W publikacji przedstawiono wnikliwą interpretację przepisów ustawy – Prawo budowlane oraz innych aktów prawnych z nią związanych. Autorzy podpowiadają, jak można skutecznie rozwiązywać problemy prawne towarzyszące stosowaniu tych regulacji w praktyce. W sposób jasny i precyzyjny wskazują, jakie działania powinien podejmować inwestor budowlany, by osiągnąć zamierzony efekt bez konieczności wchodzenia w spory z organami administracji publicznej, prezentując również merytoryczną analizę jego uprawnień i obowiązków. Piąte wydanie komentarza uwzględnia zmiany dotyczące: • stopniowego ograniczenia korzystania z tradycyjnego (papierowego) dziennika budowy oraz przechodzenia na e-dziennik do końca 2031 r.; • ułatwienia korzystania z odstępstw od przepisów technicznych przy budowie lub zmianie użytkowania; • rozszerzenia uproszczonej legalizacji samowoli budowlanych; • wprowadzenia mechanizmu „żółtej kartki” w procedurze kontroli inwestycji – czyli pouczenia inwestora w przypadku odstępstw od projektu lub przepisów; • rozszerzenia katalogu obiektów budowanych na zgłoszenie – bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę (schrony przydomowe, budynki użyteczności publicznej, kontenery telekomnikacyjne, magazyny energii); • rozszerzenia katalogu definicji nowych pojęć takich jak: budynek mieszkalny, wielorodzinny, użyteczności publicznej, rekreacji indywidualnej, gospodarczy; wiata; działka budowlana; • uproszczenia procedur administracyjnych. Opracowanie przeznaczone jest dla sędziów, adwokatów i radców prawnych, a także dla pracowników organów administracji publicznej – zarówno rządowej, jak i samorządowej – oraz uczestników procesu budowlanego, w szczególności inwestorów. Będzie pomocne również pracownikom naukowym oraz studentom prawa i kierunków technicznych.

Spis treści „Prawo budowlane. Komentarz” Zawartość Nr strony Wykaz skrótów 17     Wstęp do V wydania komentarza do Prawa budowlanego 23     Rozdział 1. Przepisy ogólne 27 Art. 1. [Przedmiot regulacji] 27 Art. 2. [Rozwinięcie] 30 Art. 3. [Definicje legalne] 39 Art. 4. [Prawo zabudowy] 91 Art. 5. [Zasady projektowania, budowy i utrzymywania obiektów budowlanych] 94 Art. 51–52. (uchylone) 102 Art. 5a. [Budowa obiektu liniowego] 102 Art. 6. [Zagospodarowanie terenów] 105 Art. 7. [Warunki techniczne] 107 Art. 8. [Upoważnienie] 108 Art. 9. [Odstępstwa] 109 Art. 10. [Wyroby budowlane] 123 Art. 10a. (uchylony) 125 Art. 10b. [Elementy odwołania od decyzji lub zażalenia na postanowienie] 125 Art. 11. [Upoważnienie] 126     Rozdział 2. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie 127 Art. 12. [Samodzielne funkcje techniczne – definicja] 127 Art. 12a. [Weryfikacja] 135 Art. 12b–12c. (uchylone) 136 Art. 13. [Uprawnienia budowlane] 136 Art. 14. [Rozwinięcie] 137 Art. 15. (uchylony) 141 Art. 15a. [Zakres uprawnień wynikających z uprawnień budowlanych w poszczególnych specjalnościach] 142 Art. 16. [Upoważnienia] 145     Rozdział 3. Prawa i obowiązki uczestników procesu budowlanego 146 Art. 17. [Określenie uczestników procesu budowlanego] 146 Art. 18. [Obowiązki inwestora] 153 Art. 19. [Przypadki szczególne] 160 Art. 20. [Obowiązki projektanta] 164 Art. 21. [Uprawnienia projektanta] 186 Art. 21a. [Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia] 189 Art. 22. [Obowiązki kierownika budowy] 192 Art. 23. [Uprawnienia kierownika budowy] 202 Art. 23a. (uchylony) 204 Art. 24. [Zakaz łączenia funkcji] 204 Art. 25. [Obowiązki inspektora nadzoru inwestorskiego] 205 Art. 26. [Uprawnienia inspektora nadzoru inwestorskiego] 209 Art. 27. [Wyznaczenie koordynatora] 211 Art. 27a. [Zapewnienie czynności geodezyjnych] 212     Rozdział 4. Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych 214 Art. 28. [Uzyskanie pozwolenia na budowę] 214 Art. 29. [Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę] 233 Art. 29a. [Budowa przyłączy] 301 Art. 30. [Obowiązek zgłoszenia] 307 Art. 30a. [Informacja publiczna o zgłoszeniu i sprzeciwie] 332 Art. 30b. [Wniosek o pozwolenie na rozbiórkę] 335 Art. 31. [Rozbiórka] 339 Art. 31a. [Rozpoczęcie robót zabezpieczających i rozbiórkowych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę lub przed dokonaniem zgłoszenia] 345 Art. 32. [Wymagania dotyczące pozwoleń] 347 Art. 33. [Wniosek o pozwolenie na budowę] 361 Art. 34. [Projekt budowlany] 373 Art. 34a. [Publikacja informacji o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dotyczącego realizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej] 391 Art. 34b. [Wymogi formalne map do celów projektowych] 392 Art. 35. [Sprawdzanie rozwiązań projektowych] 393 Art. 35a. [Kaucja na zabezpieczenie] 409 Art. 36. [Treść decyzji o pozwoleniu] 412 Art. 36a. [Zmiana decyzji o pozwoleniu] 418 Art. 36b. [Zmiany w projekcie technicznym] 435 Art. 37. [Decyzja o zmianie pozwolenia] 436 Art. 37a. [Wniosek o pozwolenie na budowę tymczasowego obiektu budowlanego] 443 Art. 37b. [Stwierdzenie nieważności decyzji] 445 Art. 38. [Rejestr decyzji o pozwoleniu] 448 Art. 39. [Obiekty zabytkowe] 451 Art. 39a. [Budowa na obszarze Pomnika Zagłady] 454 Art. 40. [Przeniesienie decyzji] 455 Art. 40a. [Rozszerzenie pojęcia] 466     Rozdział 5. Rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych 468 Art. 41. [Prace przygotowawcze i obowiązki inwestorów] 469 Art. 42. [Kierownictwo i nadzór] 478 Art. 43. [Sytuacje szczególne] 482 Art. 44. [Obowiązek zawiadamiania] 487 Art. 45. [Dziennik budowy] 489 Art. 45a. [Obowiązki przed rozpoczęciem budowy] 490 Art. 45b. [Treść tablicy informacyjnej] 494 Art. 45c. [Treść ogłoszenia] 496 Art. 46. [Przechowywanie dokumentacji] 496 Art. 47. [Wejście na nieruchomość sąsiada] 499     Rozdział 5a. Dziennik budowy 511 Art. 47a. [Czynności i zdarzenia rejestrowane w dzienniku budowy] 512 Art. 47b. [Prowadzenie dziennika budowy odrębnie dla poszczególnych obiektów] 513 Art. 47c. [Postać dziennika budowy] 513 Art. 47d. [Osoba odpowiedzialna za prowadzenie dziennika budowy] 514 Art. 47e. [Osoby uprawnione do dokonywania wpisu w dzienniku budowy] 515 Art. 47f. [Wymóg dołączenia do dziennika budowy kopii uprawnień budowlanych] 516 Art. 47g. [Wystąpienie o wydanie dziennika budowy] 517 Art. 47h. [Sposób wydania dziennika budowy] 518 Art. 47i. [Zapewnienie nowemu inwestorowi dostępu do dziennika budowy prowadzonego w postaci elektronicznej] 518 Art. 47j. [Dziennik budowy prowadzony w postaci papierowej] 519 Art. 47k. [Kontynuowanie dziennika budowy] 520 Art. 47l. [Zamknięcie