwojowa Unii Europejskiej dla Tadżykistanu 33 Pomoc rozwojowa państw członkowskich Unii Europejskiej dla Tadżykistanu 42 Pomoc UE dla Tadżykistanu na tle pomocy chińskiej oraz amerykańskiej 45 Zestawienie pomocy rozwojowej UE, USA oraz Chin 48 Skuteczność pomocy rozwojowej UE 49 Zakończenie 52 Bibliografia 53 Kamila Rusiecka, Pomoc rozwojowa Unii Europejskiej dla Tajlandii 55 Polityka UE wobec regionu 56 Relacje UE–Tajlandia 58 Pomoc rozwojowa, programy i projekty UE dla Tajlandii 61 Unijna pomoc rozwojowa na tle innych donatorów 68 Podsumowanie 70 Bibliografia 71 Natalia Matiaszczyk, Pomoc rozwojowa Unii Europejskiej dla Korei Północnej 75 Zarys historyczny relacji UE z Koreą Północną 77 Pomoc rozwojowa Unii Europejskiej dla KRL-D 80 Oficjalna pomoc rozwojowa członków UE dla KRL-D 88 Oficjalna pomoc rozwojowa UE dla KRL-D na tle innych donatorów 92 Zakończenie 95 Bibliografia 96 Część 2 101 Tomasz Kamiński, Wymiar środowiskowy i klimatyczny polityki UE wobec Azji 103 Miejsce problematyki środowiskowej w strategii europejskiej wobec Azji 105 Instrumenty unijnej polityki środowiskowej 108 Wyzwania promocji polityki zrównoważonego rozwoju w Azji 113 Podsumowanie – wprowadzenie do studiów przypadków 115 Bibliografia 116 Wiktoria Bednarska, Daria Gralewska, Inicjatywa FLEGT w Indonezji: implementacja, osiągnięcia, wyzwania 119 Inicjatywa FLEGT 121 FLEGT w praktyce na przykładzie Indonezji 124 Kontrowersje, problemy i wyzwania 131 Podsumowanie 137 Bibliografia 139 Adrianna Kisiel, Julia Kukieła, Współpraca Unii Europejskiej i Japonii na rzecz klimatu i neutralności klimatycznej 143 Działania UE na rzecz klimatu i neutralności klimatycznej 145 Działania Japonii na rzecz klimatu i neutralności klimatycznej 149 Polityczny i naukowy dialog UE–Japonia na rzecz klimatu 152 Działalność Keidanren – przykłady współpracy 156 Podsumowanie 161 Bibliografia 162 Oliwia Suszwalak, Aleksandra Filipińska, Paradyplomacja Chiny–UE na rzecz walki ze zmianami klimatycznymi 167 Paradyplomacja i jej znaczenie dla rozwoju niskoemisyjnych miast 168 Charakterystyka paradyplomacji UE–Chiny w kwestii zmian klimatycznych 173 Współpraca UE–Chiny na poziomie miast 174 Podsumowanie 184 Bibliografia 185 Część 3 189 Natalia Matiaszczyk, Działania UE na rzecz społeczeństwa obywatelskiego w Azji 191 Unijne zaangażowanie na rzecz społeczeństwa obywatelskiego na świecie 193 Działania UE na rzecz społeczeństwa obywatelskiego w Azji: prawa człowieka i zrównoważony rozwój 196 Podsumowanie – wprowadzenie do studiów przypadku 201 Bibliografia 202 Andżelika Serwatka, Unia Europejska wobec wolności słowa w Wietnamie – w kontekście ochrony praw człowieka w latach 2012–2023 205 Międzynarodowy kontekst praw człowieka i wolności słowa w Wietnamie przed 2019 r. 207 Relacje UE z Wietnamem w kontekście ochrony praw człowieka do 2019 r. 213 EU–Vietnam Free Trade Agreement (EVFTA) oraz jej wpływ na wolność słowa i prawa człowieka w Wietnamie 217 Wolność słowa w Wietnamie po wdrożeniu EVFTA 221 Zakończenie 222 Bibliografia 223 Karolina Czapla, Działania UE na rzecz ochrony praw kobiet na Filipinach 227 Rola kobiet na Filipinach: historia, prawo, kontekst społeczno-gospodarczy 228 Unia Europejska a prawa kobiet 234 Działania Unii Europejskiej na Filipinach 236 Wnioski 243 Bibliografia 244 Maciej Pęczak, Działania Unii Europejskiej i Indii na rzecz rozwoju indyjskich miast: współpraca aktorów niepaństwowych oraz lokalnych 249 Unia Europejska a New Urban Agenda oraz porozumienie paryskie: wpływ na politykę UE wobec rozwoju miast w Indiach 252 Joint Declaration EU–India Partnership on Smart and Sustainable Urbanisation. Aktorzy niepaństwowi – osiągnięcia programu a korzyści dla miast oraz społeczeństwa indyjskiego 256 Podsumowanie 261 Bibliografia 263 Zakończenie 265