Słowo we współczesnych dyskursach

W dzisiejszym świecie wiedza o sposobach budowania i funkcjonowania dyskursów, ich rodzajach i bogactwie, jest niezbędna nie tylko naukowcom, ale przede wszystkim uczestnikom tych dyskursów. Publikacja rejestruje stan współczesnych dyskursów w ich szerokim spektrum, począwszy od medialnych, poprzez naukowe, edukacyjne, prawno-administracyjne, aż po filozoficzne. Niezmiernie interesująco wypadają badania, które zostały opublikowane w niniejszym tomie. Dotyczą one roli słowa we współczesnych dyskursach: narodowych i mniejszościowych, korporacyjnych i instytucjonalnych, zróżnicowanych tematycznie i lokalizacyjnie, genologicznie i stylistycznie, ideologicznie i aksjologicznie. Czytelnik znajdzie w książce odpowiedzi na wiele istotnych pytań, m.in.: jaki wpływ ma słowo na relacje społeczne i sferę publiczną; jak typ dyskursu, jego umiejscowienie w przestrzeni komunikacyjnej oraz tematyka oddziałują na słowo; w jakim stopniu „użyteczność dyskursowa” słowa, jego skuteczność i funkcjonalność zależą od jego jakości i poprawności; jak kształtują się relacje między słowem, obrazem a dźwiękiem w wybranych dyskursach? Zawarte w tomie wartościowe poznawczo analizy z pewnością przyciągną uwagę nie tylko językoznawców.

I. Dyskurs publiczny Małgorzata Kita (Uniwersytet Śląski w Katowicach) − Słowa magnesy. O (nie)przewidywalnym efekcie skupiania uwagi odbiorcy na słowie w dyskursie publicznym (medialnym) 13 Anna Cegieła (Uniwersytet Warszawski) − Etyka słowa w dyskursie publicznym 23 Barbara Kudra (Uniwersytet Łódzki) − Semantyzacja ideologiczna słowa w tzw. dyskursie smoleńskim 35 Edyta Pałuszyńska (Uniwersytet Łódzki) − Wpływ normy dyskursu publicznego na komunikacyjne zachowania jego uczestników 43 Dominik Chomik (Uniwersytet Gdański) − Słowa jako prasowy temat żałoby po katastrofie smoleńskiej 55 Katarzyna Burska (Uniwersytet Łódzki) − Analityczne konstrukcje czasownikowe w polskich tygodnikach 67 Beata Szady (Uniwersytet Wrocławski) − Radio. Tu słowo wygrywa 85 Małgorzata Pachowicz (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie) − Słowo w komentarzach internautów. Uwagi o (nie)oficjalnym dyskursie medialnym 93 Aleksandra Różalska, Ewa Szkudlarek-Śmiechowicz (Uniwersytet Łódzki) − Jak doczekać w dwupaku do dziewiątego miesiąca, czyli językowy obraz ciąży na podstawie forum.e-mama.pl 105 II. Dyskurs naukowy i edukacyjny Dorota Jedlikowska (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie) − Dyskurs naukowy – perspektywa socjologiczna 119 Katarzyna Jachimowska (Uniwersytet Łódzki) − Tożsamość osób z uszkodzonym słuchem w świetle dyskursu naukowego 129 Maria Lesz-Duk (Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie) − Przyimki wtórne w dyskursie naukowym 139 Marta Szymańska (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie) − Wpływ dyskursu publicznego na dyskurs edukacyjny (na przykładzie wybranych podręczników do języka polskiego) 151 Michalina Biernacka (Uniwersytet Łódzki) − Przystępność wprowadzanych zagadnień fonetycznych w wybranych podręcznikach do nauczania fonetyki języka polskiego jako obcego 163 III. Dyskurs filozoficzny Anna Skibska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) − From Signature to Stigma Cixous reads Derrida 179 Violetta Mantajewska (Uniwersytet Śląski w Katowicach) − A/Z. Biografem-haiku. Alfabet/Argo. Rolanda Barthes’a Roland Barthes 191 Katarzyna Rybińska (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu) − „Słowo – narzędzie wyniesienia i upadku człowieka” w dyskursie filozoficznym Emila Ciorana 209 IV. Dyskurs prawno-administracyjny Beata Grochala-Woźniak (Uniwersytet Łódzki) − (Dez)informacja