dziennika budowy] 521 Art. 47m. [Przeznaczenie i cechy systemu EDB] 521 Art. 47n. [Założenie konta w systemie EDB] 522 Art. 47o. [Zapewnienie uczestnikom procesu budowlanego dostępu do dziennika budowy prowadzonego w postaci elektronicznej] 523 Art. 47p. [Dostęp do systemu EDB] 524 Art. 47q. [Administrator danych systemu EDB] 524 Art. 47r. [Dane osobowe przechowywane w systemie EDB] 524 Art. 47s. [Okres dostępności dziennika budowy w systemie EDB; okres przechowywania danych gromadzonych w systemie EDB] 525 Art. 47t. [Dostęp do systemu EDB o charakterze trwałym lub czasowym] 526 Art. 47u. [Delegacja ustawowa] 527 Art. 47v. [Termin zakończenia wydawania dzienników budowy w postaci papierowej] 528     Rozdział 5b. Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy 529 Art. 48. [Samowola budowlana; decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego będącego w budowie lub jego części albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę; postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót] 529 Art. 48a. [Złożenie wniosku o legalizację] 546 Art. 48b. [Dokumenty legalizacyjne] 549 Art. 49. [Postępowanie legalizacyjne] 553 Art. 49a. [Przesłanki zwrotu opłaty legalizacyjnej] 572 Art. 49b. (uchylony) 575 Art. 49c. [Odesłanie do Ordynacji podatkowej] 576 Art. 49d. [Wysokość opłaty legalizacyjnej] 579 Art. 49e. [Przesłanki wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego] 580 Art. 49f. [Przesłanki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego] 581 Art. 49g. [Dokumenty legalizacyjne w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym] 584 Art. 49h. [Sprawdzenia dokonywane w trakcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego] 587 Art. 49i. [Rozstrzygnięcia wydawane w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym] 588 Art. 50. [Wstrzymanie robót] 590 Art. 50a. [Nakazanie rozbiórki] 609 Art. 51. [Doprowadzenie do zgodności z prawem] 610 Art. 51a. [Pouczenie inwestora o konieczności doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z ustaleniami i warunkami określonymi w dokumentach] 622 Art. 52. [Wykonanie nakazanych czynności] 624 Art. 53. [Rozwinięcie] 625 Art. 53a. [Wszczęcie postępowania z urzędu lub na wniosek] 626     Rozdział 5c. Zakończenie budowy 628 Art. 54. [Zawiadomienie o użytkowaniu] 628 Art. 55. [Przystąpienie do użytkowania] 630 Art. 55a. (uchylony) 634 Art. 56. [Zawiadomienie właściwych służb o zakończeniu budowy] 634 Art. 57. [Załączniki do zawiadomienia] 639 Art. 58. (uchylony) 655 Art. 59. [Pozwolenie na użytkowanie] 656 Art. 59a. [Kontrola budowy] 659 Art. 59b. (uchylony) 660 Art. 59c. [Termin przeprowadzenia kontroli] 661 Art. 59d. [Protokół kontroli] 662 Art. 59e. [Podmiot przeprowadzający kontrolę] 663 Art. 59f. [Kara za odstępstwa] 664 Art. 59g. [Postępowanie w sprawie kary] 668 Art. 59h. [Wyłączenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ze względu na upływ czasu] 670 Art. 59i. [Wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego] 671 Art. 60. [Przekazanie dokumentacji] 678     Rozdział 5d. Książka obiektu budowlanego 679 Art. 60a. [Zastosowanie książki obiektu budowlanego] 679 Art. 60b. [Obiekty, dla których prowadzi się książkę obiektu budowlanego] 680 