Teoretyczne i empiryczne wyzwania związane z ochroną konsumenta na rynku usług finansowych

Monografia stanowi kompleksowe opracowanie problematyki ochrony konsumentów na rynku usług finansowych, ujmując ją w szerokiej, interdyscyplinarnej perspektywie. Punktem wyjścia jest trójstronna relacja między konsumentami, instytucjami finansowymi a organami publicznymi, która w dobie rosnącej złożoności produktów finansowych oraz dynamicznego rozwoju technologii cyfrowych nabiera nowego znaczenia. Autorzy analizują zarówno uwarunkowania decyzji finansowych konsumentów – w tym wpływ asymetrii informacji, deficytów edukacji finansowej, ograniczonej racjonalności – jak i mechanizmy regulacyjne oraz działania instytucji nadzorczych i samych podmiotów rynkowych. Publikacja składa się z trzech powiązanych tematycznie tomów. W pierwszym przedstawiono teoretyczne podstawy ochrony konsumentów, w drugim skoncentrowano się na analizie przypadków nieprawidłowości zidentyfikowanych na polskim rynku w latach 2018–2023, zaś trzeci dostarcza wyników badań empirycznych oraz zawiera propozycję modelu optymalnej ochrony konsumenckiej. Książka jest głosem w dyskusji nad kształtem skutecznego, zrównoważonego systemu ochrony konsumentów usług finansowych. Łączy podejścia z zakresu prawa, ekonomii behawioralnej, finansów oraz polityki regulacyjnej.

Wstęp 7 Rozdział I Uwarunkowania i teorie decyzji konsumenta 11 1. Decyzje konsumenta w świetle badań literaturowych 11 2. Uwarunkowania decyzji konsumenta 15 3. Wybrane modele zachowania konsumenta na rynku 25 Podsumowanie 34 Rozdział II Bezpieczeństwo konsumenta na rynku usług finansowych 37 1. Uwarunkowania bezpieczeństwa konsumenta na rynku usług finansowych 37 2. Regulacje, nadzór, infrastruktura 44 3. Działania instytucji finansowych 48 3.1. Samodyscyplina instytucji finansowych – kodeksy dobrych praktyk/etyczne 48 3.2. Koopetycja jako sposób na ograniczanie ryzyka i kosztów na rynku usług finansowych 52 3.3. Oferta produktowa i dystrybucja – nieprawidłowości, nadużycia i przestępstwa finansowe 53 3.4. Ujawnienia – ochrona przez informację 66 4. Kompetencje, postawy i działania konsumentów usług finansowych 73 4.1. Kompetencje finansowe i cyfrowe konsumentów 73 4.2. Moralność finansowa konsumentów 85 4.3. Dyscyplina rynkowa 88 Podsumowanie 91 Rozdział III Podstawowe zagadnienia związane z teorią ochrony konsumenta usług finansowych 93 1. Podstawowe pojęcia związane z konsumentem 93 2. Motywy ochrony konsumenta 95 3. Cele ochrony konsumentów 98 4. Odpowiedzialność konsumentów i pokusa nadużycia 103 5. Wiktymizacja konsumentów i „kultura ofiary” 106 Podsumowanie 109 Zakończenie 111 Bibliografia 117 Pozycje książkowe 117 Artykuły naukowe 121 Akty prawne i orzecznictwo 126 Netografia 128 Materiały pokonferencyjne 133 Spis rysunków 133 Spis tabel 135