Zarządzanie wynikiem finansowym w przedsiębiorstwie

W publikacji zaprezentowano dwuwymiarowe podejście do analizy i oceny zjawiska earnings management w przemysłowych spółkach akcyjnych. Z jednej strony nawiązuje ono do koncepcji księgowego kształtowania wyniku finansowego oraz związanego z nim postulatu twórczej i niestandardowej interpretacji obowiązujących zasad rachunkowości wraz z podniesionymi obawami naruszenia standardów sprawozdawczości finansowej w procesach przetwarzania i prezentacji zdarzeń gospodarczych. Z drugiej strony zaś dotyka ono zagadnień z zakresu problematyki realnego (rzeczowego) zarządzania zyskiem, która znajduje swoje odzwierciedlenie m.in. w ingerencjach w wartość raportowanego wyniku finansowego poprzez przeprowadzanie operacji gospodarczych nakierowanych na ponadprzeciętną akcelerację bądź spowalnianie sprzedaży lub też nienaturalne kształtowanie kosztów produkcyjnych i kosztów uznaniowych. W szerokim spektrum dokonanej analizy znalazły się ponadto kwestie wzajemnych zależności pomiędzy obiema strategiami kreowania wyniku finansowego. Warto dodać, że omawiany segment studiów teoretyczno-empirycznych nie doczekał się dotychczas pełniejszych badań naukowych w Polsce. W świetle skandali księgowych ostatnich lat praktyki zarządzania zyskiem stały się szczególnie istotne z perspektywy dyskusji dotyczących jakości sprawozdań finansowych, transparentności informacji przekazywanych interesariuszom jednostek gospodarczych czy charakteru podejmowanych decyzji w aspekcie wzrostu wartości przedsiębiorstwa. Monografia adresowana jest zatem przede wszystkim do analityków finansowych, inwestorów giełdowych, audytorów, specjalistów z zakresu rachunkowości i finansów przedsiębiorstw, a także wszystkich osób zainteresowanych problematyką intencjonalnego kształtowania wyniku finansowego podmiotów gospodarczych.

Prolegomena 7 Rozdział I. Perspektywy badawcze i aplikacyjne wyniku finansowego przedsiębiorstw 11 1. Treść i zakres znaczeniowy wyniku finansowego przedsiębiorstwa 11 2. Istota i przesłanki intencjonalnego kształtowania wyniku finansowego przedsiębiorstwa 18 3. Dualny wymiar koncepcji intencjonalnego kształtowania wyniku finansowego przedsiębiorstwa 22 4. Techniki i sposoby rachunkowych i rzeczowych metod kształtowania wyniku finansowego przedsiębiorstwa 31 4.1. Rachunkowe metody zarządzania wynikiem finansowym przedsiębiorstwa 31 4.2. Realne (rzeczowe) metody zarządzania wynikiem finansowym przedsiębiorstwa 40 Rozdział II. Analiza dyskrecjonalnych różnic memoriałowych jako narzędzie kształtowania wyniku finansowego przedsiębiorstwa 47 1. Charakterystyka i sposoby wyodrębniania dyskrecjonalnych różnic memoriałowych 47 2. Międzysektorowa analiza kształtowania dyskrecjonalnych różnic memoriałowych w przemysłowych spółkach giełdowych 54 2.1. Weryfikacja modelu Jones w analizie dyskrecjonalnych różnic memoriałowych 55 2.2. Wykorzystanie modelu Dechow–Dichev w ocenie dyskrecjonalnych bieżących różnic memoriałowych 61 2.3. Zastosowanie modelu Kang–Sivaramakrishnan w detekcji dyskrecjonalnych różnic memoriałowych 68 2.4. Ocena związków korelacyjnych między poszczególnymi kategoriami dyskrecjonalnych różnic memoriałowych w przemysłowych spółkach giełdowych 75 3. Analiza przekrojowa stopnia wrażliwości i dopasowania określonych modeli różnic memoriałowych w ocenie kształtowania wyniku finansowego typu rachunkowego 79 Rozdział III. Trójwymiarowa analiza realnego zarządzania wynikiem finansowym w przedsiębiorstwach 85 1. Estymacja realnego zarządzania zyskiem w spółkach publicznych – podstawowe modele i refleksja metodologiczna 85 2. Międzysektorowa analiza współczynników realnego zarządzania zyskiem w przemysłowych spółkach giełdowych 90 2.1. Zastosowanie współczynnika ponadprzeciętnego poziomu operacyjnych przepływów pieniężnych w ocenie realnego kształtowania wyniku finansowego 90 2.2. Analiza pozytywnego i negatywnego ponadprzeciętnego poziomu kosztów produkcji 96 2.3. Analiza pozytywnego i negatywnego ponadprzeciętnego poziomu kosztów uznaniowych 103 2.4. Ocena związków korelacyjnych między poszczególnymi wyznacznikami realnego zarządzania zyskiem 109 3. Międzysektorowa analiza całkowitego realnego zarządzania zyskiem w przemysłowych spółkach giełdowych 113 Rozdział IV. Relacje między rachunkowym i realnym zarządzaniem zyskiem w przedsiębiorstwach 119 1. Charakter księgowego i rzeczowego kształtowania wyniku finansowego 119 2. Ocena międzysektorowych zależności między księgowym a realnym zarządzaniem zyskiem w spółkach przemysłowych z zastosowaniem korelacji liniowej Pearsona 123 3. Estymacja międzysektorowych zależności między księgowym a realnym zarządzaniem zyskiem w spółkach przemysłowych z zastosowaniem regresji liniowej 126 4. Ocena związku rachunkowego i rzeczowego zarządzania zyskiem z rentownością i wystarczalnością gotówkową przedsiębiorstw przemysłowych 130 5. Analiza związków między rachunkowym i rzeczowym zarządzaniem zyskiem a operacyjnym bezpieczeństwem finansowym publicznych spółek przemysłowych 137 Zakończenie 147 Bibliografia 155 Spis rysunków 163 Spis tabel 167 Spis równań 171