Czwarta stolica

Prezentowana książka jest pierwszą z serii „Łódź w PRL. PRL w Łodzi”. Autorzy serii w pięciu tomach podejmą wysiłek ukazania kolejnych etapów funkcjonowania miasta nad Łódką w latach 1945-1989, by w sposób jak najbardziej przystępny popularyzować wiedzę o Łodzi w kontekście PRL-owskiej rzeczywistości. Autor publikacji przedstawia historię Łodzi w okresie pierwszego pięciolecia po II wojnie światowej, kiedy dawny polski Manchester zaczął odradzać się jako metropolia socjalistycznego przemysłu włókienniczego, prawdziwa stolica polskiej kultury z widokami na przejęcie podobnej funkcji w dziedzinie politycznej po zrujnowanej Warszawie, laboratorium nowej Polski, a także ważne ogniwo w łańcuchu represyjnego, totalitarnego systemu komunistycznego państwa. Odsłania też różne oblicza ówczesnej rzeczywistości: przejmowanie władzy przez komunistów, ich walkę z opozycją i podziemiem, postacie administratorów czerwonej Łodzi, powojenny rozwój miasta, reaktywację „łódzkiego włókna”, kulturalny boom po II wojnie światowej czy wreszcie utworzenie uczelni wyższych, m.in. Uniwersytetu Łódzkiego. Publikacja jest adresowana do osób, które chcą sobie przypomnieć PRL-owską rzeczywistość Łodzi lub poznać ją na nowo.

Wstęp 7 Rozdział I. Wyzwolenie czy nowe zniewolenie? Wojenne blizny 15 Dymy Radogoszcza 19 Wyzwoliciele czy okupanci? 22 Powojenna codzienność 24 Nowa stolica? 28 Kaźń kata 31 Opadanie maski 32 Czerwony terror 37 Rozdział II. Czerwoni i Niezłomni „Ludowa demokracja” 45 Opór 49 Pacyfikowanie Podziemia 52 Wojna „Warszyca” 54 Agonia 58 Rozdział III. Nowi włodarze spod czerwonego sztandaru Łódzkie początki „generała gazrurki” 67 „Prawdziwy komunista” 69 „Wieczny minister” znad Łódki 71 „Spoza gór i rzek”… do Łodzi 73 Wojewoda z wyrokiem 76 Jak wojewoda z Wyklętym… 79 Czerwoni sekretarze 86 „Krwawy Mietek” 88 „Równa babka”? 92 Rozdział IV. Łódź imigrantów. Ekspansja miasta Demograficzne wahadło 99 Dziejowa sprawiedliwość? 102 Krótki powrót Narodu Wybranego 107 Nowa Ziemia Obiecana? 109 Jak na drożdżach… 114 Rozdział V. Włókniarki i żołnierze. Ziemia Obiecana redivivus? Historia kołem się toczy? 123 Nie tylko „włókno” 128 „Twierdza Łódź” 133 Rozdział VI. Polski Oksford nad Łódką, polski Paryż nad Jasieniem Łódź akademicka 145 Słowa, słowa, słowa, słowa… 150 „Kto późno do Łodzi…” 155 Hollyłódź? 158 Z wielkiego świata 160 Pasterze „czerwonego miasta” 162 Sport to zdrowie… 163 Zakończenie 169 Bibliografia 173 Indeks osobowy 179 Spis fotografii 187