Krzywa dochodowości a polityka pieniężna. Modelowanie i kryteria doboru krzywej na polskim rynku

Za podstawowy cel niniejszego opracowania przyjęto weryfikację oraz modyfikację modeli terminowej struktury stóp procentowych pod kątem specyfiki polskiego rynku i możliwości ich stosowania w polityce pieniężnej banku centralnego. Główną przesłanką skłaniającą do analizy krzywej dochodowości jest słabe zaakcentowanie w literaturze przedmiotu znaczenia, jakie ma wybór kryterium dopasowania krzywej do danych rzeczywistych w procesie konstrukcji krzywej. Specyfika rynków wschodzących skłania do bardziej wnikliwego spojrzenia na proces modelowania – tak, by był on dostosowany do istniejących w danym kraju realiów rynkowych. W efekcie sformułowanemu celowi głównemu zostały podporządkowane cele cząstkowe, obejmujące: - weryfikację modeli szacowania krzywej dochodowości ze względu na zadane kryterium dopasowania krzywej do danych rzeczywistych, - opracowanie alternatywnych miar weryfikacji szacowanych krzywych ze szczególnym uwzględnieniem ich wykorzystania w polityce pieniężnej, - pomiar i analizę związku pomiędzy implikowaną stopą forward wyznaczoną na podstawie oszacowanej krzywej dochodowości i polityką ustalania stopy referencyjnej, - weryfikację konstruowanych krzywych na podstawie premii stanowiącej jeden ze wskaźników przejrzystości polityki pieniężnej banku centralnego.

WSTĘP 7 1. TERMINOWA STRUKTURA STÓP PROCENTOWYCH 11 1.1. Stopa procentowa jako determinanta krzywej 12 1.2. Terminowa struktura stóp procentowych 19 1.2.1. Dekompozycja stopy procentowej 21 1.2.2. Teorie krzywej dochodowości 23 1.2.3. Rodzaje struktur terminowych 28 1.3. Modelowanie krzywej dochodowości na potrzeby polityki pieniężnej 36 1.3.1. Modele parametryczne 41 1.3.2. Model funkcji sklejanych 46 1.3.3. Porównanie modeli krzywej dochodowości pod kątem ich przydatności w polityce pieniężnej 50 2. MODELOWANIE KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI W WARUNKACH POLSKICH 54 2.1. Dobór i weryfikacja dostępnych danych 57 2.2. Szacowanie krzywej dochodowości ze względu na różne kryteria dopasowania – procedura optymalizacyjna 61 2.3. Skuteczność metod estymacji – podejście tradycyjne 66 2.3.1. Rynek lokat międzybankowych 69 2.3.2. Rynek FRA 73 2.3.3. Rynek swapów 79 2.4. Analiza modeli ze względu na implikowane stopy forward 82 2.4.1. Struktura terminowa zmienności implikowanych stóp forward 85 2.4.2. Macierz korelacji implikowanych stóp forward 91 3. ZNACZENIE OCZEKIWAŃ W POLITYCE PIENIĘŻNEJ POPRZEZ PRYZMAT KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI 106 3.1. Ewolucja roli oczekiwań w polityce pieniężnej 108 3.2. Dylematy wyboru celu finalnego a oczekiwania 113 3.3. Miejsce oczekiwań we współczesnym mechanizmie transmisji impulsów monetarnych 118 4. WERYFIKACJA MODELI KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI NA POTRZEBY POLITYKI PIENIĘŻNEJ 123 4.1. Implikowana stopa forward jako wyraz oczekiwań poziomu stopy referencyjnej 127 4.2. Modelowanie premii za ryzyko 137 ZAKOŃCZENIE 144 LITERATURA 147 SPIS RYSUNKÓW 161 SPIS TABEL 164