w korespondencji handlowej 223 Mária Imrichová (Prešovská univerzita v Prešove) − Funkčnosť juristických textov v inštitucionálnom a neinštitucionálnom diskurze 231 Elwira Olejniczak (Uniwersytet Łódzki) − Środki leksykalne w elektronicznych protokołach rozpraw sądowych z 2013 r. (analiza wypowiedzi wnioskodawców) 237 Marinko Zekić (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) − Mowa nienawiści w bośniacko-hercegowińskim dyskursie publicznym. Analiza rozwiązań normatywnych w zakresie prewencji i sankcjonowania 247 V. Dyskurs a kultura i jakość słowa Justyna Wojciechowska (Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej) − Dynamika analiz współczesnych dyskursów w świetle zmieniającej się kultury znaczeń 261 Ewa Wojno-Owczarska (Uniwersytet Warszawski) − Rola słowa we współczesnej komunikacji na przykładzie twórczości Kathrin Röggli 271 Małgorzata Sokołowicz (Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina w Warszawie) − „Trente-trois sonnets composés au secret” [Trzydzieści trzy sonety ułożone w sekrecie] Jeana Cassou, czyli gdy pozostaje tylko słowo 287 Beata Burska-Ratajczyk (Uniwersytet Łódzki) − Elementy dawnego wyposażenia wojskowego a realia historyczne w powieści dla młodzieży pt. Bartek, Tatarzy i motorynka Cezarego Leżeńskiego 299 Anna Antas (Uniwersytet Rzeszowski) − Językowy obraz śmierci w tekstach piosenek metalowych z lat osiemdziesiątych XX wieku – wybrane zagadnienia 313 Karolina Jadanowska (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) − Rola słowa w subkulturze hiphopowej 323 Katarzyna Ossowska, Ewa Szkudlarek-Śmiechowicz (Uniwersytet Łódzki) − Moda na słowo – analiza językowo-komunikacyjna napisów na T-shirtach 331 Magdalena Król (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie) − Wartość w słowie czy wartość słowa, czyli jak rozmawiamy ze sobą na co dzień? 341 VI. Dyskurs a pragmatyka i semantyka Joanna Ślósarska (Uniwersytet Łódzki) − Funkcja słowa w świetle zasady „poróżnienia dyskursów” 353 Natalia Sosnowska (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II) − Funkcje słowa faszyści oraz jego synonimów we współczesnym dyskursie polityczno-medialnym i poza nim 363 Monika Kaczor (Uniwersytet Zielonogórski) − Konteksty użycia wybranych pojęć etyczno-społecznych we współczesnym dyskursie politycznym 375 Bartłomiej Cieśla (Uniwersytet Łódzki) − Akty mowy w dowcipie językowym 387 Aleksandr Tsoi (Uniwersytet Łódzki) − Результаты анализа словарей дискурсивных слов 397 Rafał Marek (Uniwersytet Łódzki) − Zapożyczenia a konotacja wyrazu – analiza na pod- stawie wybranych germanizmów we współczesnej polszczyźnie 405 VII. Relacja słowo – obraz – dźwięk w dyskursie Grzegorz Wiończyk (Uniwersytet Śląski w Katowicach) − Słowo – obraz – przekaz religijny. O współczesnym dyskursie teologicznym 413 Aleksandra Kalisz (Uniwersytet Śląski w Katowicach) − Słowo a inne sposoby komunikacji w telewizji śniadaniowej 421 Beata Jerzakowska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) − Lingwistyka audiowizualna (audiolingwistyka) – czy można wyróżnić taką gałąź w językoznawstwie? Rozważania wstępne 431 Milena Rosiak-Kłębik (Uniwersytet Łódzki) − Autoetnograficzny dyskurs słowa i fotografii we współczesnej prozie polskiej 443 Monika Zabrocka (Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie) − Audiodeskrypcja tradycyjna a audiodeskrypcja artystyczna: o wpływie języka i formy audiodeskrypcji na komfort jej odbioru przez osoby niewidome i niedowidzące 453 Ольга Приходько (Національна музична академія України ім. П. І. Чайковського, Kijów) − Слово в музиці і музика в слові: експерименти в сучасній хоровій музиці 463