Czasopiśmiennictwo okresu Drugiej Rzeczypospolitej jako źródło do historii edukacji

Niniejsza publikacja jest drugą z trzyczęściowego cyklu poświęconego czasopiśmiennictwu traktowanemu jako źródło do dziejów edukacji. Zawiera artykuły obejmujące rezultaty niekiedy wieloletnich badań nad wybranymi periodykami okresu międzywojennego. Wcześniejsza mieści w sobie opracowania wydawnictw ciągłych XIX i początków wieku XX. Z kolei ostatnia poświęcona jest zawartości czasopism okresu drugiej połowy wieku XX. Oddawana do rąk czytelników książka jest zbiorem artykułów ukazujących możliwości czerpania wiedzy o przeszłości z różnorodnych wydawnictw ciągłych. Przyczyniają się one jednocześnie do uzupełniania listy periodyków – już dostrzeżonych i wykorzystywanych – tytułami czasopism, które mogą odegrać ważną rolę w rekonstrukcji dziejów oświaty i wychowania. Z pewnością jest to jeszcze dalece niekompletny obraz czasopiśmiennictwa okresu Drugiej Rzeczypospolitej traktowanego jako materiał źródłowy do badań w zakresie historii wychowania, ale pokazuje, jak wielki potencjał tkwi w tego typu publikacjach, stawiając zarazem wyzwania do kontynuowania dalszych poszukiwań we wspomnianym kierunku.

Wstęp 5 Część pierwsza. Wkład czasopism do historiografii instytucji edukacyjnych 9 Adam Winiarz – Prasa polska na Dalekim Wschodzie jako źródło do dziejów oświaty polonijnej 11 Teresa Gumuła – Gimnazja w pierwszych dziesięcioleciach XX wieku w świetle zawartości czasopisma „Muzeum” 21 Beata Szczepańska – Szkoła, uczeń, nauczyciel na łamach „Warszawskiego Czasopisma Lekarskiego” w latach 1924–1939 33 Stefania Walasek – Problematyka oświatowa na łamach prasy samorządowej w II Rzeczypospolitej 43 Nella Stolińska-Pobralska – Zainteresowanie kwestią oświaty i wychowania młodzieży na łamach dziennika „Rozwój” w latach 1918–1933 53 Tomasz Dariusz Mames – Szkic do obrazu czasopiśmiennictwa mariawickiego lat 1907–1935 z perspektywy badań nad praktyką i ideologią oświatową Kościoła Starokatolickiego Mariawitów 65 Część druga. Rola czasopism w odtwarzaniu dziejów teorii i praktyki wychowawczej 73 Wiesława Leżańska – Edukacja obywatelska na łamach czasopisma „Oświata i Wychowanie” (Organ Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego 1929–1938) 75 Izabela Stelmasiak – Otoczenie polityczno-ideowe i instytucjonalne czasopisma Straży Przedniej „W młodych oczach” 89 Aleksandra Lubczyńska – Wychowawcza i edukacyjna rola krajoznawstwa i regionalizmu na łamach „Ziemi” w latach 1910–1939 107 Elżbieta Magiera – Wychowanie spółdzielcze na łamach czasopisma „Społem” w II Rzeczypospolitej (1918–1939) 119 Mirosław Piwowarczyk – Problematyka wychowania na łamach prasy lokalnej w Wielkopolsce w II Rzeczypospolitej na przykładzie „Tygodnika Parafji Zbąszyńskiej” 135 Jan Ryś – Wzorzec osobowy żołnierza polskiego w świetle prasy wojskowej w pierwszych latach niepodległości (1918–1921) 153 Roman Tomaszewski – Problematyka wychowania w czasopismach wojskowych II Rzeczypospolitej 165 Edyta Głowacka-Sobiech – Prasa harcerska jako źródło w warsztacie badawczym historyka edukacji (wybrane problemy) 177 Kinga Szymczak – Główne kierunki oddziaływań wychowawczych czasopisma dla młodzieży „Iskry” (1923–1939) 189 Andrzej Mazan – Czasopiśmiennictwo religijne młodzieży gimnazjalnej w II Rzeczypospolitej 203 Część trzecia. Przyczynki czasopiśmiennicze w odkrywaniu koncepcji dydaktycznych i rozwiązań metodycznych 213 Łucja Kabzińska, Krzysztof Kabziński – Czasopiśmiennictwo pedagogiczne okresu II Rzeczypospolitej jako źródło refleksji teoretycznej w zakresie dydaktyki 215 Violetta Przerembska – „Lwowskie Wiadomości Muzyczne i Literackie” (1925–1934) w dyskusji nad wychowaniem muzycznym młodzieży szkolnej 229 Edyta Kocięba-Goździela – Problematyka kształcenia głosu dziecka na łamach czasopisma „Śpiew w Szkole” (1933–1939) 245 Katarzyna Wira-Świątkowska – Powstanie polskiego czasopiśmiennictwa pedagogicznego przeznaczonego dla wychowawczyń przedszkoli 253 Część czwarta. Udział czasopism w rekonstrukcji kierunków upowszechniania oświaty 263 Grzegorz Michalski – Problemy opieki i wychowania w periodyku dla kobiet „Moja Przyjaciółka” (1934–1939) 265 Kamilla Łozowska-Marcinkowska – Poradnictwo domowe na łamach wybranych czasopism kobiecych w dwudziestoleciu międzywojennym 281 Iwonna Michalska – Rola kobiety w rodzinie na łamach „Pani Domu” (1932–1939) 297 Katarzyna Ossowska – Edukacyjny przekaz w periodykach dla młodzieży harcerskiej w latach 1911–1939 na przykładzie wybranych czasopism 311 Krystyna Budzianowska – Edukacja historyczna w ludowej i socjalistycznej prasie młodzieżowej II Rzeczypospolitej 325 Małgorzata Posłuszna – Problematyka ochrony zdrowia ludności wiejskiej w okresie międzywojennym na łamach „Zdrowia” i „Zdrowia Publicznego” 335