Dysproporcje społeczne i gospodarcze w przestrzeni Łodzi

Przejawem dyskusji na temat nierówności w rozwoju poszczególnych części miasta jest m.in. model „dualnego miasta”, który ma swoje rozmaite interpretacje na gruncie badań społeczności izolowanych (grodzenie przestrzeni) czy odnowy miast (gentryfikacja, rewitalizacja). W związku z tym Łódź jest ciekawym przedmiotem badań nad zmianami w okresie socjalistycznym i w czasach współczesnych. Całość tych żywiołowych zmian doprowadziła do chaosu w zagospodarowaniu przestrzeni, zwłaszcza w centrum miasta. Łódź poszukuje dzisiaj nowej tożsamości, której podstawą staje się także jej przeszłość kulturowa. Otwarcie miasta na wpływy procesów globalizacji i modernizacji zmienia w sposób żywiołowy jego przestrzeń społeczną i materialną w kierunku narastania dysproporcji i różnic, które istnieją zarówno między bliskimi sąsiadami, jak i między sąsiednimi budynkami, ulicami czy całymi kwartałami miasta. Książka jest interesującym studium zjawisk miejskich początku XXI w. Postawiono w niej pytanie o kierunek i zakres (uwarunkowania, procesy tempo, efekty) różnicowania się przestrzeni miejskiej w okresie transformacji w kontekście oddziaływania procesów globalizacji i lokalnych. Chodzi tutaj o identyfikację różnych przestrzeni rozwoju, takich jak miejsca stojące na uboczu czy też obszary dynamicznego wzrostu i dobrobytu w mieście. Podstawowym celem jest wyjaśnienie, jakie czynniki wywołują powstawanie nowych lub utrwalanie dotychczasowych dysproporcji w przestrzeni miasta.

I. Zagadnienia Wstępne 8 1. Wstęp (A. Suliborski, M. Wójcik) 8 2. Geografia społeczna w Polsce – geneza, koncepcje i zróżnicowanie problemowe, ze szczególnym uwzględnieniem studiów geograficzno‐miejskich w ośrodku łódzkim (M. Wójcik, A. Suliborski) 18 3. Dysproporcje w przestrzeni miejskiej. Ujęcie teoretyczne (P. Tobiasz‐Lis) 50 4. Przestrzenie dobre, przestrzenie złe w mieście (E. Klima) 64 II. Czynniki i mechanizmy kształtowania dysproporcji w przestrzeni miejskiej Łodzi 78 1. Dysproporcje w zagospodarowaniu przestrzeni miejskiej Łodzi – uwarunkowania genetyczno‐funkcjonalne (A. Suliborski, K. Dmochowska‐Dudek) 78 2. Dysproporcje w rozwoju systemu przyrodniczego Łodzi (K. Dmochowska‐Dudek, A. Majecka) 108 3. Rady Osiedlowe jako czynnik zmieniający dysproporcje w przestrzeni miasta na przykładzie Łodzi (A. Suliborski) 128 4. Wpływ procesu gentryfikacji na dysproporcje w centrum Łodzi (P. Tobiasz‐Lis) 172 III. Dysproporcje w przestrzeni miasta – studia przypadków 188 1. Zróżnicowanie szaty informacyjnej miasta jako przejaw dysproporcji przestrzennych. Studium przypadku wielkomiejskiego centrum Łodzi (M. Wójcik) 188 2. Dysproporcje warunków i jakości życia mieszkańców jednostki osiedlowej Teofilów w Łodzi. Przykład osiedli Rojna i Rogatka (A. Kulawiak) 210 3. Dysproporcje Przestrzenne w postrzeganiu konfliktogennych inwestycji w mieście – przykład osiedli Olechów i Andrzejów w Łodzi (K. Dmochowska‐Dudek) 224 4. Park jako przykład dysproporcji w mieście – znaczenie i rola natury (E. Klima) 240 IV. Skutki dysproporcji w przestrzeni miasta 260 1. Przyczyny i konsekwencje współczesnych form izolacji przestrzeni mieszkaniowej w Łodzi (P. Tobiasz‐Lis) 260 2. Dysproporcje przestrzenne wybranych zjawisk patologii społecznych w Łodzi (S. Mordwa) 278 3. Ocena przestrzennych dysproporcji w Łodzi z perspektywy mieszkańców miasta (M. Wójcik, P. Tobiasz‐Lis) 306 Zakończenie (M. Wójcik, A. Suliborski) 322 Krajobrazy miejskich dysproporcji 330