ebook Dietetyka kliniczna

Wydawca: PZWL

Rok wydania: 2025

„Dietetyka kliniczna”, pod redakcją prof. dr hab. n. med. Mariana Grzymisławskiego, to jedno z najważniejszych i najbardziej wszechstronnych opracowań poświęconych żywieniu człowieka w medycynie. Najnowsze, drugie wydanie zostało w pełni zaktualizowane i rozszerzone, tak aby odzwierciedlało aktualne wytyczne naukowe oraz współczesne standardy postępowania dietetycznego. Publikacja w sposób przystępny, a jednocześnie bardzo merytoryczny, omawia zasady prawidłowego żywienia w zdrowiu oraz w przebiegu chorób przewlekłych i ostrych. Autorzy – doświadczeni lekarze i dietetycy – przedstawiają zarówno podstawy fizjologii i patofizjologii żywienia, jak i szczegółowe zalecenia dotyczące żywienia doustnego, dojelitowego, pozajelitowego, suplementacji oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego. W książce znajduje się kompleksowe omówienie żywienia na różnych etapach życia (dzieci, dorośli, seniorzy), a także w szerokim spektrum chorób – od cukrzycy, otyłości i chorób sercowo-naczyniowych po zaburzenia odżywiania, nowotwory, schorzenia neurologiczne, nerek czy przewodu pokarmowego. Liczne tabele, ryciny i praktyczne zestawienia ułatwiają szybkie odnalezienie kluczowych informacji, czyniąc publikację niezwykle użytecznym narzędziem w codziennej praktyce klinicznej. Książka skierowana jest do dietetyków, lekarzy, pielęgniarek, farmaceutów, studentów nauk medycznych oraz wszystkich, którzy pragną w sposób profesjonalny i oparty na dowodach naukowych zgłębić temat żywienia w zdrowiu i chorobie.

Spis treści ebooka Dietetyka kliniczna

1. Fizjologia układu pokarmowego. Hormonalna kontrola pobierania pokarmu – Hanna Krauss, Magdalena Gibas-Dorna, Emilia Korek 1
1.1. Zagadnienia podstawowe 1
1.2. Motoryka przewodu pokarmowego 6
1.3. Czynność dokrewna (endokrynna) przewodu pokarmowego 13
1.4. Soki żołądkowo-jelitowe – czynność egzokrynna przewodu pokarmowego 15
1.5. Trawienie 21
1.6. Wchłanianie 23
1.7. Formowanie kału 26
1.8. Regulacja pobierania pokarmu 26

2. Żywienie dzieci i młodzieży – Hanna Szajewska, Halina Weker, Piotr Socha, Monika Mielus 39
2.1. Żywienie w okresie niemowlęcym i poniemowlęcym – Hanna Szajewska, Piotr Socha 39
2.2. Żywienie dzieci w wieku przedszkolnym i młodzieży w wieku szkolnym – Halina Weker, Piotr Socha 53
2.3. Żywienie dzieci chorych na mukowiscydozę – Monika Mielus 72

3. Dietoprofilaktyka i dietoterapia gerontologiczna – Roma Krzymińska-Siemaszko, Marta Lewandowicz-Czarnecka, Katarzyna Wieczorowska-Tobis 101
3.1. Wprowadzenie 101
3.2. Starzenie się normalne a patologiczne 102
3.3. Rekomendacje żywieniowe dla normalnego starzenia się 104
3.4. Rekomendacje żywieniowe dla patologicznego starzenia się na przykładzie rekomendacji dla chorych z zaburzeniami funkcji poznawczych 113
3.5. Podsumowanie 122

