Wspieranie zagranicznych inwestycji bezpośrednich w Polsce przez system zachęt dla inwestorów

Ważnym procesem zachodzącym we współczesnej gospodarce światowej jest umiędzynarodowienie. Polega ono na tworzeniu i rozwijaniu różnych form ponadnarodowych powiązań między przedsiębiorstwami, których przykładem są zagraniczne inwestycje bezpośrednie. Głównym celem podjętych badań jest ocena reakcji inwestorów zagranicznych na stosowanie zachęt. Pierwszą część monografii poświęcono teoretycznym, prawnym i organizacyjnym aspektom wspierania inwestorów zagranicznych. Część druga, empiryczna, zawiera badania oceniające znaczenie zachęt z perspektywy gospodarki kraju goszczącego i kraju pochodzenia. Publikacja adresowana jest przede wszystkim do ekonomistów i przedstawicieli biznesu międzynarodowego. Może również zainteresować osoby związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstw w przestrzeni międzynarodowej – menedżerów, ekspertów, reprezentantów administracji publicznej.

Wykaz skrótów 9 Wstęp 11 CZĘŚĆ I. WSPIERANIE INWESTORÓW ZAGRANICZNYCH PRZESŁANKI, UWARUNKOWANIA, INSTRUMENTY 25 Rozdział 1. Przesłanki wspierania inwestorów zagranicznych w świetle teorii i badań empirycznych 27 1.1. Zagraniczne inwestycje bezpośrednie jako forma internacjonalizacji przedsiębiorstw 27 1.1.1. Internacjonalizacja a zagraniczne inwestycje bezpośrednie – przegląd definicji 28 1.1.2. Motywy podejmowania zagranicznych inwestycji bezpośrednich 32 1.2. Wpływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich na gospodarkę 36 1.2.1. Gospodarka kraju goszczącego 36 1.2.2. Gospodarka kraju pochodzenia 42 1.3. Determinanty wyboru lokalizacji 45 1.4. Uzasadnienie dla wspierania zagranicznych inwestycji bezpośrednich 49 Rozdział 2. Ramy prawne i organizacyjne wspierania zagranicznych inwestycji bezpośrednich 63 2.1. Reguły konkurencji Unii Europejskiej 63 2.1.1. Pomoc państwa versus pomoc publiczna 66 2.1.2. Klasyfikacja pomocy publicznej 67 2.1.3. Pomoc publiczna w świetle Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 68 2.1.4. Przesłanki pomocy publicznej 69 2.1.4.1. Przesłanki istnienia pomocy publicznej 69 2.1.4.2. Przesłanki niedozwolonej pomocy publicznej 72 2.1.5. Wyłączenia automatyczne i warunkowe 73 2.1.6. Wyłączenia grupowe oraz pomoc de minimis 74 2.2. Instytucje otoczenia biznesu 77 2.2.1. Pojęcie 78 2.2.2. Przykłady działań instytucji publicznych w kraju 81 2.2.3. Aktywność polskich przedstawicielstw za granicą 85 2.2.4. Polskie instytucje w rankingach międzynarodowych 87 Rozdział 3. Zachęty inwestycyjne w Polsce 99 3.1. Perspektywa zagranicznych inwestorów bezpośrednich wchodzących do Polski 99 3.1.1. Specjalne strefy ekonomiczne w Polsce 99 3.1.1.1. Warunki i formy wsparcia 99 3.1.1.2. Skutki funkcjonowania 105 3.1.1.3. Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w specjalnych strefach ekonomicznych 109 3.1.1.4. Nowe zasady funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych w Polsce 110 3.1.2. Program wspierania inwestycji o istotnym znaczeniu dla polskiej gospodarki 113 3.1.3. Zwolnienie z podatku od nieruchomości i inne formy pomocy samorządów lokalnych 117 3.1.4. Centra badawczo-rozwojowe 121 3.1.5. Parki przemysłowe i technologiczne 123 3.2. Perspektywa zagranicznych inwestorów bezpośrednich wychodzących z Polski 126 3.2.1. Zachęty finansowe 129 3.2.1.1. Fundusz Ekspansji Zagranicznej 129 3.2.1.2. Fundusze strukturalne Unii Europejskiej 129 3.2.2. Zachęty fiskalne 131 3.2.3. Instrumenty zmniejszające ryzyko 132 3.2.4. Instrumenty informacyjno-doradcze 134 CZĘŚĆ II. EMPIRYCZNA OCENA ZNACZENIA ZACHĘT DLA INWESTORÓW ZAGRANICZNYCH 139 Rozdział 4. Zachęty z perspektywy przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym w województwie łódzkim 141 4.1. Zakres badania, metoda badawcza i dobór próby badawczej 141 4.2. Charakterystyka próby badawczej 145 4.3. Kapitał zagraniczny w przedsiębiorstwach 151 4.4. Aktywność eksportowa inwestorów zagranicznych 154 4.5. Aktywność importowa inwestorów zagranicznych 160 4.6. Konkurencyjne lokalizacje 162 4.7. Znaczenie instytucji dla wyboru lokalizacji 163 4.8. Przesłanki wyboru lokalizacji 169 4.8.1. Rozkład odpowiedzi i podstawowe statystyki opisowe 169 4.8.2. Ranking ogólny przesłanek wyboru lokalizacji 177 4.8.3. Zróżnicowanie przesłanek wyboru lokalizacji na podstawie rankingu ogólnego 178 4.8.4. Zróżnicowanie przesłanek wyboru lokalizacji na podstawie testu Manna-Whitneya 186 4.8.5. Rankingi szczegółowe przesłanek wyboru lokalizacji 188 4.9. Znaczenie zachęt dla wyboru lokalizacji 194 4.9.1. Ranking ogólny zachęt inwestycyjnych 195 4.9.2. Zróżnicowanie znaczenia zachęt inwestycyjnych na podstawie rankingu ogólnego 197 4.9.3. Zróżnicowanie znaczenia zachęt inwestycyjnych na podstawie testu Manna-Whitneya 204 4.9.4. Ranking szczegółowy zachęt inwestycyjnych 206 4.10. Specjalne strefy ekonomiczne 208 4.11. Znaczenie pomocy publicznej dla wyboru lokalizacji 211 4.12. Wsparcie po rozpoczęciu działalności (opieka poinwestycyjna) 214 Rozdział 5. Wykorzystanie pomocy publicznej przez przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym 217 5.1. Wartość i struktura pomocy publicznej 217 5.2. Przesłanki lokalizacji a wykorzystanie pomocy publicznej 226 5.3. Zachęty inwestycyjne a wykorzystanie pomocy publicznej 232 Rozdział 6. Zachęty z perspektywy polskich inwestorów bezpośrednich z województwa łódzkiego 239 6.1. Wielkość i struktura zagranicznych inwestycji bezpośrednich z województwa łódzkiego 239 6.2. Wykorzystanie pomocy publicznej przez polskich inwestorów bezpośrednich z województwa łódzkiego 244 6.3. Znaczenie zachęt dla podjęcia decyzji o inwestycji zagranicznej 248 6.3.1. Charakterystyka badanych przedsiębiorstw 249 6.3.2. Aktywność zagraniczna 252 6.3.3. Motywy ekspansji inwestycyjnej 254 6.3.4. Wykorzystanie zachęt inwestycyjnych 255 Zakończenie 259 Spis tabel 265 Spis rysunków 271 Bibliografia 273 Summary 301 Nota o Autorze 305 Załącznik 1. Kwestionariusz dla inwestorów zagranicznych 307 Załącznik 2. Kwestionariusz dla polskich inwestorów bezpośrednich z województwa łódzkiego 319