Instytucje prawa finansowego a wartości konstytucyjne

W monografii podjęto zagadnienia z zakresu szeroko rozumianego prawa finansowego. Przedmiotem zainteresowania autorów jest przede wszystkim identyfikacja cech niezbędnych instytucji prawa finansowego, zaś zasadniczym punktem odniesienia w prowadzonych rozważaniach uczyniono normy i wartości wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Publikacja to jednocześnie zbiór opracowań przygotowanych na podstawie referatów wygłoszonych podczas konferencji naukowej „Finanse publiczne a Konstytucja” zorganizowanej na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego przez Katedrę Prawa Finansowego. Patronat honorowy nad tą konferencją objął Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego. Była ona wydarzeniem towarzyszącym uroczystości odnowienia doktoratu prof. dr hab. Teresy Dębowskiej-Romanowskiej. Uroczystość ta stanowi wyraz uhonorowania przez najwybitniejszych przedstawicieli nauki Uniwersytetu Łódzkiego. Promotorem odnowienia doktoratu był prof. dr hab. Witold Kulesza. Tom otwierają wystąpienia poświęcone działalności naukowej i służbie sędziowskiej prof. dr hab. Teresy Dębowskiej-Romanowskiej w Naczelnym Sądzie Administracyjnym i Trybunale Konstytucyjnym. Teksty tworzące zasadniczą części monografii zostały usystematyzowane w czterech blokach tematycznych poświęconych zagadnieniom ogólnym prawa finansowego w świetle norm konstytucyjnych, wydatkom publicznym i stabilności finansowej jako wartości konstytucyjnej, teorii i praktyce danin publicznych oraz instytucjom prawa budżetowego.

Wystąpienia z okazji odnowienia doktoratu Profesor Teresy Dębowskiej-Romanowskiej na Uniwersytecie Łódzkim w dniu 15 X 2021 r. 9 Monika Bogucka-Felczak, Słowo wstępne z okazji odnowienia doktoratu Profesor Teresy Dębowskiej-Romanowskiej 11 Witold Kulesza, Odnowienie doktoratu prof. Teresy Dębowskiej-Romanowskiej. Laudacja wygłoszona przez promotora 15 Marek Safjan, Słowo na Jubileusz Profesor Teresy Dębowskiej-Romanowskiej 21 Marek Zirk-Sadowski, Sylwetka Profesor Teresy Dębowskiej-Romanowskiej jako sędzi Naczelnego Sądu Administracyjnego 33 CZĘŚĆ I. ZAGADNIENIA OGÓLNE PRAWA FINANSOWEGO W ŚWIETLE NORM KONSTYTUCYJNYCH 47 Jadwiga Glumińska-Pawlic, Tomasz Gwóźdź, Nowe obciążenia publicznoprawne a zasada zaufania do państwa i tworzonego prawa 49 Hanna Litwińczuk, Konstytucyjna zasada pierwszeństwa umowy międzynarodowej przed prawem krajowym w praktyce stosowania prawa podatkowego. Wybrane problemy 65 Włodzimierz Nykiel, Ziemowit Kukulski, Prawo podatnika do ochrony przed podwójnym opodatkowaniem a prawo do zapłaty podatku w wysokości wynikającej z ustawy podatkowej 77 Zbigniew Ofiarski, Monopol emisyjny Narodowego Banku Polskiego w przepisach konstytucyjnych i ustawowych 91 Wojciech Morawski, Akty interpretacyjne zamiast aktów prawnych – materializacja idei administracji pomagającej podatnikowi czy dekompozycja konstytucyjnego systemu źródeł prawa podatkowego? 109 Monika Bogucka-Felczak, Patryk Kowalski, Władztwo finansowe województwa śląskiego 1920–1939 (II Rzeczpospolita) 119 Tomasz Nowak, Znaczenie pojęć podatków i innych danin publicznych na gruncie Konstytucji z 1997 r. 135 Jarosław Olesiak, Łukasz Pajor, Pojęcie pieniądza w ujęciu prawnym. Rozważania na tle art. 227 ust. 1 Konstytucji RP 149 CZĘŚĆ II. ZAGADNIENIA WYDATKÓW PUBLICZNYCH I STABILNOŚCI FINANSOWEJ JAKO WARTOŚCI KONSTYTUCYJNEJ 165 Elżbieta Feret, Konstytucyjne podwaliny finansów publicznych sektora samorządowego w dobie pandemii 167 Przemysław Pest, Prawne granice wydatków publicznych – zarys problematyki 177 Kamila Żmuda-Matan, Wpływ zaliczenia Bankowego Funduszu Gwarancyjnego do sektora finansów publicznych na strukturę długu publicznego w Polsce 191 Dominik Kossak, Konstytucyjny limit zadłużenia w doświadczeniach Polski i Hiszpanii 209 CZĘŚĆ III. ZAGADNIENIA TEORII I PRAKTYKI DANIN PUBLICZNYCH 221 Ewa Gwardzińska, Cło jako specyficzna danina publiczna 223 Ireneusz Mirek, Daniny publiczne a prawa podstawowe w Ustawie Zasadniczej RFN 237 Sławomir Owczarczuk, Współdziałanie w samorządzie terytorialnym w dobie pandemii – skutki w zakresie podatku od towarów i usług 249 Artur Halasz, Kilka uwag o konsekwencjach wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. (SK 39/19) dla stosowania prawa podatkowego przez sądy administracyjne 263 Dominika Łukawska-Białogłowska, Wybrane problemy legislacyjne, które rzutują na konstytucyjność regulacji podatkowej – rozważania na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego 273 Paweł Lenio, Zmiany w konstrukcji prawnej składki na ubezpieczenie zdrowotne a zasada solidarności społecznej 285 Maria Supera-Markowska, Opodatkowanie przedsiębiorców podatkami dochodowymi we współczesnych systemach podatkowych a wartości konstytucyjne 297 Aneta Szymczak , Czy można jeszcze zapobiec instrumentalnemu stosowaniu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej? 317 Tomáš Sejkora, Jakub Kvapil, Why obey the law when you can ignore it? A message from the Czech Financial Administration 329 CZĘŚĆ IV. INSTYTUCJE PRAWA BUDŻETOWEGO 345 Beata Kucia-Guściora, Monika Münnich, Państwowe fundusze celowe. Rozwój czy zmierzch instytucji? Próba oceny 347 Michalina Duda-Hyz, Kompetencje prezesa Rady Ministrów w zakresie dokonywania zmian w budżecie państwa. Wymóg czasu czy nieuzasadnione ograniczenie roli parlamentu w sferze determinowania treści budżetu państwa? 375 Małgorzata Frysztak, Wpływ odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa na budżet państwa i strukturę jego wydatków 387 Michał Jędrzejczyk, Przywrócenie budżetowi państwa odpowiedniej rangi – konieczność czy utracona szansa 399