4. Żywienie kobiet ciężarnych i karmiących – Małgorzata Moszak 127
4.1. Wprowadzenie 127
4.2. Zmiana masy ciała kobiet w ciąży 127
4.3. Zmiany metaboliczne zachodzące w organizmie kobiety pod wpływem ciąży 130
4.4. Unikanie zatruć pokarmowych w czasie ciąży 131
4.5. Zapotrzebowanie energetyczne oraz udział makroskładników i mikroskładników w diecie 134
4.6. Suplementacja witamin i składników mineralnych w diecie kobiet ciężarnych 139
4.7. Inne ważne aspekty opieki dietetycznej nad kobietą ciężarną 142
4.8. Żywienie kobiet karmiących 144

5. Żywienie kliniczne sportowców – Ewa Bresińska-Krawiec, Klaudia Malikowska 151
5.1. Wprowadzenie 151
5.2. Rekomendacje dotyczące aktywności fizycznej 152
5.3. Zapotrzebowanie energetyczne 156
5.4. Rekomendacje żywieniowe 159
5.5. Suplementacja w sporcie 170
5.6. Wybrane problemy kliniczne u sportowców – Klauda Malikowska 173

6. Żywienie w chorobach przewodu pokarmowego – Magdalena Andrzejewska, Dagmara Mahadea, Jarosław Smacki, Małgorzata Kupczyk, Michał Kloska, Marcin A. Kucharski, Małgorzata Moszak, Marian Grzymisławski, Paulina Gulbicka, Martyna Marciniak, Ewelina Swora-Cwynar 195
6.1. Żywienie w chorobach górnego odcinka przewodu pokarmowego – Magdalena Andrzejewska 195
6.2. Żywienie w ostrym i przewlekłym zapaleniu trzustki – Dagmara Mahadea, Jarosław Smacki, Małgorzata Kupczyk, Michał Kloska 219
6.3. Żywienie w marskości wątroby – Dagmara Mahadea, Jarosław Smacki, Małgorzata Kupczyk, Michał Kloska 232
6.4. Żywienie w nieswoistych chorobach zapalnych jelit – Marcin A. Kucharski, Małgorzata Moszak, Marian Grzymisławski 246
6.5. Żywienie w chorobie trzewnej – Paulina Gulbicka, Martyna Marciniak, Marian Grzymisławski 273
6.6. Żywienie w zespole przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego – Ewelina Swora-Cwynar, Marian Grzymisławski 298

7. Dieta w cukrzycy – Agnieszka Zawada, Sylwia Stróżyk 317
7.1. Wprowadzenie 317
7.2. Ogólne zalecenia dietetyczne w cukrzycy według wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 317
7.3. Zawartość składników pokarmowych u pacjentów z cukrzycą 318
7.4. Cukrzyca typu 2 320
7.5. Cukrzyca typu 1 330
7.6. Cukrzyca wtórna 340
7.7. Cukrzyca ciążowa 343
7.8. Powikłania cukrzycy 347

8. Leczenie dietetyczne otyłości – Lucyna Ostrowska, Marta Jastrzębska-Mierzyńska 351
8.1. Otyłość – diagnostyka i patomechanizm 351
8.2. Cele leczenia dietetycznego w otyłości 355
8.3. Założenia i metodyka diety redukcyjnej 356
8.4. Żywienie pacjenta po zabiegu bariatrycznym 373

9. Problematyka diagnozowania i leczenia dietetycznego pacjentów niedożywionych – Stanisław Kłęk 385
9.1. Definicja niedożywienia 385
9.2. Konsekwencje niedożywienia 386
9.3. Rozpoznawanie niedożywienia 387
9.4. Leczenie niedożywienia 394
9.5. Podsumowanie 397

10. Postępowanie dietetyczne w zaburzeniach odżywiania – Marta Tyszkiewicz-Nwafor, Agnieszka Słopień, Agata Dutkiewicz 399
10.1. Jadłowstręt psychiczny 399
10.2. Żarłoczność psychiczna 407
10.3. Zaburzenie z napadami objadania się 413
10.4. Zaburzenie polegające na ograniczaniu/unikaniu przyjmowania pokarmów 416
10.5. Inne zaburzenia odżywiania 419
10.6. Metody uzupełniające leczenie dietetyczne zaburzeń odżywiania 422

