Dietetyka i sztuka kulinarna antyku i wczesnego Bizancjum (II-VII w.), cz. III

Niniejsza publikacja jest kontynuacją wieloletnich, wspólnie prowadzonych przez Autorów badań nad dietą, dietetyką, farmakologią i gastronomią późnego antyku i wczesnego Bizancjum. Powstała ona głównie na bazie greckich traktatów medycznych skomponowanych w okresie od I do VII w., ale uwzględnia także dane pochodzące spoza tego kanonu. Zamiarem Autorów było przekazanie w przystępny sposób wiedzy antyku i Bizancjum na temat jaj i produktów mlecznych. W tym celu starali się oni przetłumaczyć na współczesny język sposób myślenia ówczesnych lekarzy, a także zaprezentować główne założenia propagowanej przez nich teorii. W szczególności zwrócili uwagę na ukazanie sposobów wykorzystywania wspomnianych produktów spożywczych jako pokarmu i lekarstwa. Dlatego też świadomie wkraczali na obszar historii gastronomii i farmakologii. Choć natura badań skłaniała Autorów do formułowania wniosków przede wszystkim z zakresu dziejów wyżywienia oraz medycyny, to niekiedy podejmowali też kwestie powiązane z historią gospodarczą i społeczną tego okresu.

Wstęp - Zofia Rzeźnicka, Maciej Kokoszko 7 1. Struktura rozważań 7 2. Apendyks humoralny 11 Rozdział I. Jajka w dietetyce, farmakologii, procedurach terapeutycznych i sztuce kulinarnej - Zofia Rzeźnicka 15 1. Jajka – wiadomości ogólne 15 2. Charakterystyka dietetyczna jajek 18 3. Charakterystyka farmakologiczna jajek 23 4. Zastosowanie jajek w procedurach terapeutycznych 26 5. Zastosowanie kulinarne jajek 55 Rozdział II. Mleko i produkty mleczne - Zofia Rzeźnicka, Maciej Kokoszko 65 1. Kilka słów o mleku i jego przetworach - Zofia Rzeźnicka 65 2. Nauka o mleku i jego pochodnych przed Galenem. Celsus i Dioskurydes. Wybrane aspekty - Maciej Kokoszko 69 2.1. Wstęp do galaktologii 69 2.2. Mleko i przetwory mleczne w O medycynie Aulusa Korneliusza Celsusa 70 2.3. Nauka o mleku i jego pochodnych w traktacie O sztuce medycznej Diosku- rydesa 71 2.4. Konkluzje na temat galaktologii Celsusa i Dioskurydesa 100 3. Mleko w dietetyce, farmakologii, procedurach terapeutycznych i sztuce kulinarnej - Zofia Rzeźnicka, Maciej Kokoszko 102 4. Oksýgala w dietetyce, farmakologii, procedurach terapeutycznych i sztuce kulinarnej - Zofia Rzeźnicka 134 5. Ser w dietetyce, farmakologii, procedurach terapeutycznych i sztuce kulinarnej - Zofia Rzeźnicka 140 6. Masło w dietetyce, farmakologii, procedurach terapeutycznych i sztuce kulinarnej - Zofia Rzeźnicka 176 Wnioski końcowe - Zofia Rzeźnicka 189 Słowniczek podstawowych terminów greckich - Zofia Rzeźnicka 203 Wykaz skrótów 211 Bibliografia 213 Źródła 213 Opracowania 223 Summary 249 Indeks osób 2593 Indeks nazw geograficznych i etnicznych 262