Struktura zawodowa rynku pracy w Polsce

W publikacji zaprezentowano kompleksowe analizy zmian struktury zawodowej rynku pracy w Polsce przeprowadzone w celu budowy systemów informacyjnych dla rynku pracy i systemu edukacji z elementami prognoz zmian liczby pracujących. Jak wskazuje autor, warunkiem koniecznym prowadzenia efektywnej polityki w obszarze edukacji i rynku pracy jest dostęp do aktualnej i wiarygodnej informacji na temat procesów zachodzących w społeczeństwie, szczególnie w czasie dynamicznych zmian struktury popytu na pracę i podaży pracy. W monografii eksplorowano dwa zasadnicze wątki. Teoretyczny - dotyczący barier i możliwości badania struktury zawodowej rynku pracy oraz praktyczny - w zakresie perspektyw wykorzystania analiz i prognoz struktury zawodowej do poprawy funkcjonowania rynku pracy w Polsce poprzez budowę systemów informacyjnych. Przeprowadzone badania umożliwiły sformułowanie wielu wniosków na temat analiz i prognoz w przekroju zawodowym na rynku pracy oraz systemów informacyjnych dla rynku pracy. Pojawiło się również wiele nowych wątków do badań, które mogą być pogłębiane w przyszłości. Doświadczenia krajowe i zagraniczne wskazują, że analizy i prognozy przekrojowe dla rynku pracy stanowią obecnie ważny obszar badań, którego poznawanie leży u podstaw rozwoju nowoczesnych społeczeństw.

Wprowadzenie 7 Rozdział I. Możliwości i bariery badania struktury zawodowej rynku pracy 11 1.1. Zawód w badaniach społeczno-ekonomicznych 11 1.1.1. Zagadnienia pojęciowo-definicyjne 11 1.1.2. Zawód i jego znaczenie w badaniach rozwoju gospodarczego 22 1.1.3. Przegląd determinant zmian struktury zawodowej 26 1.1.4. Potrzeby informacyjne aktorów rynku pracy 28 1.2. Źródła danych statystycznych o strukturze zawodowej 30 1.2.1. Główny Urząd Statystyczny 31 1.2.2. Inne źródła danych wtórnych 34 1.2.3. Badania pierwotne w analizach struktury zawodowej 37 1.2.4. Szacowanie danych – metody i przykłady 40 1.3. Klasyfikacje – zmiany i dostosowania 47 1.3.1. Przegląd zmian klasyfikacyjnych 47 1.3.2. Wybrane metody korekty danych 55 1.3.3. Przykłady korekty danych w przekroju grup zawodów 58 1.4. Wybrane metody analizy danych w modelowaniu i prognozowaniu struktury zawodowej 64 1.4.1. Statystyczna analiza danych przekrojowo-czasowych 64 1.4.2. Modelowanie struktury zawodowej pracujących 66 1.4.3. Prognozowanie zmiennych przekrojowych na rynku pracy 69 1.4.4. Scenariusze i symulacje 74 Rozdział II. Systemy informacji prognostycznej jako nowoczesny element infrastruktury badawczej rynku pracy 77 2.1. Przegląd systemów informacji o rynku pracy w przekroju zawodowym 77 2.1.1. Rozwiązania historyczne 78 2.1.2. Systemy informacji o rynku pracy na świecie 86 2.1.3. Systemy informacji o rynku pracy w wybranych krajach Unii Europejskiej 92 2.2. Systemy informacji o rynku pracy w Polsce 100 2.2.1. Obserwatoria rynku pracy 100 2.2.2. Edu-Nawigator 116 2.2.3. Prognozowanie Zatrudnienia – portal 125 2.3. Budowa systemów informacji prognostycznej 130 Rozdział III. Analizy i prognozy przekroju zawodowego rynku pracy w Polsce 137 3.1. Doświadczenia krajowe i zagraniczne w prognozowaniu przekroju zawodowego 137 3.1.1. System Prognozowania Popytu na Pracę – wyniki prognoz 138 3.1.2. Prognozy CEDEFOP 142 3.1.3. Prognoza przekroju zawodowego i sektorowego w podregionach województwa mazowieckiego 144 3.2. Prognozy zintegrowanego systemu prognostyczno-informacyjnego – Narzędzie Prognozowania 147 3.2.1. Prognoza w przekroju zawodowym na lata 2012–2020 148 3.2.2. Aktualizacja prognozy w przekroju zawodowym na lata 2014–2022 164 3.3. Ewaluacja procesu prognostycznego 185 Rozdział IV. Prognoza liczby pracujących w przekroju grup zawodów w Polsce na lata 2016–2025 191 4.1. Analiza zmian liczby pracujących w przekroju grup zawodów (1995–2015) 191 4.2. Modele dla grup zawodów 208 4.2.1. Model liczby pracujących w przekroju wielkich grup zawodowych – respecyfikacja (1995–2015) 209 4.2.2. Modele tendencji rozwojowych udziału pracujących 214 4.3. Prognoza liczby pracujących w przekroju grup zawodów na lata 2016–2025 218 4.3.1. Prognozy w przekroju wielkich grup zawodów 218 4.3.2. Prognoza w przekroju średnich grup zawodów 221 4.4. Możliwości wykorzystania wyników prognoz 238 Podsumowanie 243 Bibliografia 249 Occupational Structure of the Labour Market in Poland. Information Systems and Forecasts (Summary) 261 Spis rysunków 267 Spis tabel 273 Aneks 1 275 Aneks 2 277 Od Redakcji 281