W kręgu zagadnień semantyki i stylistyki tekstu

W publikacji opisano najważniejsze kierunki i tendencje badawcze w dziedzinie studiów nad tekstem. Problematyką tą zajmują się liczne ośrodki zarówno w kraju, jak i za granicą. Ma służyć nakreśleniu najważniejszych kierunków i tendencji badawczych oraz zarysować perspektywę studiów w dziedzinie studiów nad tekstem. Podczas konferencji „Aktualne problemy semantyki i stylistyki tekstu”, zorganizowanej w dniach 22–24 maja 2014 r. przez Zakład Językoznawstwa Instytutu Rusycystyki Uniwersytetu Łódzkiego przy współudziale Instytutu Slawistyki Uniwersytetu im. Justusa Liebiga w Giessen oraz Katedry Rusycystyki Uniwersytetu im. Cyryla i Metodego w Wielkim Tyrnowie, dyskusje toczyły się wokół zagadnień tekstologicznych związanych z językoznawstwem kognitywnym, pragmatyką językową, leksykografią, rejestrami stylistycznymi języka, przekładem. Omówiono literackie i nieliterackie typy tekstów. Najogólniej ujmując, znalazły się w niej następujące grupy tematyczne: I. Semantyczno-pragmatyczna przestrzeń języka i sposoby jego opisu; II. Język, styl i semantyka tekstów literackich i nieliterackich; III. Teoretyczne i praktyczne aspekty badań nad stylistyką i semantyką tekstu; IV. Językowe sposoby postrzegania świata – problemy metodologii i klasyfikacji; V. Teoria i praktyka przekładu; VI. Problemy opisu i klasyfikacji systemów i jednostek językowych; VII. Różnorodność rejestrów stylistycznych w języku. Książka ma także na celu ukazanie perspektywy dalszych badań nad tymi zagadnieniami.

Od Redakcji 9 I. Semantyczno-pragmatyczna przestrzeń języka i sposoby jego opisu 11 Александр Цой – Характеристика словарных статей в аспекте теории текста (на материале словарей служебных слов) 13 Thomas Daiber – Die Strategie mündlicher Narrative und das kommunikative Gedächtnis 23 Dorota Filar – Teoria narracyjności w semantyce: „wielkie” i „małe” narracje językowe a językowy obraz świata 35 Елена Григорьева – Креолизованные тексты в межкультурной коммуникации 47 Вера Kартавенко – Семантика топонима как концентрированного текста 55 Kрыстына Pатайчик – Контаминированные прецедентные тексты в газетных заголовках – как один из признаков современного публицистического стиля (семантика и прагматика) 65 II. Język, styl i semantyka tekstów literackich i nieliterackich 75 Nadina Milewska-Pindor – Analiza manifestów pisarstwa kobiecego przełomu lat 80. i 90. XX wieku w perspektywie przemian politycznych i kulturalnych w Rosji 77 Jan Ratuszniak – Krytyka radzieckiej rzeczywistości w twórczości literackiej Aleksandry Kołłontaj 87 Катажина Собиянек-Зентек – Братство света как мнимая антитеза «мясным машинам» в романе В. Г. Сорокина Лeд 97 Марина Тригук – Грамматико-стилистические средства репрезентации образа повествователя в рассказе Т. Толстой «Самая любимая» 105 Anna Warda – Semantyka ogrodu w poemacie opisowym Stiepana Dżunkowskiego pt. Dacza Aleksandra 113 Валентина Владимирова – Текстовое многомирие художественного образа (на материале сопоставительного анализа произведений И. А. Гончарова «Обломов» и Г. Флобера «Госпожа Бовари») 121 III. Teoretyczne i praktyczne aspekty badań nad stylistyką i semantyką tekstu 131 Mалгожата Лукасик – Реклама нового образа жизни, нового общества и новой идеологии в романе И. Ильфа и Е. Петрова «Золотой теленок» 