11. Leczenie żywieniowe w chorobach nowotworowych – Aleksandra Kapała, Agnieszka Surwiłło-Snarska 425
11.1. Wpływ sposobu odżywiania na ryzyko rozwoju choroby nowotworowej 425
11.2. Problem niedożywienia wśród pacjentów onkologicznych 430
11.3. Leczenie żywieniowe w onkologii 438
11.4. Problemy żywieniowe pacjentów onkologicznych 441
11.5. Metodyka planowania diety 444
11.6. Pacjent onkologiczny w gabinecie – współpraca lekarz–dietetyk 446
11.7. Zastosowanie diet alternatywnych u pacjentów onkologicznych 448

12. Żywienie w chorobach nerek – Sylwia Małgorzewicz 451
12.1. Żywienie w przewlekłej chorobie nerek w okresie leczenia zachowawczego 451
12.2. Żywienie w okresie leczenia za pomocą hemodializy 456
12.3. Żywienie w okresie leczenia za pomocą dializy otrzewnowej 460
12.4. Niedożywienie u chorych z PChN 461
12.5. Żywienie po przeszczepie nerki 464
12.6. Ostre uszkodzenie nerek – żywienie 466
12.7. Kamica układu moczowego 468

13. Żywienie w chorobach układu krążenia – Paweł Bogdański, Wiktor B. Szostak, Barbara Cybulska, Longina Kłosiewicz-Latoszek, Mirosław Jarosz 475
13.1. Postępowanie dietetyczne w nadciśnieniu tętniczym – Paweł Bogdański 475
13.2. Żywieniowa profilaktyka chorób układu krążenia – Wiktor B. Szostak, Mirosław Jarosz 483
13.3. Żywienie w dyslipidemiach – Barbara Cybulska, Longina Kłosiewicz-Latoszek, Mirosław Jarosz 492

14. Zalecenia dietetyczne w wybranych chorobach skóry – Zygmunt Adamski, Weronika Pietrenko 501
14.1. Wprowadzenie 501
14.2. Dieta w łuszczycy 502
14.3. Dieta w atopowym zapaleniu skóry 510
14.4. Dieta w trądziku 517
14.5. Dieta w chorobach pęcherzowych skóry 522

15. Żywienie osób z nadwrażliwością pokarmową – Alina Kanikowska, Martyna Marciniak, Marian Grzymisławski 531
15.1. Nadwrażliwość pokarmowa: alergia a nietolerancja 531
15.2. Nietolerancja pokarmowa 533
15.3. Alergia pokarmowa 545
15.4. Wybrane choroby alergiczne związane z modyfikacją diety 562
15.5. Niepożądane skutki stosowania diet eliminacyjnych 564
15.6. Przykładowe diety eliminacyjne – Martyna Marciniak 565

16. Żywienie w chorobach układu nerwowego – Michał Wieloch, Jakub Moskal, Wojciech Orczyk, Sławomir Michalak 577
16.1. Wprowadzenie 577
16.2. Zasady żywienia w chorobach układu nerwowego 592

17. Podstawy żywienia klinicznego – Stanisław Kłęk, Emilia Marcinkowska, Sylwia Miętkiewicz 607
17.1. Żywienie dojelitowe i pozajelitowe – Stanisław Kłęk 607
17.2. Żywienie parenteralne – pielęgnacja dostępu – Emilia Marcinkowska, Sylwia Miętkiewicz 619

18. Prebiotyki, probiotyki, suplementy diety i żywność specjalnego przeznaczenia medycznego – Alina Górecka 629
18.1. Wprowadzenie 629
18.2. Prebiotyki 631
18.3. Probiotyki 633
18.4. Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego 635
18.5. Suplementy diety 638

Skorowidz 641