Za drzwiami oddziału

Książka jest rezultatem kilkumiesięcznych badań etnograficznych prowadzonych w trzech oddziałach szpitalnych. Omówiono w niej realia pracy i trudności, z jakimi mierzą się pracownicy szpitala, a które często są niezauważalne dla pacjentów i ich rodzin. Ukazano zakulisowy świat placówki medycznej, gdzie następuje wzajemne uzgadnianie znaczeń i kontekstów wykonywanej pracy, a także przybliżono organizacyjną codzienność widzianą oczami przedstawicieli personelu medycznego. Z perspektywy etnografii organizacji, oddając głos swoim badanym, autorki przeanalizowały specyfikę oddziału jako organizacji, społecznie konstruowaną przestrzeń, style kierowania, proces komunikowania pomiędzy przedstawicielami personelu medycznego oraz niepewność i emocje, jakich doświadczają reprezentanci zawodów medycznych. Publikacja jest jednym z nielicznych polskich etnograficznych opracowań uwarunkowań i kontekstów pracy w oddziałach szpitalnych. Polecana jest przede wszystkim menedżerom zarządzającym placówkami ochrony zdrowia, ale również praktykom zajmującym się komunikowaniem w medycynie, wspierającym i szkolącym pracowników ochrony zdrowia w zakresie pracy z emocjami oraz zarządzania zespołem medycznym.

Wprowadzenie 7 Rozdział 1. Etnografia organizacji – kilka słów o metodologii badania 13 1.1. O badaniu 13 1.2. Charakterystyka badanych oddziałów 13 1.3. Podejście metodologiczne 16 1.4. Badanie etnograficzne 17 1.5. Zastosowane techniki gromadzenia danych 19 1.6. Zastosowane techniki analizy danych 21 Rozdział 2. Szpital jako organizacja społeczna 25 2.1. Wstęp 25 2.2. System ochrony zdrowia i specyfika szpitali w Polsce 28 2.3. Szpital jako organizacja formalna a realia jego funkcjonowania 33 2.4. Specyfika pracy w szpitalu 36 2.5. Podsumowanie 37 Rozdział 3. Społeczne konstruowanie przestrzeni szpitala 39 3.1. Wstęp 39 3.2. Przestrzeń organizacyjna 40 3.3. Krótka charakterystyka przestrzeni badanych oddziałów 42 3.3.1. Oddział intensywnej terapii 43 3.3.2. Oddział neurochirurgii 44 3.3.3. Oddział laryngologii 46 3.4. Przestrzeń opanowana vs. przestrzeń jako źródło zakłóceń 48 3.5. Kontrola nad przestrzenią i możliwość bycia niedostępnym 50 3.6. Mobilność i komunikacja 53 3.7. Praktyki adaptacyjne – dostosowanie przestrzeni vs. dostosowanie się do przestrzeni 55 3.8. Podsumowanie 57 Rozdział 4. Styl kierowania a współpraca personelu 61 4.1. Wstęp 61 4.2. Wybrane style kierowania – charakterystyka i typy 62 4.3. Autokratyczno-dyrektorski i „matczyny” styl kierowania w oddziale intensywnej terapii 67 4.4. Paternalizm wysokiej klasy eksperta i elastyczne organizowanie – styl kierowania w oddziale neurochirurgii 71 4.5. Ugodowa autokratka oraz misjonarska biurokratka – styl kierowania w oddziale laryngologii 73 4.6. Podsumowanie 77 Rozdział 5. Uwarunkowania procesu komunikowania 81 5.1. Wstęp 81 5.2. Proces komunikowania 82 5.3. Personel lekarski – sposoby komunikacji 84 5.4. Personel pielęgniarski i salowe – sposoby komunikacji 86 5.5. Czynniki warunkujące proces komunikacji w oddziałach szpitalnych 89 5.5.1. Płeć i wiek 90 5.5.2. Ubiór 91 5.6. Sposób zorganizowania oddziału a procesy komunikowania 92 5.7. Żarty jako specyficzny element komunikacji 95 5.8. Personel lekarski a nadmiar informacji 98 5.9. Podsumowanie 99 Rozdział 6. Niepewność w pracy lekarzy 101 6.1. Wstęp 101 6.2. Koncepcje niepewności w pracy medycznej 102 6.3. Przyczyny pracy w warunkach niepewności 103 6.4. Proces zarządzania niepewnością i strategie asekuracyjne 109 6.5. Podsumowanie 112 Rozdział 7. Emocje w pracy personelu medycznego 115 7.1. Wstęp 115 7.2. Słów kilka o emocjach 117 7.3. Czynniki wywołujące emocje – źródła emocji w pracy personelu medycznego 118 7.3.1. Pierwszy pacjent i pierwszy zgon 118 7.3.2. Organizacja pracy a obciążenie emocjonalne 123 7.3.3. Status i władza jako źródło emocji 127 7.4. Podsumowanie 131 Zakończenie 133 Bibliografia 143