Art. 60c. [Termin założenia książki obiektu budowlanego] 681 Art. 60d. [Osoba odpowiedzialna za prowadzenie książki obiektu budowlanego] 682 Art. 60e. [Osoby uprawnione do dokonywania wpisów w książce obiektu budowlanego] 683 Art. 60f. [Termin dokonania wpisu w książce obiektu budowlanego] 683 Art. 60g. [Zamknięcie książki obiektu budowlanego] 684 Art. 60h. [Postać elektroniczna książki obiektu budowlanego; system c-KOB] 685 Art. 60i. [Przekazanie książki obiektu budowlanego nowemu właścicielowi lub zarządcy obiektu] 686 Art. 60j. [Założenie konta w systemie c-KOB] 687 Art. 60k. [Plan sytuacyjny dołączany do książki obiektu budowlanego] 688 Art. 60l. [Dostęp do systemu c-KOB o charakterze stałym lub czasowym] 690 Art. 60m. [Zapewnienie dostępu do książki obiektu budowlanego w systemie c-KOB osobie przeprowadzającej okresową kontrolę stanu technicznego obiektu budowlanego, instalacji i przewodów] 691 Art. 60n. [Pozbawienie dostępu do książki obiektu budowlanego w systemie c-KOB] 691 Art. 60o. [Zadania i kompetencje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie systemu c-KOB; dane osobowe przechowywane w systemie] 692 Art. 60p. [Sposoby uzyskania dostępu do systemu c-KOB] 693 Art. 60q. [Okres przechowywania książki obiektu budowlanego w systemie c-KOB] 693 Art. 60r. [Delegacja ustawowa] 694     Rozdział 6. Utrzymanie obiektów budowlanych 695 Art. 61. [Obowiązki] 695 Art. 62. [Okresowe kontrole] 699 Art. 62a. [Protokół z kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego, instalacji i przewodów] 706 Art. 62b. [Zakończenie kontroli obiektu budowlanego] 709 Art. 63. [Wymóg przechowywania dokumentacji obiektu budowlanego] 710 Art. 63a. (uchylony) 711 Art. 64. [Załączniki do książki obiektu budowlanego] 712 Art. 65. [Udostępnianie dokumentacji obiektu] 713 Art. 66. [Usuwanie nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym] 714 Art. 67. [Nakaz rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu] 727 Art. 68. [Opróżnienie budynku] 734 Art. 69. [Usuwanie niebezpieczeństw w obiekcie budowlanym] 738 Art. 70. [Obowiązek napraw] 742 Art. 71. [Zmiana sposobu użytkowania] 745 Art. 71a. [Samowolna zmiana sposobu użytkowania] 757 Art. 72. [Postępowanie w sprawie rozbiórek – delegacja ustawowa] 763 Art. 72a. [Postępowania wszczynane z urzędu] 763     Rozdział 7. Katastrofa budowlana 765 Art. 73. [Katastrofa budowlana] 765 Art. 74. [Przyczyny katastrofy – postępowanie wyjaśniające] 766 Art. 75. [Czynności w przypadku katastrofy budowlanej] 767 Art. 76. [Obowiązki organów] 772 Art. 76a. [Jedno postępowanie wyjaśniające dla kilku obiektów uszkodzonych w wyniku katastrofy] 775 Art. 77. [Sytuacje szczególne] 776 Art. 78. [Czynności zabezpieczające] 776 Art. 79. [Usunięcie skutków katastrofy] 778     Rozdział 7a. Portal e-Budownictwo 781 Art. 79a. [Funkcjonalności portalu e-Budownictwo] 782 Art. 79b. [Wymóg posiadania konta w portalu e-Budownictwo w celu wygenerowania dokumentu] 784 Art. 79c. [Sposoby założenia konta w portalu e-Budownictwo] 785 Art. 79d. [E-mail i hasło wskazywane przy rejestracji w portalu e-Budownictwo] 785 Art. 79e. [Zabezpieczenie konta użytkownika przed dostępem osób trzecich] 786 Art. 79f. [Sposoby uzyskania dostępu do konta w portalu e-Budownictwo] 786 Art. 79g. [Uwierzytelnienie wykorzystywane przy zakładaniu konta w portalu e-Budownictwo oraz przy dostępie do konta] 787 Art. 79h. [Usunięcie konta w portalu e-Budownictwo] 788 Art. 79i. [Dokumenty gromadzone na koncie w portalu e-Budownictwo] 788 Art. 79j. [Dane osobowe przechowywane w portalu e-Budownictwo] 789 Art. 79k. [Zadania i kompetencje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie portalu e-Budownictwo] 790     Rozdział 8. