Historia i pamięć

W książce podjęto próbę przełożenia relacji między pamięcią a historią na praktykę historiograficzną. Tom zawiera teksty o dużej rozpiętości chronologicznej – od lat 80. XVIII wieku po czasy współczesne. Autorzy rozważają takie zagadnienia, jak: wizerunki kobiet władzy w oświeceniowych syntezach dziejów Polski Adama Naruszewicza i Jerzego S. Bandkiego; upamiętnianie bohaterów narodowych w XIX stuleciu; wspomnienia o historykach (Karolu Potkańskim) zapisane w pamięci współczesnych; drogi polskich historyczek, m.in. Krystyny Śreniowskiej, do samodzielności naukowej; lokalna polityka pamięci w czasach PRL-u; obrazy II wojny światowej w rosyjskich podręcznikach szkolnych oraz polityka historyczna i jej przełożenie na współczesną edukację szkolną. Publikacja zainteresuje nie tylko historyków historiografii, metodologów, regionalistów, lecz także politologów i socjologów.

Wstęp 7 Ewa Janeczek-Jabłońska, Staropolskie kobiety władzy w oświeceniowych syntezach dziejów ojczystych 13 Ilona Florczak, Ocalić od niepamięci – biografistyka w twórczości Juliana Bartoszewicza 39 Andrzej Kobak, Spojrzenia wstecz – Karol Potkański we wspomnieniach Franciszka Bujaka 55 Aleksandra Tobiasz, Ivana Diviša zmagania z Historią. „Teorie spolehlivosti” („Teoria pewności”) jako próba oswojenia dziejów 71 Jolanta Kolbuszewska, Łódź „ziemią obiecaną” polskich historyczek? Drogi do samodzielności naukowej kobiet w PRL-u 85 Andrzej Czyżewski, Szlakiem „Promienistych” – o budowaniu mitu okupacyjnej Łodzi w czasach PRL. Studium z lokalnej polityki pamięci 105 Sylwia Wielichowska, „Feministyczny” rykoszet? Charakterystyka pisarstwa poświęconego historii żeńskich zgromadzeń zakonnych oraz kobiet świętych i błogosławionych 127 Andrzej Janicki, Druga wojna światowa we współczesnych rosyjskich podręcznikach historii dla klas 9–11 (profil ogólny) 155 Anna Brzezińska, Śmiech, strach, snobizm jako kategorie analizy kulturowej. Kilka uwag o historii mentalności 167 Rafał Stobiecki, Polityka historyczna a edukacja szkolna we współczesnej Polsce. Kilka uwag do dyskusji 179 Bibliografia 191