Stabilność międzynarodowego system walutowego

Współczesny wielodewizowy międzynarodowy system walutowy (msw), na skutek przyjętych zasad oraz postępujących procesów globalizacyjnych i integracyjnych w gospodarce światowej, prowadzących do jego nadmiernej elastyczności oraz liberalizmu, wykazuje coraz większą niestabilność. Potocznie msw nazywany jest dziś „non-systemem”, dla podkreślenia wadliwości jego funkcjonowania. Duża zmienność kursów walutowych, kryzysy finansowe (walutowe, zadłużeniowe), akumulacja rezerw walutowych, zablokowanie mechanizmów dostosowawczych, nierównowagi globalne – wszystkie te zjawiska należą do najbardziej namacalnych symptomów niestabilności. Celem monografii jest wskazanie źródeł niestabilności msw i współzależności zachodzących między jego elementami. Autorka, odnosząc się do dyskusji toczącej się w literaturze światowej i instytucjach międzynarodowych (m.in. MFW, ONZ, WTO), dokonuje analizy potencjalnych kierunków reformowania systemu zarówno pod kątem realności, jak i zasadności ich podejmowania. Publikacja stanowi pierwszą kompleksową próbę omówienia zjawisk generujących niestabilność w msw i obszarów wymagających jego transformacji, podejmowaną w polskiej literaturze przedmiotu.

Wstęp 9 Rozdział I. Pojęcie stabilności międzynarodowego systemu walutowego. Źródła i symptomy niestabilności 13 1. Ewolucja pojęcia międzynarodowego systemu walutowego i jego funkcji 13 2. Pojęcie stabilności msw 16 2.1. Stabilność finansowa – zakres i różnorodność pojęcia 16 2.2. Sprawność msw 17 3. Źródła niestabilności msw 18 3.1. Czynniki zwiększające niestabilność msw (msf) 18 3.2. Systemowe źródła niestabilności msw 19 3.2.1. Centralna rola USD w systemie 19 3.2.2. Asymetria dostosowawcza 26 3.3. Niesystemowe źródła niestabilności msw 28 4. Symptomy niestabilności współczesnego msw 32 4.1. Zmienność przepływów kapitałowych 32 4.2. Akumulacja rezerw walutowych 33 4.2.1. Motywy, poziom i dynamika akumulacji rezerw walutowych 33 4.2.2. Implikacje polityki akumulacji rezerw walutowych 36 4.3. Nierównowagi globalne 40 4.3.1. Pojęcie nierównowag globalnych 40 4.3.2. Kształtowanie się nierównowag globalnych 42 5. Paradoks Triffina II 47 Rozdział II. Kreacja płynności międzynarodowej 51 1. Ewolucja pojęcia i źródła płynności międzynarodowej 51 2. Uwarunkowania podaży płynności międzynarodowej i jej zmienność 54 3. Waluta międzynarodowa 55 3.1. Ewolucja pojęcia waluty międzynarodowej i percepcji procesów internacjonalizacji 55 3.2. Waluty międzynarodowe we współczesnym systemie wielodewizowym 60 3.3. SDR w roli waluty międzynarodowej 66 4. Aktywa bezpieczne 68 4.1. Pojęcie i uwarunkowania podaży aktywów bezpiecznych 68 4.2. Niedobór aktywów bezpiecznych a stabilność msw i msf 73 5. Kierunki reformy globalnego systemu rezerwowego 76 5.1. Alternatywne rozwiązania dotyczące podaży waluty międzynarodowej 76 5.2. System prawdziwie wielodewizowy 78 5.3. Kreacja ponadnarodowej waluty papierowej 80 5.4. System oparty na SDR 81 Rozdział III. Globalna Sieć Bezpieczeństwa Finansowego (GFSN) jako mechanizm stabilizowania międzynarodowego systemu walutowego i finansowego. Alokacja płynności międzynarodowej w zarządzaniu kryzysami płynnościowymi 87 1. Zasadność i uwarunkowania budowy sprawnego systemu alokacji płynności międzynarodowej 87 2. GFSN i jej elementy 89 3. Koncepcja międzynarodowego pożyczkodawcy ostatniej instancji (ILOLR) – ewolucja pojęcia i dylematy realizacji funkcji 94 4. Instrumenty alokacji płynności międzynarodowej 98 4.1. Rola regionalnych porozumień finansowych w alokacji płynności 98 4.2. Linie swapowe 102 4.2.1. Współpraca banków centralnych w alokacji płynności międzynarodowej 102 4.2.2. Doświadczenia kryzysu finansowego (2007–2010) z wykorzystaniem linii swapowych 103 4.2.3. Ograniczenia porozumień swapowych w alokacji płynności dewizowej 108 4.2.4. Potencjalne kierunki wzmacniania roli linii swapowych w alokacji płynności dewizowej 112 4.3. MFW jako dostawca emergency financing 114 Rozdział IV. Działania koordynacyjne i regulacyjne w msw. Instytucjonalne aspekty governance i nadzoru nad msw 119 1. Procesy koordynacji w gospodarce globalnej 119 1.1. Multilateralizm i regionalizm jako płaszczyzny stabilizowania msw 119 1.2. Rola instytucji w procesach koordynacji polityk makroekonomicznych 121 1.3. Zasadność, uwarunkowania i obszary koordynacji polityk makroekonomicznych 124 2. Reżimy kursowe i koordynacja polityk kursowych 127 3. Zarządzanie przepływami kapitałowymi 130 3.1. Uzasadnienie i problem efektywności zarządzania przepływami kapitału 130 3.2. Polityka zarządzania przepływami kapitałowymi – pokryzysowe doświadczenia i perspektywy 133 4. Alternatywne propozycje reformy mechanizmu dostosowawczego 136 5. Instytucjonalne aspekty sprawowania governance nad msw 141 Zakończenie 145 Bibliografia 149 Spis rysunków 159 Spis tabel 161