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego 791 Art. 80. [Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego] 791 Art. 81. [Zadania] 792 Art. 81a. [Czynności kontrolne] 794 Art. 81b. (uchylony) 795 Art. 81c. [Uprawnienia organów budowlanych] 795 Art. 82. [Kompetencje] 798 Art. 82a. [Czynności powierzone] 800 Art. 82b. [Obowiązki organów administracji architektoniczno-budowlanej] 800 Art. 82c. [Właściwość organu w sprawach obiektów i robót budowlanych usytuowanych na terenie pasa technicznego, portów i przystani morskich, morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, a także na innych terenach przeznaczonych do utrzymania ruchu i transportu morskiego] 804 Art. 83. [Kompetencje organów nadzoru budowlanego] 805 Art. 83a. (uchylony) 807 Art. 84. [Zadania organów nadzoru budowlanego] 807 Art. 84a. [Kontrola] 808 Art. 84aa. [Ograniczenie prawa dostępu do informacji o źródle danych osobowych przetwarzanych przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i organy nadzoru budowlanego; okres przechowywania i zabezpieczenie informacji o źródle danych osobowych] 810 Art. 84ab. [Żądanie ograniczenia przetwarzania danych osobowych a wykonywanie zadań ustawowych przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i organy nadzoru budowlanego] 814 Art. 84b. [Wykonywanie kontroli] 815 Art. 85. [Współdziałanie organów] 815 Art. 85a. [Odesłanie] 816 Art. 86. [Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego] 816 Art. 87. [Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego] 818 Art. 88. [Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego] 819 Art. 88a. [Zadania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego] 822 Art. 88b. [Główny Urząd Nadzoru Budowlanego] 826 Art. 89. (uchylony) 827 Art. 89a. [Właściwość organów budowlanych] 827 Art. 89b. [Postanowienie o uzgodnieniu] 828 Art. 89c. [Bezpośrednie zagrożenie] 829     Rozdział 9. Przepisy karne 831 Art. 90. (uchylony) 831 Art. 91. [Przeszkadzanie organom nadzoru] 831 Art. 91a. [Użytkowanie obiektu niezgodne z przepisami] 832 Art. 92. [Niespełnianie obowiązków; utrudnianie] 834 Art. 93. [Naruszenie wymagań ustawy] 837 Art. 94. [Tryb orzekania] 844     Rozdział 10. Odpowiedzialność zawodowa w budownictwie 846 Art. 95. [Osoby odpowiedzialne] 846 Art. 96. [Kary z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie] 851 Art. 97. [Tryb postępowania] 857 Art. 98. [Właściwości organów w sprawach odpowiedzialności zawodowej] 862 Art. 99. [Decyzje o ukaraniu] 865 Art. 100. [Przedawnienie] 867 Art. 101. [Zatarcie kary] 871 Art. 102. (uchylony) 873     Rozdział 11. Przepisy przejściowe i końcowe 874 Art. 103–108 (pominięte) 874     Załącznik 875     Literatura 879     Indeks rzeczowy 883     Autorzy 895