133 Людмила Рыжова – Иллокутивное многообразие актов волеизъявления 139 Eва Cтрась – О полисемантичности ангела в русском и польском языковом представлении (на материале конструкций типа ангел любви / anioł miłości) 149 Agnieszka Tracz – Antroponimy w powieściach Ludmiły Ulickiej (funkcje i cechy strukturalno-semantyczne) 161 Ярослав Вежбиньски – Семантика и стилистика политических лозунгов, воззваний и цитат советского периода 169 IV. Językowe sposoby postrzegania świata – problemy metodologii i klasyfikacji 179 Инна Беркещук – Когнитивный аспект новообразований украинского языка со времен независимости 181 Ewa Gazdecka – Religia w mediach. Dyskurs religijny, a język mediów na tle przemian kulturowych w Rosji i w Polsce 189 Юлия Лукоянова – К проблеме методологии изучения этностереотипов 199 Grażyna Mańkowska – Językowe i pozajęzykowe sposoby kreowania wizerunku kobiety w czasopismach rosyjskojęzycznych 207 Геннадий Манаенко – Три научных облика одного абстрактного объекта 217 Alicja Markiewicz – Twórcze wykorzystanie stereotypu a językowa wizja świata 231 Barbara Rodziewicz – Konceptualizacja bogactwa w świadomości językowej Polaków, Rosjan i Niemców 241 Aneta Wysocka – Motto jako przestrzeń interferencji obrazów świata. Dialogi podmiotów w obrębie ramy Szachinszacha i Wojny futbolowej 251 V. Teoria i praktyka przekładu 263 Екатерина Сергеева – Лексико-стилистические особенности перевода на русский язык эссе Цвейга 265 Monika Kwiecień – Oficjalizmy jako środek leksykalno-stylistycznej modernizacji przekładu biblijnego (na przykładzie Ewangelii Marka w Ekumenicznym Przekładzie Przyjaciół) 271 Danuta Kowalska – Psałterz Dawidów Mikołaja Reja – o sztuce przekładu i interpretacji tekstu 283 VI. Problemy opisu i klasyfikacji systemów i jednostek językowych 293 Ксения Аксенова – Особенности грамматикализации предметных имён-квантифика- торов неопределённо-большого количества в современном английском и русском языках 295 Ия Блюменталь, Aгата Пясецка – O структуре и содержании польско-украинского словаря фразеологизмов (к проблеме проекта) 303 Monika Gąsiorek – О средствах выражения речевой агрессии в политических дискурсах Польши, России и Украины (сравнительный анализ) 319 Наталия Пятаева – К проблеме контрастивного описания лексико-семантических систем восточнославянских языков в диахроническом аспекте 327 Magdalena Pietrzak – Przysłowie w publicystyce Henryka Sienkiewicza 335 Анна Трофимова – О роли русских предлогов в структурировании пространства 345 Иоанна Вох – Стилистика акцентных вариантов в современном русском языке 351 Dorota Zdunkiewicz-Jedynak – Remediacja użytkowych gatunków wypowiedzi. Casus: podręcznik 357 VII. Różnorodność rejestrów stylistycznych w języku 365 Татьяна Блинкова – Функционирование лексического блендинга в разных стилях немецкого языка 367 Iwona Burkacka – O znaczeniu wyrazów potocznych i środowiskowych na przykładzie czasownika ogarniać i wyrazów pochodnych 377 Jolanta Jóźwiak – Inwencja językowa dzieci (na materiale języka rosyjskiego) 387 Елена Невзорова-Кмеч – История этимологизирования русской жаргонно-разговорной речи 397 Aнастасия Oщепкoва – Kонцепт Я–ЖЕНЩИНА: стилистически сниженная лексика в романе Марии Арбатовой «Меня зовут женщина» 407 Наталия Ванот – Смеховые элементы молодёжного жаргона. Словообразовательный анализ 421