Safe assets w międzynarodowym systemie finansowym

Monografia stanowi pierwsze na polskim rynku opracowanie poświęcone problematyce funkcjonowania aktywów bezpiecznych (ang. safe assets) w międzynarodowym systemie finansowym. Pojęcie safe assets jest coraz powszechniej wykorzystywane w odniesieniu do zjawisk zachodzących na rynkach finansowych, w tym na rynkach długu, jednakże nie podjęto dotychczas próby kompleksowego wytłumaczenia jego złożonej, wielowątkowej natury. Autorki monografii podejmują pionierską próbę usystematyzowania pojęcia safe assets, osadzenia go w polskiej literaturze przedmiotu poprzez wskazanie atrybutów i funkcji tej kategorii aktywów. Przyjmują dwie perspektywy badawcze: popytową i podażową. Perspektywa podażowa, stanowiącą obszerniejszą część monografii, podkreśla dominującą pozycję publicznych aktywów bezpiecznych w stosunku do instrumentów emitowanych przez sektor prywatny. Perspektywa popytowa ukazuje główne podmioty akumulujące safe assets – ich motywy, zakres wykorzystania, tendencje. Ze względu na ograniczoną możliwość podaży bezpiecznego długu publicznego oraz rosnący popyt, powstaje kluczowe pytanie o alternatywne źródła dostarczania tych aktywów. Mając świadomość, że niedopasowania popytowo-podażowe na rynku aktywów bezpiecznych stanowią jedno z kluczowych wyzwań dla stabilności międzynarodowego systemu finansowego, Autorki wskazują na szczególny potencjał do zwiększania puli safe assets w ramach europejskiej unii walutowej oraz w Chinach. Publikacja jest niezbędnym źródłem wiedzy dla ekonomistów, doktorantów i studentów na kierunkach: finanse, ekonomia, międzynarodowe stosunki gospodarcze, a także dla praktyków rynku finansowego, zainteresowanych tą kategorią aktywów.

Wstęp 7 Rozdział 1. Pojęcie, definicje i uwarunkowania podaży aktywów bezpiecznych 11 1.1. Pojęcie, funkcje i atrybuty aktywów bezpiecznych 11 1.2. Safe assets a safe haven 19 1.3. Uwarunkowania kreacji aktywów bezpiecznych 27 1.4. Struktura podaży aktywów bezpiecznych 31 1.4.1. Źródła aktywów bezpiecznych w ujęciu historycznym 31 1.4.2. Współczesne tendencje kształtowania się struktury podaży safe assets 34 1.5. Dłużne aktywa publiczne a prywatne w funkcji safe assets 42 1.5.1. Dług publiczny a potencjał kreacji safe assets 49 1.5.1.1. Krzywa Laffera dla safe assets 49 1.5.1.2. Ekonomiczne i pozaekonomiczne czynniki kreacji długu publicznego w roli safe assets 53 Rozdział 2. Popyt na aktywa bezpieczne 59 2.1. Popyt na bezpieczeństwo 59 2.2. Kategorie podmiotów a motywy popytu na aktywa bezpieczne 60 2.2.1. Popyt banków komercyjnych na safe assets 60 2.2.2. Popyt banków centralnych na safe assets 63 2.2.2.1. Rezerwy walutowe w portfelach banków centralnych 67 2.2.2.2. Złoto w portfelach banków centralnych 71 2.2.3. Popyt ze strony państwowych funduszy majątkowych na safe assets 80 2.2.4. Popyt innych podmiotów na safe assets 83 2.3. Rola sektora zagranicznego w posiadaniu krajowych safe assets – przypadek dostawcy globalnego (USA) 85 Rozdział 3. Problem niedoboru aktywów bezpiecznych – przyczyny i konsekwencje. Nowe potencjalne źródła emisji 91 3.1. Przyczyny niedopasowania popytowo‑podażowego safe assets 91 3.2. Kształtowanie się poziomu długu publicznego krajów dostawców safe assets 94 3.3. Konsekwencje niedopasowania popytowo‑podażowego 98 3.4. Międzynarodowy system walutowy a wielopolarowy system kreacji aktywów bezpiecznych 102 3.5. Alternatywne źródła podaży publicznych safe assets 106 3.5.1. Unia Gospodarcza i Walutowa 110 3.5.1.1. Instytucjonalno‑prawne uwarunkowania emisji długu publicznego w Unii Gospodarczej i Walutowej 110 3.5.1.2. Koncepcje emisji safe assets w strefie euro 112 3.5.1.3. Unia Europejska jako emitent długu ponadnarodowego. Doświadczenia kryzysu wywołanego pandemią COVID–19 116 3.5.2. Chiny 119 3.5.2.1. Dynamika rozwoju chińskiego rynku obligacji i jej determinanty 119 3.5.2.2. Segmenty chińskiego rynku obligacji – rola emisji sektora publicznego 122 3.6. Ewolucja form pieniądza a podaż safe assets 127 Zakończenie 131 Bibliografia 135 Spis rysunków i tabel 145 Spis wykresów 147