Ryzyko wykonawców przedsięwzięć inwestycyjnych

Prezentowaną publikację poświęcono problematyce ryzyka w budownictwie. W szczególności podjęto w niej próbę dokładnego sprecyzowania istoty i określenia natury samego zjawiska ryzyka, jakie występuje w procesie realizacji inwestycji budowlanych, czyli w miarę dokładnego rozpoznania trudności i zagrożeń, jakie niesie ten rodzaj aktywności gospodarcze. Praca składa się z czterech rozdziałów. Rozdział pierwszy poświęcono kwestii ustalenia aktualnego studium literatury. W rozdziale drugim wyjaśniono koncepcję samego ryzyka wykonawcy budowlanego. Z kolei rozdziały trzeci i czwarty to próba udzielenia odpowiedzi na pytanie, jaka jest możliwa formuła zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie budowlano-montażowym.

WSTĘP 7 Rozdział 1 INTERPRETACJE RYZYKA W DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ 11 1.1. Kategoria ryzyka – przegląd wybranych koncepcji 11 1.2. Niepewność a ryzyko 18 1.3. Czynniki ryzyka w działalności gospodarczej 23 1.4. Typologia ryzyka w działalności przedsiębiorstw 32 1.5. Problematyka ryzyka w inwestowaniu rzeczowym 45 1.5.1. Ryzyko przedsięwzięć inwestycyjnych 45 1.5.2. Podejmowanie decyzji inwestycyjnych w warunkach ryzyka 53 1.6. Nowoczesne koncepcje zarządzania ryzykiem w opracowaniu wybranych zagranicznych instytutów badawczych 57 1.6.1. Standard zarządzania ryzykiem zgodnie z opracowaniem Instytutu Zarządzania Ryzykiem w Londynie 57 1.6.2. Uniwersalizm „101 zasad zarządzania ryzykiem” według Międzynarodowego Instytutu Zarządzania Ryzykiem w Dallas 62 Rozdział 2 RYZYKO W PRZEDSIĘBIORSTWACH WYKONAWSTWA BUDOWLANEGO 69 2.1. Budownictwo jako obszar występowania ryzyka oraz uwarunkowania rozwoju rynku inwestycyjno-budowlanego w Polsce 69 2.2. Źródła ryzyka w działalności wykonawców przedsięwzięć inwestycyjnych 83 2.3. Ryzyko w przedsiębiorstwie budowlano-montażowym – jego specyfika oraz skutki 89 2.4. Ryzyko a cykl realizacji inwestycji budowlanej 103 2.5. Miejsce i rola menedżera ryzyka w przedsiębiorstwie wykonawstwa budowlanego 112 2.6. Zarządzanie ryzykiem w działalności budowlano-montażowej – podstawowe pojęcia, założenia oraz wybrane koncepcje 117 Rozdział 3 IDENTYFIKACJA ORAZ JAKOŚCIOWA I ILOŚCIOWA ANALIZA RYZYKA W DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNO-BUDOWLANEJ 124 3.1. Identyfikacja ryzyka jako wstępny etap zarządzania ryzykiem 124 3.1.1. Problematyka identyfikacji zagrożeń – źródła ryzyka w działalności inwestycyjno-budowlanej 124 3.1.2. Metody identyfikacji ryzyka w działalności wykonawców przedsięwzięć inwestycyjnych 128 3.1.3. Identyfikacja czynników ryzyka za pomocą diagramu przyczynowo-skutkowego 132 3.1.4. Technika listy kontrolnej jako narzędzie identyfikacji ryzyka w działalności wykonawcy budowlanego 133 3.2. Podejście jakościowe i ilościowe w analizie ryzyka w działalności inwestycyjno-budowlanej 137 3.2.1. Jakościowa analiza ryzyka w budownictwie 137 3.2.2. Problemy metodyczne klasyfikacji metod ilościowych 141 Rozdział 4 PRZECIWDZIAŁANIE RYZYKU PRZEZ WYKONAWCÓW PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH 153 4.1. Reakcja na ryzyko – sposoby zachowań wykonawców budowlanych w sytuacjach ryzykownych oraz metody przeciwdziałania ryzyku 153 4.2. Przeciwdziałanie ryzyku w wykonawstwie inwestycyjnym poprzez transfer ryzyka 165 4.2.1. Alokacja ryzyka w umowach budowlanych 165 4.2.2. Ubezpieczenia budowlano-montażowe jako instrument skutecznego ograniczania ryzyka wykonawcy budowlanego 174 4.3. Unikanie, łagodzenie i akceptacja jako formy reagowania na ryzyko w działalności inwestycyjno-budowlanej 178 4.4. Schemat postępowania w sytuacjach ryzykownych w przedsiębiorstwie wykonawstwa budowlanego – propozycja metodyczna 183 ZAŁĄCZNIK 1. Wzór listy kontrolnej 189 ZAŁĄCZNIK 2. Wybrane sposoby przeciwdziałania ryzyku w przedsiębiorstwie budowlanym 195 BIBLIOGRAFIA 199 SPIS RYSUNKÓW 221 SPIS TABEL 223